જ્યારે પ્રકાશનું કિરણ શૂન્યાવકાશમાંથી $\mu$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમમાં પ્રવેશે છે,ત્યારે આપાતકોણ એ વક્રીભૂતકોણ કરતાં બમણો માલૂમ પડે છે. તો આપાતકોણ કેટલો હશે?

  • A
    $\cos^{-1}\left(\frac{\mu}{2}\right)$
  • B
    $2 \cos^{-1}\left(\frac{\mu}{2}\right)$
  • C
    $\sin^{-1}\left(\frac{\mu}{2}\right)$
  • D
    $2 \sin^{-1}\left(\frac{\mu}{2}\right)$

Explore More

Similar Questions

હીરામાં પ્રકાશનો વેગ હવામાં પ્રકાશના વેગ કરતા $\left(\frac{5}{12}\right)$ ગણો છે. પાણીમાં પ્રકાશનો વેગ હવામાં પ્રકાશના વેગ કરતા $\left(\frac{3}{4}\right)$ ગણો છે. પાણીમાંથી હીરામાં જતા પ્રકાશના કિરણ માટે આપાતકોણ શોધો,જો વક્રીભવનકોણ $r = 30^{\circ}$ હોય અને $\sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}$ આપેલ છે.

એક માધ્યમમાં પ્રકાશના તરંગની ઝડપ મુક્ત અવકાશમાં તેની ઝડપના $0.2$ ગણી ઘટે છે. માધ્યમની સાપેક્ષ પરમિટિવિટી અને વક્રીભવનાંકનો ગુણોત્તર $x: 1$ છે. $x$ નું મૂલ્ય $...........$ છે. (આપેલ છે: મુક્ત અવકાશમાં પ્રકાશની ઝડપ $= 3 \times 10^8 \ m \ s^{-1}$ અને આપેલ માધ્યમ માટે $\mu_r = 1$)

જો પ્રથમ માધ્યમમાં પ્રકાશનો વેગ $v_1$ હોય અને બીજા માધ્યમમાં વેગ $v_2$ હોય,તો પ્રથમ માધ્યમની સાપેક્ષે બીજા માધ્યમનો વક્રીભવનાંક કેટલો થશે?

એક નાનો સિક્કો $R=1 \,m$ ત્રિજ્યા અને $d=4 \,m$ ઊંચાઈ ધરાવતા ખાલી નળાકાર સ્ટીલના પાત્રના તળિયે કેન્દ્રમાં રાખેલ છે. $t=0$ સમયે,પાત્રમાં $Q=0.1 \,m^3/s$ ના દરથી સિક્કાને ખલેલ પહોંચાડ્યા વિના પાણી ભરવાનું શરૂ થાય છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,સિક્કાથી $H=5.75 \,m$ ઊંચાઈએ અને $L=1.5 \,m$ ત્રિજ્યાવર્તી અંતરે રહેલા અવલોકનકાર $O$ દ્વારા સિક્કો પ્રથમ વખત દેખાય તે માટેનો આશરે સમય $t$ (સેકન્ડમાં) શોધો. (પાણીનો વક્રીભવનાંક $n=1.33$ અથવા $4/3$ લો)

મોટાભાગના પદાર્થોનો વક્રીભવનાંક $n > 1$ હોય છે. તેથી,જ્યારે હવામાંથી પ્રકાશનું કિરણ કુદરતી રીતે મળતા પદાર્થમાં પ્રવેશે છે,ત્યારે સ્નેલના નિયમ મુજબ,$\frac{\sin \theta_1}{\sin \theta_2} = \frac{n_2}{n_1}$,તે સમજી શકાય છે કે વક્રીભૂત કિરણ લંબ તરફ વળે છે. પરંતુ તે ક્યારેય આપાત કિરણની જેમ લંબની એક જ બાજુએ બહાર આવતું નથી. વિદ્યુતચુંબકત્વ મુજબ,માધ્યમનો વક્રીભવનાંક $n = \left(\frac{c}{v}\right) = \pm \sqrt{\varepsilon_r \mu_r}$ સંબંધ દ્વારા આપવામાં આવે છે. જ્યાં $\varepsilon_r$ અને $\mu_r$ ઋણ હોય,ત્યારે $n$ નું ઋણ મૂળ પસંદ કરવું આવશ્યક છે. આવા ઋણ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પદાર્થો હવે કૃત્રિમ રીતે તૈયાર કરી શકાય છે અને તેને મેટા-મટીરીયલ્સ કહેવામાં આવે છે. તેઓ કોઈપણ ભૌતિક નિયમોનું ઉલ્લંઘન કર્યા વિના નોંધપાત્ર રીતે અલગ ઓપ્ટિકલ વર્તન દર્શાવે છે. $n$ ઋણ હોવાથી,તે વક્રીભૂત પ્રકાશના પ્રસરણની દિશામાં ફેરફાર લાવે છે. જો કે,સામાન્ય પદાર્થોની જેમ,મેટા-મટીરીયલ્સમાં પણ વક્રીભવન દરમિયાન પ્રકાશની આવૃત્તિ બદલાતી નથી.
$1.$ સાચું વિધાન પસંદ કરો.
$(A)$ મેટા-મટીરીયલમાં પ્રકાશની ઝડપ $v = c|n|$ છે.
$(B)$ મેટા-મટીરીયલમાં પ્રકાશની ઝડપ $v = \frac{c}{|n|}$ છે.
$(C)$ મેટા-મટીરીયલમાં પ્રકાશની ઝડપ $v = c$ છે.
$(D)$ મેટા-મટીરીયલમાં પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $(\lambda_m)$ એ $\lambda_m = \frac{\lambda_{\text{air}}}{|n|}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\lambda_{\text{air}}$ એ હવામાં પ્રકાશની તરંગલંબાઇ છે.
$2.$ હવામાંથી મેટા-મટીરીયલ પર આપાત થતા પ્રકાશ માટે,યોગ્ય કિરણ આકૃતિ કઈ છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo