Trends in the Modern Periodic Table Questions in Gujarati

(N/A) $(i)$ સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં વિદ્યુત-ધનતા વધે છે કારણ કે પરમાણ્વીય કદ વધે છે અને અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર ઘટે છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાનું સરળ બને છે.
$(ii)$ આવર્તમાં ડાબેથી જમણે તરફ જતાં વિદ્યુત-ધનતા ઘટે છે કારણ કે પરમાણ્વીય કદ ઘટે છે અને અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાનું મુશ્કેલ બને છે.
$(b)$ પરમાણ્વીય ક્રમાંક અને પરમાણ્વીય દળ એ બંને આવર્તમાં ડાબેથી જમણે અને સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં વધે છે.

(N/A) $Ca$ નું પરમાણ્વીય કદ નાનું હશે. જેમ આપણે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જઈએ છીએ,તેમ પરમાણ્વીય કદ ઘટે છે કારણ કે અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર (effective nuclear charge) વધે છે,જે ઇલેક્ટ્રોનને કેન્દ્રની નજીક ખેંચે છે.
$(b)$ $K$ વધુ વિદ્યુત-ધન છે. આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં વિદ્યુત-ધન ગુણધર્મ (ધાત્વીય ગુણધર્મ) ઘટે છે કારણ કે અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધવાને લીધે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાનું મુશ્કેલ બને છે.
$(c)$ $K$ સમૂહ $1$ (આલ્કલી ધાતુઓ) માં આવે છે. $Ca$ સમૂહ $2$ (આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓ) માં આવે છે.

(A) $(i)$ $(a)$ બીજા આવર્તના તત્વોનો સાચો ક્રમ: $Li(3), Be(4), B(5), C(6), N(7), O(8), F(9)$ છે.
$(b)$ સૌથી મોટો પરમાણુ લિથિયમ $(Li)$ છે અને સૌથી નાનો પરમાણુ ફ્લોરિન $(F)$ છે.
$(ii)$ આવર્તમાં ડાબેથી જમણી તરફ જતાં પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા ઘટે છે. આનું કારણ એ છે કે કેન્દ્રમાં પ્રોટોનની સંખ્યા વધવાને કારણે કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે,જે સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનને કેન્દ્ર તરફ વધુ મજબૂતીથી આકર્ષે છે,જેના પરિણામે પરમાણુનું કદ ઘટે છે.

(A) $(i)$ $Q$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $13$ છે. તેની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $2, 8, 3$ છે. તેની પાસે $3$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે સ્થાયી અષ્ટક પ્રાપ્ત કરવા માટે $3$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે. તેથી,$Q$ ની સંયોજકતા $3$ છે.
$(ii)$ $12$ ($P$: મેગ્નેશિયમ) અને $13$ ($Q$: એલ્યુમિનિયમ) પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વો ધાતુઓ છે. $14$ ($R$: સિલિકોન) પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતું તત્વ અર્ધધાતુ છે. $15$ ($S$: ફોસ્ફરસ) પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતું તત્વ અધાતુ છે.
$(iii)$ $P$ (મેગ્નેશિયમ) સૌથી વધુ બેઝિક ઓક્સાઈડ બનાવશે. આવર્ત કોષ્ટકમાં ડાબેથી જમણી તરફ જતાં કેન્દ્રીય વીજભાર વધવાને કારણે ધાતુ ગુણધર્મ ઘટે છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાનું મુશ્કેલ બને છે. $P$ આ તત્વોમાં સૌથી ડાબી બાજુએ હોવાથી,તે સૌથી વધુ ધાતુ ગુણધર્મ ધરાવે છે અને સૌથી વધુ બેઝિક ઓક્સાઈડ બનાવે છે.

(A) $17$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $2, 8, 7$ છે. તેની બાહ્યતમ કક્ષામાં $7$ ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે તેને $1$ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર પડે છે. તેથી,તેની સંયોજકતા $1$ છે.
$(b)$ તે અધાતુ છે. જે તત્વોની બાહ્યતમ કક્ષામાં $5, 6$ કે $7$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,તેઓ સ્થાયી રચના પ્રાપ્ત કરવા માટે ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની વૃત્તિ ધરાવે છે,જે અધાતુઓનો લાક્ષણિક ગુણધર્મ છે.
$(c)$ તે સમૂહ $17$ (હેલોજન) માં આવેલું છે. સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં નવી કક્ષાઓ ઉમેરાવાને કારણે પરમાણ્વીય કદ વધે છે. આ તત્વ (ક્લોરિન) ત્રીજા આવર્તનું હોવાથી,તે તેની નીચેના તત્વો (જેમ કે બ્રોમિન અને આયોડિન) કરતા નાનું છે પરંતુ તેની ઉપરના તત્વ (ફ્લોરિન) કરતા મોટું છે.

