આપેલ કિરણ આકૃતિઓનો અભ્યાસ કરો અને નીચેનામાંથી સાચું વિધાન પસંદ કરો:
$(A)$ ઉપકરણ $X$ એ અંતર્ગોળ અરીસો છે અને ઉપકરણ $Y$ એ બહિર્ગોળ લેન્સ છે, જેની કેન્દ્રલંબાઈ અનુક્રમે $20 \text{ cm}$ અને $25 \text{ cm}$ છે.
$(B)$ ઉપકરણ $X$ એ બહિર્ગોળ લેન્સ છે અને ઉપકરણ $Y$ એ અંતર્ગોળ અરીસો છે, જેની કેન્દ્રલંબાઈ અનુક્રમે $10 \text{ cm}$ અને $25 \text{ cm}$ છે.
$(C)$ ઉપકરણ $X$ એ અંતર્ગોળ લેન્સ છે અને ઉપકરણ $Y$ એ બહિર્ગોળ અરીસો છે, જેની કેન્દ્રલંબાઈ અનુક્રમે $20 \text{ cm}$ અને $25 \text{ cm}$ છે.
$(D)$ ઉપકરણ $X$ એ બહિર્ગોળ લેન્સ છે અને ઉપકરણ $Y$ એ અંતર્ગોળ અરીસો છે, જેની કેન્દ્રલંબાઈ અનુક્રમે $20 \text{ cm}$ અને $25 \text{ cm}$ છે.

આ ચિત્રો અંતર્ગોળ અરીસા દ્વારા બનતા પ્રતિબિંબોના ચાર કિરણ આકૃતિઓ દર્શાવે છે.
$P$ એ અરીસાની પરાવર્તક સપાટીનું ધ્રુવ અથવા કેન્દ્ર છે.
$F$ એ અરીસાનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે.
$C$ એ અરીસાનું વક્રતા કેન્દ્ર છે.
$AB$ એ વસ્તુ છે અને $A'B'$ એ વસ્તુનું પ્રતિબિંબ છે.
$1$. આકૃતિ $1$ પરથી શું નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય છે?
$A$. પ્રતિબિંબ મુખ્ય કેન્દ્ર પર બને છે.
$B$. પ્રતિબિંબનું કદ વસ્તુના કદ જેટલું જ છે.
$C$. ધ્રુવ અને વક્રતા કેન્દ્ર વચ્ચેનું અંતર કેન્દ્રલંબાઈ કરતા બમણું હોય છે.
$D$. પ્રતિબિંબ અને મુખ્ય કેન્દ્ર વચ્ચેનું અંતર એ વસ્તુ અને મુખ્ય કેન્દ્ર વચ્ચેના અંતર કરતા અડધું છે.
$2$. કઈ આકૃતિ અરીસા દ્વારા બનતું વાસ્તવિક, ઉલટું અને વિવર્ધિત પ્રતિબિંબ દર્શાવે છે?
$A$. આકૃતિ $1$
$B$. આકૃતિ $2$
$C$. આકૃતિ $3$
$D$. આકૃતિ $4$
$3$. કઈ સ્થિતિમાં અંતર્ગોળ અરીસો આભાસી પ્રતિબિંબ બનાવે છે?
$A$. જ્યારે વસ્તુ કેન્દ્રલંબાઈની અંદર હોય
$B$. જ્યારે વસ્તુ વક્રતા કેન્દ્ર પર હોય
$C$. જ્યારે વસ્તુ અનંત અને વક્રતા કેન્દ્રની વચ્ચે હોય
$D$. જ્યારે વસ્તુ વક્રતા કેન્દ્ર અને મુખ્ય કેન્દ્રની વચ્ચે હોય
$4$. સોલર કૂકરમાં અંતર્ગોળ અરીસાનો ઉપયોગ થાય છે. અંતર્ગોળ અરીસો ખોરાકને ગરમ કરવામાં કેવી રીતે મદદ કરે છે? દરેક વિધાન માટે 'હા' અથવા 'ના' લખો.

અંતર્ગોળ અરીસો ખોરાકને કેવી રીતે ગરમ કરે છે?	હા/ના
સૂર્યના કિરણો અરીસા દ્વારા શોષાય છે.	હા/ના
અરીસા દ્વારા પરાવર્તિત સૂર્યના કિરણો એક બિંદુ પર કેન્દ્રિત થાય છે.	હા/ના
અરીસા દ્વારા પરાવર્તિત થયા પછી સૂર્યના કિરણો ફેલાઈ જાય છે.	હા/ના

બહિર્ગોળ અરીસો, અંતર્ગોળ અરીસો, બહિર્ગોળ લેન્સ અને અંતર્ગોળ લેન્સનો દરેકનો એક વ્યવહારુ ઉપયોગ જણાવો.

$10\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સનો અડધો ભાગ કાળા કાગળથી ઢાંકેલો છે. શું આવો લેન્સ લેન્સથી $30\, cm$ અંતરે મૂકેલી સંપૂર્ણ વસ્તુનું પ્રતિબિંબ રચી શકે? તમારા જવાબને સમર્થન આપવા માટે કિરણ આકૃતિ દોરો.
$20\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સની મુખ્ય અક્ષને લંબરૂપે $4\, cm$ ઊંચી વસ્તુ મૂકવામાં આવી છે. લેન્સથી વસ્તુનું અંતર $15\, cm$ છે. પ્રતિબિંબનો પ્રકાર,સ્થાન અને કદ શોધો.

નીચેના કિસ્સાઓમાં ગોલીય અરીસા અથવા લેન્સ તરીકે વપરાતા સાધનને ઓળખો,જ્યાં દરેક કિસ્સામાં રચાતું પ્રતિબિંબ આભાસી અને ચત્તું હોય.
$(a)$ વસ્તુને સાધન અને તેના મુખ્ય કેન્દ્રની વચ્ચે મૂકવામાં આવે છે,રચાતું પ્રતિબિંબ વિવર્ધિત (મોટું) અને તેની પાછળ હોય છે.
$(b)$ વસ્તુને મુખ્ય કેન્દ્ર અને સાધનની વચ્ચે મૂકવામાં આવે છે,રચાતું પ્રતિબિંબ વિવર્ધિત (મોટું) અને વસ્તુની બાજુએ જ હોય છે.
$(c)$ વસ્તુને અનંત અને સાધનની વચ્ચે મૂકવામાં આવે છે,રચાતું પ્રતિબિંબ નાનું અને મુખ્ય કેન્દ્ર તથા પ્રકાશીય કેન્દ્રની વચ્ચે વસ્તુની બાજુએ જ હોય છે.
$(d)$ વસ્તુને અનંત અને સાધનની વચ્ચે મૂકવામાં આવે છે,રચાતું પ્રતિબિંબ નાનું અને ધ્રુવ તથા મુખ્ય કેન્દ્રની વચ્ચે,તેની પાછળ હોય છે.

નીચેનામાંથી શેમાં અનંત અંતરે મૂકેલી વસ્તુનું પ્રતિબિંબ અત્યંત નાનું અને બિંદુવત મળે છે?