અ Gujarati

Volume of a Right Circular Cone Questions in Gujarati

Class 9 Mathematics · Surface Areas and Volumes · Volume of a Right Circular Cone

24+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 24 of 24 questions in Gujarati

1
Easy
સાચું કે ખોટું લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
એક સમઘનની ધારનું માપ $r \, cm$ છે. જો આ સમઘનમાંથી મોટામાં મોટો લંબવૃત્તીય શંકુ કાપવામાં આવે,તો શંકુનું ઘનફળ ($cm^3$ માં) $\frac{1}{6} \pi r^3$ થાય.

Solution

(B) ખોટું.
$r$ ધારવાળા સમઘનમાંથી કાપવામાં આવતા મોટામાં મોટા લંબવૃત્તીય શંકુ માટે,શંકુની ઊંચાઈ $(h)$ એ સમઘનની ધાર જેટલી હોવી જોઈએ,તેથી $h = r \, cm$.
શંકુના પાયાનો વ્યાસ સમઘનની ધાર જેટલો હોવો જોઈએ,તેથી પાયાની ત્રિજ્યા $(R)$ = $\frac{r}{2} \, cm$ થાય.
શંકુના ઘનફળનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi R^2 h$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $V = \frac{1}{3} \pi \left(\frac{r}{2}\right)^2 \cdot r = \frac{1}{3} \pi \left(\frac{r^2}{4}\right) \cdot r = \frac{1}{12} \pi r^3 \, cm^3$.
અહીં $\frac{1}{12} \pi r^3 \neq \frac{1}{6} \pi r^3$ હોવાથી,આપેલ વિધાન ખોટું છે.
2
Medium
નીચેનામાંથી દરેક માટે સાચું કે ખોટું લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો: જો લંબવૃત્તીય શંકુની ત્રિજ્યા અડધી કરવામાં આવે અને ઊંચાઈ બમણી કરવામાં આવે,તો ઘનફળ બદલાશે નહીં.

Solution

(FALSE) ધારો કે શંકુની મૂળ ત્રિજ્યા $r$ છે અને મૂળ ઊંચાઈ $h$ છે.
મૂળ શંકુનું ઘનફળ $V_1 = \frac{1}{3} \pi r^{2} h$ છે.
હવે,નવી ત્રિજ્યા $r' = \frac{r}{2}$ અને નવી ઊંચાઈ $h' = 2h$ છે.
નવું ઘનફળ $V_2 = \frac{1}{3} \pi (r')^{2} h' = \frac{1}{3} \pi \left(\frac{r}{2}\right)^{2} (2h)$ થશે.
આનું સાદુંરૂપ આપતા,$V_2 = \frac{1}{3} \pi \left(\frac{r^2}{4}\right) (2h) = \frac{1}{2} \left(\frac{1}{3} \pi r^{2} h\right) = \frac{1}{2} V_1$ મળે છે.
નવું ઘનફળ મૂળ ઘનફળ કરતા અડધું હોવાથી,આપેલ વિધાન ખોટું છે.
3
MediumMCQ
$28 \, cm$ વ્યાસ ધરાવતી ધાતુની અર્ધવર્તુળાકાર શીટને વાળીને એક ખુલ્લો શંકુ આકારનો કપ બનાવવામાં આવે છે. કપની ક્ષમતા શોધો. ($, cm^3$ માં)
A
$622.16$
B
$658.26$
C
$462.36$
D
$522.46$

Solution

(A) અર્ધવર્તુળાકાર શીટનો વ્યાસ $28 \, cm$ છે,તેથી તેની ત્રિજ્યા $R = 14 \, cm$ થાય. જ્યારે આ શીટને વાળીને ખુલ્લો શંકુ આકારનો કપ બનાવવામાં આવે છે,ત્યારે શીટની ત્રિજ્યા એ શંકુની તિર્યક ઊંચાઈ $(l)$ બને છે.
તેથી,$l = 14 \, cm$.
અર્ધવર્તુળાકાર ચાપનો પરિઘ એ શંકુના પાયાનો પરિઘ બને છે. અર્ધવર્તુળાકાર ચાપની લંબાઈ $\pi R = \pi \times 14$ છે.
ધારો કે શંકુના પાયાની ત્રિજ્યા $r$ છે. તો,$2 \pi r = 14 \pi$,જે આપણને $r = 7 \, cm$ આપે છે.
હવે,આપણે $l^2 = r^2 + h^2$ સંબંધનો ઉપયોગ કરીને શંકુની ઊંચાઈ $(h)$ શોધીએ:
$h = \sqrt{l^2 - r^2} = \sqrt{14^2 - 7^2} = \sqrt{196 - 49} = \sqrt{147} \approx 12.124 \, cm$.
શંકુ આકારના કપની ક્ષમતા (ઘનફળ) $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે.
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times 7 \times 7 \times 12.124 \approx 622.38 \, cm^3$. આપેલા વિકલ્પો મુજબ,સૌથી નજીકની કિંમત $622.16 \, cm^3$ છે.
4
EasyMCQ
એક શંકુની ઊંચાઈ અને તિર્યક ઊંચાઈ અનુક્રમે $21 \, cm$ અને $28 \, cm$ છે. શંકુનું ઘનફળ શોધો. ($, cm^3$ માં)
A
$7500$
B
$7546$
C
$7900$
D
$7006$

Solution

(B) આપેલ છે: ઊંચાઈ $(h) = 21 \, cm$,તિર્યક ઊંચાઈ $(l) = 28 \, cm$.
સંબંધ $l^2 = r^2 + h^2$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે ત્રિજ્યા $(r)$ શોધીએ:
$r = \sqrt{l^2 - h^2} = \sqrt{28^2 - 21^2} = \sqrt{784 - 441} = \sqrt{343} = 7\sqrt{7} \, cm$.
હવે,શંકુનું ઘનફળ $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times (7\sqrt{7})^2 \times 21$.
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times 49 \times 7 \times 21$.
$V = 22 \times 49 \times 7 = 7546 \, cm^3$.
5
EasyMCQ
$6 \, cm$ ત્રિજ્યા અને $7 \, cm$ ઊંચાઈ ધરાવતા લંબવૃત્તીય શંકુનું ઘનફળ શોધો. ($\pi = \frac{22}{7}$ લો) ($, cm^3$ માં)
A
$278$
B
$255$
C
$250$
D
$264$

Solution

(D) લંબવૃત્તીય શંકુના ઘનફળનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે.
આપેલ છે:
ત્રિજ્યા $(r) = 6 \, cm$
ઊંચાઈ $(h) = 7 \, cm$
$\pi = \frac{22}{7}$
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times (6)^2 \times 7$
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times 36 \times 7$
$V = \frac{1}{3} \times 22 \times 36$
$V = 22 \times 12$
$V = 264 \, cm^3$
આમ,શંકુનું ઘનફળ $264 \, cm^3$ છે.
6
EasyMCQ
$3.5 \, cm$ ત્રિજ્યા અને $12 \, cm$ ઊંચાઈ ધરાવતા લંબવૃત્તીય શંકુનું ઘનફળ શોધો. ($\pi = \frac{22}{7}$ લો.) ($, cm^3$ માં)
A
$154$
B
$148$
C
$160$
D
$190$

Solution

(A) આપેલ છે:
શંકુની ત્રિજ્યા $(r) = 3.5 \, cm = \frac{35}{10} \, cm = \frac{7}{2} \, cm$.
શંકુની ઊંચાઈ $(h) = 12 \, cm$.
લંબવૃત્તીય શંકુના ઘનફળનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times (3.5)^2 \times 12$
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times \frac{7}{2} \times \frac{7}{2} \times 12$
$V = \frac{1}{3} \times 22 \times \frac{1}{2} \times 7 \times 6$
$V = 11 \times 14 = 154 \, cm^3$.
આમ,શંકુનું ઘનફળ $154 \, cm^3$ છે.
7
MediumMCQ
$7 \, cm$ ત્રિજ્યા અને $25 \, cm$ તિર્યક ઊંચાઈ ધરાવતા શંકુ આકારના પાત્રની ક્ષમતા લિટરમાં શોધો. ($, l$ માં)
A
$1.002$
B
$1.232$
C
$1.300$
D
$2.202$

Solution

(B) આપેલ છે: ત્રિજ્યા $r = 7 \, cm$ અને તિર્યક ઊંચાઈ $l = 25 \, cm$.
સૌ પ્રથમ,આપણે સંબંધ $l^2 = r^2 + h^2$ નો ઉપયોગ કરીને શિરોલંબ ઊંચાઈ $h$ શોધીશું:
$h = \sqrt{l^2 - r^2} = \sqrt{25^2 - 7^2} = \sqrt{625 - 49} = \sqrt{576} = 24 \, cm$.
શંકુ આકારના પાત્રનું ઘનફળ $V$ શોધવાનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times (7)^2 \times 24 \, cm^3$
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times 49 \times 24 \, cm^3$
$V = 22 \times 7 \times 8 \, cm^3 = 1232 \, cm^3$.
કારણ કે $1000 \, cm^3 = 1 \, l$,તેથી લિટરમાં ક્ષમતા:
$V = \frac{1232}{1000} \, l = 1.232 \, l$.
આમ,શંકુ આકારના પાત્રની જરૂરી ક્ષમતા $1.232 \, l$ છે.
8
MediumMCQ
$12 \,cm$ ઊંચાઈ અને $13 \,cm$ તિર્યક ઊંચાઈ ધરાવતા શંકુ આકારના પાત્રની ક્ષમતા લિટરમાં શોધો.
A
$\frac{11}{50} \,l$
B
$\frac{11}{40} \,l$
C
$\frac{11}{35} \,l$
D
$\frac{12}{45} \,l$

Solution

(C) આપેલ છે: ઊંચાઈ $(h) = 12 \,cm$ અને તિર્યક ઊંચાઈ $(l) = 13 \,cm$.
સૌ પ્રથમ,આપણે $l^2 = r^2 + h^2$ સંબંધનો ઉપયોગ કરીને ત્રિજ્યા $(r)$ શોધીશું.
$r = \sqrt{l^2 - h^2} = \sqrt{13^2 - 12^2} = \sqrt{169 - 144} = \sqrt{25} = 5 \,cm$.
હવે,શંકુ આકારના પાત્રનું ઘનફળ $(V)$ સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ દ્વારા મળે છે.
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times (5)^2 \times 12 \,cm^3$.
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times 25 \times 12 = 22 \times 25 \times \frac{4}{7} = \frac{2200}{7} \,cm^3$.
કારણ કે $1000 \,cm^3 = 1 \,l$,તેથી લિટરમાં ક્ષમતા $\frac{2200}{7 \times 1000} \,l = \frac{22}{70} \,l = \frac{11}{35} \,l$ થાય.
આમ,શંકુ આકારના પાત્રની ક્ષમતા $\frac{11}{35} \,l$ છે.
9
MediumMCQ
એક શંકુની ઊંચાઈ $15 \, cm$ છે. જો તેનું ઘનફળ $1570 \, cm^3$ હોય,તો તેના પાયાની ત્રિજ્યા શોધો. ($\pi = 3.14$ લો) ($, cm$ માં)
A
$20$
B
$30$
C
$40$
D
$10$

Solution

(D) આપેલ છે કે,શંકુની ઊંચાઈ $(h) = 15 \, cm$.
શંકુનું ઘનફળ $(V) = 1570 \, cm^3$.
ધારો કે પાયાની ત્રિજ્યા $r \, cm$ છે.
શંકુના ઘનફળનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $1570 = \frac{1}{3} \times 3.14 \times r^2 \times 15$.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $1570 = 3.14 \times r^2 \times 5$.
$1570 = 15.7 \times r^2$.
$r^2 = \frac{1570}{15.7} = 100$.
$r = \sqrt{100} = 10 \, cm$.
તેથી,પાયાની ત્રિજ્યા $10 \, cm$ છે.
10
MediumMCQ
જો $9 \, cm$ ઊંચાઈ ધરાવતા લંબવૃત્તીય શંકુનું ઘનફળ $48 \pi \, cm^3$ હોય,તો તેના પાયાનો વ્યાસ શોધો. ($, cm$ માં)
A
$8$
B
$6$
C
$5$
D
$4$

Solution

(A) શંકુનું ઘનફળ $= 48 \pi \, cm^3$.
શંકુની ઊંચાઈ $(h) = 9 \, cm$.
ધારો કે પાયાની ત્રિજ્યા $r$ છે.
શંકુના ઘનફળનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{1}{3} \pi r^2 (9) = 48 \pi$.
$3 \pi r^2 = 48 \pi$.
$r^2 = \frac{48 \pi}{3 \pi} = 16$.
$r = \sqrt{16} = 4 \, cm$.
પાયાનો વ્યાસ $d = 2r = 2 \times 4 = 8 \, cm$ થાય.
11
MediumMCQ
$3.5 \, m$ વ્યાસ ધરાવતો એક શંકુ આકારનો ખાડો $12 \, m$ ઊંડો છે. તેની ક્ષમતા કિલોલીટરમાં કેટલી હશે ($kl$ માં)?
A
$70.5$
B
$38.5$
C
$40.5$
D
$85.5$

