Mix Examples - TISSUES Questions in Gujarati

(B) સમાન રચના ધરાવતા અને કોઈ ચોક્કસ કાર્યને સિદ્ધ કરવા માટે એકસાથે સંગઠિત થયેલા કોષોના સમૂહને પેશી કહેવામાં આવે છે.
બહુકોષીય સજીવોમાં,પેશીઓ ચોક્કસ કાર્યોને કાર્યક્ષમ રીતે કરવા માટે વિશિષ્ટ બનેલી હોય છે.

(N/A) બહુકોષીય સજીવોમાં,શરીરની પ્રણાલી શ્રમ વિભાજન પર આધારિત છે (દા.ત.,સ્નાયુ કોષો સ્નાયુ પેશી બનાવે છે,જે હલનચલનમાં મદદ કરે છે).
આનો અર્થ એ છે કે ચોક્કસ કાર્ય કરતા કોષો એકસાથે જૂથબદ્ધ થઈને એક વિશિષ્ટ પેશી બનાવે છે.
વિવિધ પેશીઓને એવી રીતે ગોઠવવામાં આવે છે કે જેથી શરીરના કાર્યમાં મહત્તમ કાર્યક્ષમતા પ્રાપ્ત થાય.

(N/A) મોઢાનું અંદરનું સ્તર લાદીસમ અધિચ્છદ પેશી (Squamous Epithelium) દ્વારા બને છે.
$(b)$ કંડરા (Tendons) એ તંતુમય સંયોજક પેશી છે જે સ્નાયુને હાડકા સાથે જોડે છે.
$(c)$ અન્નવાહક (Phloem) એ વનસ્પતિઓમાં ખોરાકના વહન માટે જવાબદાર વાહક પેશી છે.
$(d)$ મેદપૂર્ણ પેશી (Adipose tissue) એ વિશિષ્ટ સંયોજક પેશી છે જે આપણા શરીરમાં ચરબીનો સંગ્રહ કરે છે.
$(e)$ રુધિર (Blood) એ એક સંયોજક પેશી છે જે પ્રવાહી આધારક ધરાવે છે જેને રુધિરરસ (plasma) કહેવાય છે.
$(f)$ ચેતાપેશી (Nervous tissue) એ મગજમાં હાજર મુખ્ય પેશી છે,જે ચેતાકોષોની બનેલી હોય છે.