(N/A) $(i)$ પરમાણ્વીય ત્રિજ્યાનો ઉતરતો ક્રમ: $Li (152) > Be (111) > B (88) > C (77) > N (74) > O (66) > F (64)$.
$(ii)$ હા, તત્વો હવે આવર્ત કોષ્ટકના આવર્તની ભાત (ડાબેથી જમણે) મુજબ ગોઠવાયેલા છે.
$(iii)$ $(a)$ સૌથી નાનો પરમાણ્વીય ક્રમાંક ધરાવતું તત્વ $Li$ છે (પરમાણ્વીય ક્રમાંક $3$).
$(b)$ સૌથી મોટો પરમાણ્વીય ક્રમાંક ધરાવતું તત્વ $F$ છે (પરમાણ્વીય ક્રમાંક $9$).
$(iv)$ આપેલ ડેટા પરથી કહી શકાય કે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા ઘટે છે.
$(v)$ ધાતુ: $Li$ (લિથિયમ), અધાતુ: $F$ (ફ્લોરિન), અર્ધધાતુ: $B$ (બોરોન).
$(vi)$ આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં, કેન્દ્રમાં પ્રોટોનની સંખ્યા વધવાને કારણે કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે. આ વધેલો કેન્દ્રીય વીજભાર સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનને કેન્દ્રની વધુ નજીક ખેંચે છે, જેના પરિણામે પરમાણ્વીય ત્રિજ્યામાં ઘટાડો થાય છે.

(N/A) કેન્દ્રીય વીજભાર (nuclear charge) માં વધારો થવાને કારણે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની વૃત્તિ ઘટે છે. આનાથી ધાત્વીય ગુણધર્મ ઘટે છે અને પરિણામે બેઝિક ગુણધર્મ પણ ઘટે છે.
$(b)$ વધેલા કેન્દ્રીય વીજભારને કારણે પરમાણ્વીય કદ (atomic size) ઘટે છે,જેના પરિણામે વિદ્યુત-ધન (electropositive) ગુણધર્મમાં ઘટાડો થાય છે.

(N/A)

લાક્ષણિકતા	સમૂહમાં ધાત્વીય ગુણધર્મ	આવર્તમાં ધાત્વીય ગુણધર્મ
$1.$ અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર	સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા અનુભવાતો અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર ઘટે છે કારણ કે નવી કક્ષાઓ ઉમેરાવાને લીધે સૌથી બહારના ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્રથી દૂર જાય છે.	સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા અનુભવાતો અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે,જેનાથી બહારના ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્ર તરફ વધુ મજબૂતીથી આકર્ષાય છે. આવર્તમાં કક્ષાઓની સંખ્યા સમાન રહેતી હોવાથી આવું થાય છે.
$2.$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની કે મેળવવાની વૃત્તિ	સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની વૃત્તિ વધે છે. પરિણામે,ધાત્વીય ગુણધર્મ અને બેઝિક ગુણધર્મ વધે છે.	વધેલા કેન્દ્રીય વીજભારને કારણે ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની વૃત્તિ વધે છે. પરિણામે,અધાત્વીય ગુણધર્મ અને એસિડિક ગુણધર્મ વધે છે.

(N/A) તત્વોની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના:
$X (Z=7): 2, 5$. તેમાં $2$ કક્ષા છે,તેથી તે આવર્ત $2$ માં આવે છે. તેમાં $5$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તેનો સમૂહ નંબર $5 + 10 = 15$ છે.
$Y (Z=8): 2, 6$. તેમાં $2$ કક્ષા છે,તેથી તે આવર્ત $2$ માં આવે છે. તેમાં $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તેનો સમૂહ નંબર $6 + 10 = 16$ છે.
$Z (Z=9): 2, 7$. તેમાં $2$ કક્ષા છે,તેથી તે આવર્ત $2$ માં આવે છે. તેમાં $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તેનો સમૂહ નંબર $7 + 10 = 17$ છે.
$(b)$ અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભારમાં વધારો થવાને કારણે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા ઘટે છે. ત્રણેય તત્વો આવર્ત $2$ ના હોવાથી અને તેમના પરમાણ્વીય ક્રમાંક $X$ થી $Y$ થી $Z$ તરફ વધતા હોવાથી,પરમાણ્વીય ત્રિજ્યાનો ઉતરતો ક્રમ $X > Y > Z$ છે.
$(c)$ $X$ ની સંયોજકતા $3$ છે (અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે $3$ ઇલેક્ટ્રોન જોઈએ) અને $Z$ ની સંયોજકતા $1$ છે (અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે $1$ ઇલેક્ટ્રોન જોઈએ). તેમની સંયોજકતાની ચોકડી ગુણાકાર પદ્ધતિ દ્વારા,બનતા સંયોજનનું સૂત્ર $XZ_3$ છે.