Solution

(B) આપેલ છે કે, શંકુ આકારના ખાડાનો વ્યાસ $= 3.5 \, m$.
ત્રિજ્યા $(r) = \frac{3.5}{2} \, m = 1.75 \, m$.
ઊંડાઈ $(h) = 12 \, m$.
શંકુનું ઘનફળ (ક્ષમતા) શોધવાનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times (1.75)^2 \times 12 \, m^3$.
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times \frac{35}{20} \times \frac{35}{20} \times 12 \, m^3$.
$V = \frac{22}{7} \times \frac{7}{4} \times \frac{7}{4} \times 4 \, m^3 = 38.5 \, m^3$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $1 \, m^3 = 1000 \, \text{લીટર} = 1 \, \text{કિલોલીટર} (kl)$.
તેથી, ખાડાની ક્ષમતા $38.5 \, kl$ છે.
12
MediumMCQ
એક લંબવૃત્તીય શંકુનું ઘનફળ $9856 \, cm^3$ છે. જો તેના પાયાનો વ્યાસ $28 \, cm$ હોય,તો શંકુની ઊંચાઈ શોધો. ($, cm$ માં)
A
$52$
B
$50$
C
$48$
D
$46$

Solution

(C) આપેલ છે કે,શંકુનું ઘનફળ $(V) = 9856 \, cm^3$.
પાયાનો વ્યાસ $= 28 \, cm$.
પાયાની ત્રિજ્યા $(r) = \frac{28}{2} \, cm = 14 \, cm$.
ધારો કે શંકુની ઊંચાઈ $h \, cm$ છે.
શંકુના ઘનફળનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $9856 = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times (14)^2 \times h$.
$9856 = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times 14 \times 14 \times h$.
$9856 = \frac{1}{3} \times 22 \times 2 \times 14 \times h$.
$9856 = \frac{616}{3} \times h$.
$h = \frac{9856 \times 3}{616}$.
$h = 16 \times 3 = 48 \, cm$.
આમ,શંકુની ઊંચાઈ $48 \, cm$ છે.
13
MediumMCQ
એક લંબવૃત્તીય શંકુનું ઘનફળ $9856 \, cm^3$ છે. જો તેના પાયાનો વ્યાસ $28 \, cm$ હોય,તો શંકુની તિર્યક ઊંચાઈ શોધો. ($, cm$ માં)
A
$90$
B
$30$
C
$40$
D
$50$

Solution

(D) શંકુનું ઘનફળ $(V) = 9856 \, cm^3$.
પાયાનો વ્યાસ $= 28 \, cm$.
પાયાની ત્રિજ્યા $(r) = \frac{28}{2} = 14 \, cm$.
શંકુના ઘનફળનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે.
$9856 = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times 14 \times 14 \times h$.
$9856 = \frac{1}{3} \times 22 \times 2 \times 14 \times h$.
$9856 = \frac{616}{3} \times h$.
$h = \frac{9856 \times 3}{616} = 16 \times 3 = 48 \, cm$.
તિર્યક ઊંચાઈ $(\ell) = \sqrt{r^2 + h^2} = \sqrt{14^2 + 48^2} = \sqrt{196 + 2304} = \sqrt{2500} = 50 \, cm$.
14
MediumMCQ
$5 \, cm, 12 \, cm$ અને $13 \, cm$ બાજુઓ ધરાવતા કાટકોણ ત્રિકોણ $ABC$ ને $12 \, cm$ ની બાજુની આસપાસ પરિભ્રમણ કરાવવામાં આવે છે. આમ મળતા ઘન પદાર્થનું ઘનફળ શોધો.
A
$200 \pi \, cm^3$
B
$100 \pi \, cm^3$
C
$300 \pi \, cm^3$
D
$600 \pi \, cm^3$