(N/A) આપેલ પેશીઓનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. ત્વચા: અધિચ્છદીય પેશી (ખાસ કરીને સ્તૃત લાદીસમ અધિચ્છદ).
$2$. વૃક્ષની છાલ: કૉર્ક (રક્ષણાત્મક પેશી).
$3$. અસ્થિ: સંયોજક પેશી.
$4$. મૂત્રપિંડ નલિકાનું અસ્તર: ઘનાકાર અધિચ્છદીય પેશી.
$5$. વાહકપેશી: જટિલ સ્થાયી પેશી (જલવાહક અને અન્નવાહક).
મૃદુતક (parenchyma) પેશી નીચેના વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે:
- તે વનસ્પતિના નરમ ભાગો જેવા કે મૂળનું બાહ્યક,પ્રકાંડનું આધારક અને પર્ણના મધ્યપર્ણ (mesophyll) માં જોવા મળે છે.
- તે પ્રકાંડ અને મૂળના મજ્જા (pith) અને પરિવર્તી (pericycle) માં પણ હાજર હોય છે.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ પ્રવાહી સંયોજક પેશી એટલે રુધિર $(v)$.
$(b)$ અંગોની અંદરની ખાલી જગ્યા પૂરવાનું કાર્ય આરિયોલર પેશી $(iv)$ કરે છે.
$(c)$ રેખિત સ્નાયુ એટલે કંકાલ સ્નાયુ $(iii)$.
$(d)$ મેદપૂર્ણ પેશી અધસ્તર $(i)$ માં જોવા મળે છે.
$(e)$ સાંધાઓની સપાટી કાસ્થિ $(ii)$ દ્વારા બનેલી હોય છે.
$(f)$ સ્તૃત લાદીસમ અધિચ્છદ ત્વચા $(vi)$ માં જોવા મળે છે.
આમ, સાચો ક્રમ $a-(v), b-(iv), c-(iii), d-(i), e-(ii), f-(vi)$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ મૃદુતક: $(i)$ પાતળી દીવાલવાળા,પેકિંગ કોષો. મૃદુતક કોષો સરળ,જીવંત અને પાતળી દીવાલ ધરાવે છે,જે પેકિંગ પેશી તરીકે કાર્ય કરે છે.
$(b)$ પ્રકાશસંશ્લેષણ: $(ii)$ કાર્બન સ્થાપન. પ્રકાશસંશ્લેષણ એ પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા વનસ્પતિ વાતાવરણીય કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું કાર્બનિક સંયોજનોમાં સ્થાપન કરે છે.
$(c)$ વાયુતક: $(iv)$ તારકતા. વાયુતક એ મૃદુતક પેશીનું રૂપાંતરિત સ્વરૂપ છે જેમાં મોટી હવા ભરેલી ગુહાઓ હોય છે જે જલીય વનસ્પતિઓને તારકતા (તરવાની ક્ષમતા) આપે છે.
$(d)$ સ્થૂલકોણક: $(iii)$ સ્થાનિક જાડાઈ. સ્થૂલકોણક કોષોની કોષદીવાલ ખૂણાના ભાગે સેલ્યુલોઝ અને પેક્ટિનના જમાવડાને કારણે અસમાન રીતે જાડી હોય છે.
$(e)$ સ્થાયી પેશી: $(v)$ દ્રઢોતક. દ્રઢોતક એ એક પ્રકારની સ્થાયી પેશી છે જે વનસ્પતિને યાંત્રિક મજબૂતી આપે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $a-(i), b-(ii), c-(iv), d-(iii), e-(v)$ છે.

(N/A) અન્નવાહક એ એક જટિલ સ્થાયી પેશી છે જે વનસ્પતિઓમાં ખોરાકનું વહન કરે છે. તે મુખ્યત્વે ચાર પ્રકારના ઘટકોની બનેલી છે:
$1$. ચાલની નલિકા: આ છિદ્રિષ્ઠ દીવાલો (ચાલની પટ્ટીકા) ધરાવતા નળાકાર કોષો છે જે ખોરાકના વહનમાં મદદ કરે છે.
$2$. સાથી કોષો: આ વિશિષ્ટ મૃદુતકીય કોષો છે જે ચાલની નલિકાઓને તેમના કાર્યોમાં મદદ કરે છે.
$3$. અન્નવાહક મૃદુતક: આ જીવંત કોષો છે જે ખોરાકનો સંગ્રહ કરે છે અને આધાર પૂરો પાડે છે.
$4$. અન્નવાહક તંતુઓ: આ મૃત,જાડી દીવાલ ધરાવતા દ્રઢોતકીય કોષો છે જે વનસ્પતિને યાંત્રિક મજબૂતી આપે છે.

(N/A) આર્યોલર (Areolar) પેશી: આ એક પ્રકારની શિથિલ સંયોજક પેશી છે જે ત્વચા અને સ્નાયુઓ વચ્ચે આધાર આપતી અને પેકિંગ પેશી તરીકે કાર્ય કરે છે.
$(b)$ અસ્થિબંધ (Ligament): આ એક તંતુમય સંયોજક પેશી છે જે બે હાડકાંને એકબીજા સાથે જોડે છે.
$(c)$ ઘનાકાર અધિચ્છદ (Cuboidal epithelium): આ પેશી ઘનાકાર કોષોની બનેલી હોય છે અને તે મૂત્રપિંડ નલિકાઓ તથા લાળ ગ્રંથિઓની નલિકાઓના અસ્તરમાં જોવા મળે છે,જે યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે.
$(d)$ દ્રઢોતક (Sclerenchyma): આ એક સ્થાયી વનસ્પતિ પેશી છે જે જાડી લિગ્નિનયુક્ત કોષદીવાલ ધરાવતા મૃત કોષોની બનેલી હોય છે,જે પર્ણની શિરાઓને બંધારણીય મજબૂતી આપે છે.

(N/A) કંડરા (Tendons): આ તંતુમય સંયોજક પેશીઓ છે જે કંકાલ સ્નાયુઓને હાડકા સાથે જોડે છે.
$(b)$ લાદીસમ અધિચ્છદ પેશી (Squamous epithelium): ખાસ કરીને,સાદી લાદીસમ અધિચ્છદ પેશી ફેફસાંમાં વાયુકોષ્ઠોનું નાજુક અંદરનું સ્તર બનાવે છે જે વાયુઓના વિનિમયમાં મદદ કરે છે.
$(c)$ મેદપૂર્ણ પેશી (Adipose tissue): આ એક વિશિષ્ટ સંયોજક પેશી છે જે ચરબીના ગોલકોના સ્વરૂપમાં ચરબીનો સંગ્રહ કરે છે.
$(d)$ જલવાહક પેશી (Xylem): આ વનસ્પતિમાં એક જટિલ સ્થાયી પેશી છે જે મૂળમાંથી પાણી અને ઓગળેલા ખનિજોને વનસ્પતિના અન્ય ભાગો સુધી પહોંચાડવા માટે જવાબદાર છે.

(N/A) પ્રાણી પેશીઓ તેમની વિશિષ્ટ રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક જરૂરિયાતોને કારણે વનસ્પતિ પેશીઓથી અલગ પડે છે. મુખ્ય તફાવતો નીચે મુજબ છે:

લક્ષણ	વનસ્પતિ પેશીઓ વિરુદ્ધ પ્રાણી પેશીઓ
$1$. જીવંત/મૃત	મોટાભાગની વનસ્પતિ પેશીઓ મૃત હોય છે,જે બંધારણીય મજબૂતી આપે છે,જ્યારે મોટાભાગની પ્રાણી પેશીઓ જીવંત હોય છે.
$2$. વૃદ્ધિ	વનસ્પતિમાં વૃદ્ધિ ચોક્કસ વિસ્તારો (વર્ધનશીલ પેશી) સુધી મર્યાદિત છે,જ્યારે પ્રાણીઓમાં વૃદ્ધિ સામાન્ય રીતે સમગ્ર શરીરમાં સમાન હોય છે.
$3$. વર્ગીકરણ	વનસ્પતિ પેશીઓને વર્ધનશીલ અને સ્થાયી પેશીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. પ્રાણી પેશીઓને અધિચ્છદીય,સંયોજક,સ્નાયુબદ્ધ અને ચેતા પેશીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(N/A)

સ્થાન	હાજર પેશી	વિશિષ્ટ લક્ષણ
$(i)$ અધિસ્તરની નીચે પર્ણદંડ	સ્થૂલકોણક પેશી (Collenchyma)	તે યાંત્રિક આધાર આપે છે અને તૂટ્યા વગર સરળતાથી વળવાની ક્ષમતા આપે છે.
$(ii)$ પ્રકાંડમાં,વાહકપેશીઓની આસપાસ	દ્રઢોતક પેશી (Sclerenchyma)	તે મજબૂતી આપે છે અને વનસ્પતિના ભાગને કઠણ અને સખત બનાવે છે.
$(iii)$ મૂળ અને પ્રરોહના અગ્રભાગે	વર્ધનશીલ પેશી (અગ્રસ્થ વર્ધનશીલ પેશી)	કોષો સતત વિભાજન પામે છે,જે વનસ્પતિની પ્રાથમિક વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર છે.

(TRUE) આ વિધાન ખરું છે.
જૈવિક સંગઠનમાં,કોષો જોડાઈને પેશીઓ બનાવે છે,પેશીઓ અંગોમાં સંગઠિત થાય છે,અને અંગો સાથે મળીને શારીરિક તંત્રો અથવા અંગતંત્રો બનાવે છે. આ તંત્રો શરીરના ચોક્કસ જીવન કાર્યો કરવા માટે જવાબદાર છે,જેમ કે પાચન,શ્વસન અને પરિવહન,જે હોમિયોસ્ટેસિસ (સમસ્થિતિ) જાળવી રાખવા માટે આવશ્યક છે.

(N/A) સિંહ એક પ્રાણી છે,જ્યારે આંબાનું ઝાડ એક વનસ્પતિ છે.
વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓ પાસે અલગ પ્રકારની પેશીઓ હોય છે કારણ કે:
$(i)$ વનસ્પતિઓ સ્થિર છે અને પ્રચલન (locomotion) દર્શાવતી નથી,જ્યારે મોટાભાગના પ્રાણીઓ ખોરાક,આશ્રય અને પ્રજનન સાથીની શોધમાં એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ જાય છે.
$(ii)$ તેઓ વૃદ્ધિની અલગ પદ્ધતિ ધરાવે છે. વનસ્પતિની વૃદ્ધિ અમુક ચોક્કસ વિસ્તારો (વર્ધનશીલ પેશીઓ) સુધી મર્યાદિત છે,જ્યારે પ્રાણીઓની વૃદ્ધિ સમગ્ર શરીરમાં લગભગ સમાન હોય છે.

(N/A) સ્થૂલકોણક પેશી (Collenchyma): આ એક જીવંત યાંત્રિક પેશી છે જે કોષોના ખૂણાઓ પર સેલ્યુલોઝ અને પેક્ટીનના અનિયમિત જાડાપણા દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
$(b)$ ચેતાપેશી (Nervous tissue - ચેતાકોષો): આ અત્યંત વિશિષ્ટ કોષો છે જે ઉત્તેજના મેળવવા અને સમગ્ર શરીરમાં આવેગોનું ઝડપથી વહન કરવા માટે સક્ષમ છે.
$(c)$ રેખિત સ્નાયુઓ (Striated muscles): આ પેશીઓ લાંબા,નળાકાર,અશાખિત તંતુઓની બનેલી હોય છે જેમાં સંકોચનશીલ પ્રોટીન (એક્ટિન અને માયોસિન) હોય છે અને તે લાક્ષણિક આછા અને ઘેરા પટ્ટાઓ (રેખાઓ) દર્શાવે છે.

(N/A) $(i)$ પેશી: કોષોનો સમૂહ જે રચનામાં સમાન હોય અને એક ચોક્કસ કાર્ય કરવા માટે સાથે મળીને કામ કરે છે તેને પેશી કહેવામાં આવે છે। બહુકોષીય સજીવોમાં, કાર્યનું વિભાજન પેશીઓની હાજરીને કારણે થાય છે। દરેક પેશી કાર્યક્ષમ રીતે ચોક્કસ કાર્ય કરે છે।
$(ii)$ ના, વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓ સમાન પ્રકારની પેશીઓથી બનેલા હોતા નથી।

વનસ્પતિ પેશીઓ	પ્રાણી પેશીઓ
$(a)$ મોટાભાગની વનસ્પતિ પેશીઓ મૃત હોય છે।	$(a)$ મોટાભાગની પ્રાણી પેશીઓ જીવંત હોય છે।
$(b)$ વનસ્પતિઓમાં, કોષ વૃદ્ધિ અમુક ચોક્કસ પ્રદેશો સુધી મર્યાદિત હોય છે।	$(b)$ પ્રાણીઓમાં, કોષ વૃદ્ધિ વધુ સમાન હોય છે।
$(c)$ તેને વર્ધનશીલ અને સ્થાયી પેશીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે।	$(c)$ તેને અધિચ્છદીય, સંયોજક, સ્નાયુ અને ચેતા પેશીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે।

(N/A) શ્વસન માર્ગ પક્ષ્મલ અધિચ્છદ (Ciliated epithelium) દ્વારા આવરિત હોય છે,જે શ્લેષ્મ અને ફસાયેલા કણોને વાયુમાર્ગમાંથી બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે.
$(b)$ દ્રઢોત્તક પેશી (Sclerenchyma) તેની જાડી,લિગ્નિનયુક્ત કોષદીવાલને કારણે વનસ્પતિના ભાગોને યાંત્રિક મજબૂતી અને સખતપણું પ્રદાન કરે છે.
$(c)$ સુબેરિન એ બુચ (Cork) ના કોષોની કોષદીવાલમાં જોવા મળતો મીણ જેવો પદાર્થ છે,જે રક્ષણ આપે છે અને પાણીના વ્યયને અટકાવે છે.
$(d)$ અક્ષતંતુ (Axon) એ ચેતાકોષ (Neuron) નો એક વિશિષ્ટ ભાગ છે જે વિદ્યુત આવેગોને કોષકાયથી દૂર લઈ જાય છે.

(A-D) સ્તંભાકાર અધિચ્છદ પેશી: આ ઊંચા,સ્તંભ જેવા કોષો છે જે સામાન્ય રીતે જઠર અને આંતરડાના અસ્તરમાં જોવા મળે છે.
$(b)$ મેદપૂર્ણ પેશી (Adipose tissue): આ કોષો ચરબીના ગોલકોના સ્વરૂપમાં ચરબીનો સંગ્રહ કરવા માટે વિશિષ્ટ હોય છે.
$(c)$ પક્ષ્મલ સ્તંભાકાર અધિચ્છદ પેશી: આ કોષોમાં પક્ષ્મ (cilia) નામના વાળ જેવા પ્રવર્ધો હોય છે જે શ્લેષ્મ અને અન્ય પદાર્થોને આગળ ધકેલવા માટે હલનચલન કરે છે.
$(d)$ વાયુતક પેશી (Aerenchyma): આ મૃદુતક પેશીનો એક પ્રકાર છે જેમાં મોટી હવા ભરેલી ગુહાઓ હોય છે જે કમળ જેવી જલીય વનસ્પતિઓને ઉત્પ્લાવકતા પૂરી પાડે છે.
$(e)$ લાદીસમ અધિચ્છદ પેશી: આ પાતળા,સપાટ અને નાજુક કોષો છે જે ફેફસાના વાયુકોષ્ઠોની દીવાલોમાં જોવા મળે છે જ્યાં વાયુઓની આપ-લે થાય છે.

(N/A) જે પેશીઓ એક કરતાં વધુ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે અને એક સામાન્ય કાર્ય કરવા માટે સંકલિત રીતે કામ કરે છે,તેને જટિલ પેશીઓ કહેવામાં આવે છે.
$(b)$ સંયોજક પેશીને આ નામ આપવામાં આવ્યું છે કારણ કે તેનું મુખ્ય કાર્ય શરીરના વિવિધ અંગો અને પેશીઓને એકબીજા સાથે જોડવાનું,આધાર આપવાનું અને તેમને બાંધી રાખવાનું છે.
$(c)$ મૂત્રપિંડ નલિકાનું અસ્તર ઘનાકાર અધિચ્છદ પેશીનું બનેલું હોય છે,જે યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે અને શોષણ તથા સ્ત્રાવમાં મદદ કરે છે.

(N/A) $(i)$ વૃક્ષની છાલ મૃત કોષોની બનેલી હોય છે જે આંતરકોષીય અવકાશ વગર સઘન રીતે ગોઠવાયેલા હોય છે.
$(ii)$ તેમની કોષદીવાલમાં સુબેરિન નામનું રાસાયણિક દ્રવ્ય હોય છે,જે તેમને વાયુઓ અને પાણી માટે અભેદ્ય બનાવે છે.
$(iii)$ તે વનસ્પતિ માટે બહારનું રક્ષણાત્મક પડ બનાવે છે.
$(b)$ એડિપોસાઇટ એ ચરબીનો સંગ્રહ કરતા કોષો છે.
$(i)$ આ કોષો ત્વચાની નીચે અને આંતરિક અંગોની વચ્ચે જોવા મળે છે.
$(ii)$ આ કોષોનો કોષરસ ચરબીના ગોલકોથી ભરેલો હોય છે.
$(iii)$ તેઓ ઇન્સ્યુલેટર (અવાહક) તરીકે કાર્ય કરે છે કારણ કે તેઓ ચરબીનો સંગ્રહ કરે છે,જે શરીરની ગરમી જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.