(N/A) તત્વનો પરમાણુ ક્રમાંક આ રીતે ગણવામાં આવે છે: પરમાણુ ક્રમાંક = પરમાણુભાર - ન્યુટ્રોનની સંખ્યા.
$X$ નો પરમાણુ ક્રમાંક = $35 - 18 = 17$.
પરમાણુ ક્રમાંક $17$ ધરાવતું તત્વ ક્લોરિન $(Cl)$ છે.
ઇલેક્ટ્રોન રચના $17$ ઇલેક્ટ્રોનને કક્ષાઓમાં વહેંચીને નક્કી કરવામાં આવે છે: $2, 8, 7$.
સંયોજકતા કક્ષામાં $7$ ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી, સમૂહ ક્રમાંક $10 + 7 = 17$ થાય છે.
કુલ $3$ કક્ષાઓ ભરાયેલી હોવાથી, આવર્ત ક્રમાંક $3$ છે.
સંયોજકતા $8 - (\text{સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન}) = 8 - 7 = 1$ ગણવામાં આવે છે.

(A) આવર્તમાં ડાબેથી જમણી તરફ જતાં પરમાણ્વીય કદ ઘટે છે. તેથી,પરમાણ્વીય કદનો ચડતો ક્રમ આ મુજબ છે: $C < B < Be < Li$.
$(b)$ આ તત્વો આધુનિક આવર્ત કોષ્ટકના $2$જા આવર્તના છે. તેથી,છેલ્લો ઇલેક્ટ્રોન $L$ કક્ષા ($2$જી કક્ષા) માં દાખલ થાય છે.
$(c)$ આ તત્વો માટે સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા તેમના સમૂહ નંબરને અનુરૂપ છે: $Li = 1, Be = 2, B = 3, C = 4$.
$(d)$ આવર્તમાં ડાબેથી જમણી તરફ જતાં ધનવિદ્યુતમયતા ઘટે છે. તેથી,$Li$ તેમની વચ્ચે સૌથી વધુ ધનવિદ્યુતમય તત્વ છે.

(A) પરમાણ્વીય ત્રિજ્યાનો વધતો ક્રમ આ મુજબ છે: $Li (52\, pm) < Na (61\, pm) < K (231\, pm) < Rb (244\, pm) < Cs (262\, pm)$.
$(i)$ સૌથી નાનો પરમાણુ લિથિયમ $(Li)$ છે જેની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $52\, pm$ છે, અને સૌથી મોટો પરમાણુ સીઝિયમ $(Cs)$ છે જેની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $262\, pm$ છે.
$(ii)$ આવર્ત કોષ્ટકમાં સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં પરમાણ્વીય કદ વધે છે. આનું કારણ એ છે કે દરેક પગલે પરમાણુમાં નવી ઇલેક્ટ્રોન કક્ષા ઉમેરાય છે, જેનાથી કેન્દ્ર અને સૌથી બહારની કક્ષાના ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચેનું અંતર વધે છે, પરિણામે પરમાણ્વીય ત્રિજ્યામાં વધારો થાય છે.

(A) $(i)$ બીજા આવર્તના તત્વોને તેમની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યાના ઉતરતા ક્રમમાં નીચે મુજબ ગોઠવી શકાય:

તત્વ	$Li$	$Be$	$B$	$C$	$N$	$O$
ત્રિજ્યા $(pm)$	$152$	$111$	$88$	$77$	$74$	$66$

$(ii)$ હા,આ તત્વો હવે આવર્ત કોષ્ટકમાં એક આવર્તની ભાત મુજબ ગોઠવાયેલા છે.
$(iii)$ $Li$ ની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા સૌથી મોટી $(152\,pm)$ છે અને $O$ ની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા સૌથી નાની $(66\,pm)$ છે.
$(iv)$ આવર્તમાં ડાબેથી જમણી તરફ જતાં પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા ઘટે છે,કારણ કે કેન્દ્રીય વીજભાર (nuclear charge) વધે છે,જે ઇલેક્ટ્રોનને કેન્દ્રની વધુ નજીક ખેંચે છે.

(C) આવર્ત કોષ્ટકમાં ડાબેથી જમણી તરફ જતાં:
$1$. તત્વોના ધાત્વીય ગુણધર્મો ઘટે છે કારણ કે કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાનું મુશ્કેલ બને છે.
$2$. સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $1$ થી $8$ સુધી વધે છે.
$3$. કેન્દ્રીય વીજભાર વધવાને કારણે અને પરમાણ્વીય કદ ઘટવાને કારણે,સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન પર આકર્ષણ બળ વધે છે,તેથી પરમાણુઓ માટે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાનું મુશ્કેલ બને છે. આમ,ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની વૃત્તિ ઘટે છે.
$4$. ડાબી બાજુના તત્વોના ઓક્સાઈડ બેઝિક હોય છે,જ્યારે જમણી બાજુના ઓક્સાઈડ એસિડિક હોય છે.
તેથી,'પરમાણુઓ તેમના ઇલેક્ટ્રોન વધુ સરળતાથી ગુમાવે છે' તે વિધાન ખોટું છે.

(A) આવર્ત કોષ્ટકમાં સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં પરમાણ્વીય કદ વધે છે,કારણ કે ઇલેક્ટ્રોન કક્ષાની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
ફ્લોરિન $(F)$,ક્લોરિન $(Cl)$,બ્રોમિન $(Br)$ અને આયોડિન $(I)$ એ સમૂહ $17$ (હેલોજન) ના તત્વો છે.
સમૂહમાં તેમનો ક્રમ $F, Cl, Br, I$ છે.
તેથી,પરમાણ્વીય કદ વધવાનો ક્રમ $F < Cl < Br < I$ થાય છે.

(B) આવર્ત કોષ્ટકમાં,જ્યારે આપણે આવર્તમાં ડાબેથી જમણી તરફ જઈએ છીએ,ત્યારે પરમાણ્વીય કદ ઘટે છે.
આનું કારણ એ છે કે પ્રોટોનની સંખ્યા વધવાને કારણે કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે,જે ઇલેક્ટ્રોનને કેન્દ્રની નજીક ખેંચે છે.
$Na$,$Mg$,$Al$,અને $Si$ બધા $3^{rd}$ આવર્તના તત્વો છે.
તેમના પરમાણુ ક્રમાંક $Na (11)$,$Mg (12)$,$Al (13)$,અને $Si (14)$ છે.
તેથી,પરમાણ્વીય કદ ઘટવાનો સાચો ક્રમ $Na > Mg > Al > Si$ છે.

(D) તત્વ $X$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $2, 8, 8, 2$ છે.
$1$. ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા રોકાયેલી કક્ષાઓની સંખ્યા આવર્ત નક્કી કરે છે. અહીં,$4$ કક્ષાઓ $(K, L, M, N)$ છે,તેથી આ તત્વ $4^{th}$ આવર્તનું છે.
$2$. સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા (સૌથી બહારની કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન) સમૂહ નક્કી કરે છે. અહીં,$2$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી આ તત્વ $2^{nd}$ સમૂહનું છે.
તેથી,તત્વ $X$ એ $4^{th}$ આવર્ત અને $2^{nd}$ સમૂહનું તત્વ છે.

(A) ધાત્વીય ગુણધર્મ એટલે તત્વની ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની વૃત્તિ.
આવર્ત કોષ્ટકમાં,જ્યારે આપણે આવર્તમાં ડાબેથી જમણી તરફ જઈએ છીએ ત્યારે ધાત્વીય ગુણધર્મ ઘટે છે કારણ કે અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાનું મુશ્કેલ બને છે.
આપેલા તમામ તત્વો $(Na, Mg, Al, Si, Cl)$ આવર્ત કોષ્ટકના $3^{rd}$ આવર્તના છે.
ડાબેથી જમણી તરફ તેમનું સ્થાન આ મુજબ છે: $Na$ (સમૂહ $1$),$Mg$ (સમૂહ $2$),$Al$ (સમૂહ $13$),$Si$ (સમૂહ $14$),અને $Cl$ (સમૂહ $17$).
તેથી,ઘટતા ધાત્વીય ગુણધર્મનો ક્રમ $Na > Mg > Al > Si > Cl$ છે.

(B) અધાત્વીય ગુણધર્મ એટલે તત્વની ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની વૃત્તિ.
આવર્ત કોષ્ટકમાં,જેમ આપણે આવર્તમાં ડાબેથી જમણી તરફ જઈએ છીએ તેમ અધાત્વીય ગુણધર્મ વધે છે.
આપેલા તમામ તત્વો $(Li, Be, C, O, F)$ આવર્ત કોષ્ટકના બીજા આવર્તના છે.
ડાબેથી જમણી તરફ તેમનું સ્થાન આ મુજબ છે: $Li$ (સમૂહ $1$),$Be$ (સમૂહ $2$),$C$ (સમૂહ $14$),$O$ (સમૂહ $16$),$F$ (સમૂહ $17$).
તેથી,વધતા અધાત્વીય ગુણધર્મનો સાચો ક્રમ $Li < Be < C < O < F$ છે.

(A) ધાત્વીય ગુણધર્મ એટલે તત્વની ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની વૃત્તિ.
સમૂહમાં,ઉપરથી નીચે તરફ જતાં ધાત્વીય ગુણધર્મ વધે છે કારણ કે પરમાણ્વીય કદ વધે છે અને સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્રથી ઓછા આકર્ષાયેલા રહે છે.
આવર્તમાં,ડાબેથી જમણે જતાં ધાત્વીય ગુણધર્મ ઘટે છે કારણ કે પરમાણ્વીય કદ ઘટે છે અને અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાનું મુશ્કેલ બને છે.
વિકલ્પ $A$ માટે: $Be, Mg, Ca$ બધા સમૂહ $2$ માં છે. જેમ આપણે સમૂહમાં $Be$ થી $Mg$ અને $Ca$ તરફ નીચે જઈએ છીએ,તેમ ધાત્વીય ગુણધર્મ વધે છે.
વિકલ્પ $B$ માટે: $Li$ બીજા આવર્તમાં છે,જ્યારે $Na$ અને $K$ અનુક્રમે ત્રીજા અને ચોથા આવર્તમાં છે. $Na, Li, K$ નો ક્રમ વધતો નથી.
વિકલ્પ $C$ માટે: $Mg, Al, Si$ એક જ આવર્તમાં છે. ધાત્વીય ગુણધર્મ $Mg$ થી $Si$ તરફ જતાં ઘટે છે.
વિકલ્પ $D$ માટે: $C, N, O$ એક જ આવર્તમાં છે. ધાત્વીય ગુણધર્મ $C$ થી $O$ તરફ જતાં ઘટે છે.
તેથી,સાચો સમૂહ $Be, Mg, Ca$ છે.

(B) આ વિધાન ખોટું છે.
પરમાણ્વીય કદ (અથવા પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા) એટલે પરમાણુના કેન્દ્ર અને તેની સૌથી બહારની કક્ષા (સંયોજકતા કક્ષા) વચ્ચેનું અંતર,નહીં કે અંદરની બીજી કક્ષા.

(A) આ વિધાન ખરું છે.
$1$. ધાતુમય ગુણધર્મ એટલે તત્વની ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની વૃત્તિ.
$2$. આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં,અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે,જે સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનને કેન્દ્રની નજીક ખેંચે છે,જેથી ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાનું મુશ્કેલ બને છે; તેથી ધાતુમય ગુણધર્મ ઘટે છે.
$3$. સમૂહમાં ઉપરથી નીચે જતાં,કક્ષાની સંખ્યા વધે છે,જેના કારણે વધતા શીલ્ડિંગ અસરને લીધે સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન પર લાગતો અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર ઘટે છે,જેથી ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાનું સરળ બને છે; તેથી ધાતુમય ગુણધર્મ વધે છે.

(A) આ વિધાન $True$ (સાચું) છે.
અધાતુઓ તેમની ઊંચી વિદ્યુતઋણતાને કારણે ઇલેક્ટ્રોનને આકર્ષવાની પ્રબળ વૃત્તિ ધરાવે છે.
તેઓ સામાન્ય રીતે તેમના સંયોજકતા કોષને પૂર્ણ કરવા માટે ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે,જેનાથી ઋણ આયનો (anions) અથવા સહસંયોજક બંધ બને છે.
આવર્ત કોષ્ટકમાં,આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં વિદ્યુતઋણતા વધે છે અને સમૂહમાં ઉપરથી નીચે જતાં ઘટે છે.
પરિણામે,અધાતુઓ આવર્ત કોષ્ટકની જમણી બાજુએ,ખાસ કરીને ઉપરની તરફ સ્થિત હોય છે,જ્યાં વિદ્યુતઋણતાના મૂલ્યો સૌથી વધુ હોય છે.