Solution

(B) કાટકોણ ત્રિકોણની બાજુઓ $5 \, cm, 12 \, cm$ અને $13 \, cm$ છે.
જ્યારે કાટકોણ ત્રિકોણને $12 \, cm$ ની બાજુની આસપાસ ફેરવવામાં આવે છે,ત્યારે બનતા શંકુની ઊંચાઈ $h = 12 \, cm$ અને પાયાની ત્રિજ્યા $r = 5 \, cm$ થાય છે.
શંકુના ઘનફળનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે:
$V = \frac{1}{3} \times \pi \times (5)^2 \times 12 \, cm^3$
$V = \frac{1}{3} \times \pi \times 25 \times 12 \, cm^3$
$V = \pi \times 25 \times 4 \, cm^3$
$V = 100 \pi \, cm^3$.
આમ,મળતા ઘન પદાર્થનું ઘનફળ $100 \pi \, cm^3$ છે.
Solution diagram
15
MediumMCQ
$5 \, cm, 12 \, cm$ અને $13 \, cm$ બાજુઓ ધરાવતા કાટકોણ ત્રિકોણ $ABC$ ને $12 \, cm$ બાજુની આસપાસ પરિભ્રમણ કરાવવામાં આવે છે. આમ મળતા ઘન પદાર્થનું ઘનફળ શોધો. આ જ ત્રિકોણને $5 \, cm$ બાજુની આસપાસ પરિભ્રમણ કરાવતા મળતા ઘન પદાર્થનું ઘનફળ પણ શોધો. અંતે,બંને ઘન પદાર્થોના ઘનફળનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$8:12$
B
$5:19$
C
$5:12$
D
$5:16$

Solution

(C) $1$. જ્યારે ત્રિકોણને $12 \, cm$ બાજુની આસપાસ પરિભ્રમણ કરાવવામાં આવે:
ઊંચાઈ $(h) = 12 \, cm$,ત્રિજ્યા $(r) = 5 \, cm$.
ઘનફળ $V_1 = \frac{1}{3} \pi r^2 h = \frac{1}{3} \times \pi \times (5)^2 \times 12 = 100 \pi \, cm^3$.
$2$. જ્યારે ત્રિકોણને $5 \, cm$ બાજુની આસપાસ પરિભ્રમણ કરાવવામાં આવે:
ઊંચાઈ $(h) = 5 \, cm$,ત્રિજ્યા $(r) = 12 \, cm$.
ઘનફળ $V_2 = \frac{1}{3} \pi r^2 h = \frac{1}{3} \times \pi \times (12)^2 \times 5 = 240 \pi \, cm^3$.
$3$. ઘનફળનો ગુણોત્તર:
ગુણોત્તર $= \frac{V_1}{V_2} = \frac{100 \pi}{240 \pi} = \frac{100}{240} = \frac{5}{12} = 5:12$.
Solution diagram
16
MediumMCQ
એક શંકુના પાયાની ત્રિજ્યા $10 \, cm$ છે અને તેની તિર્યક ઊંચાઈ $26 \, cm$ છે. શંકુનું ઘનફળ શોધો. $(\pi = 3.14)$ ($cm^3$ માં)
A
$2512$
B
$2412$
C
$2322$
D
$2645$

Solution

(A) આપેલ શંકુ માટે:
ત્રિજ્યા $(r) = 10 \, cm$ અને તિર્યક ઊંચાઈ $(l) = 26 \, cm$.
સંબંધ $l^2 = r^2 + h^2$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે ઊંચાઈ $(h)$ શોધીએ:
$h^2 = l^2 - r^2$
$h^2 = (26)^2 - (10)^2$
$h^2 = 676 - 100 = 576$
$h = \sqrt{576} = 24 \, cm$.
શંકુનું ઘનફળ શોધવાનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે.
$V = \frac{1}{3} \times 3.14 \times (10)^2 \times 24$
$V = 3.14 \times 100 \times 8$
$V = 314 \times 8 = 2512 \, cm^3$.
17
EasyMCQ
એક શંકુના પાયાની ત્રિજ્યા $14 \, cm$ છે અને તેની તિર્યક ઊંચાઈ $50 \, cm$ છે. શંકુનું ઘનફળ શોધો ($cm^3$ માં).
A
$8123$
B
$5656$
C
$9776$
D
$9856$

Solution

(D) આપેલ છે: પાયાની ત્રિજ્યા $(r)$ = $14 \, cm$,તિર્યક ઊંચાઈ $(l)$ = $50 \, cm$.
સૌ પ્રથમ,આપણે શંકુની ઊંચાઈ $(h)$ સંબંધ $r^2 + h^2 = l^2$ નો ઉપયોગ કરીને શોધીશું.
$14^2 + h^2 = 50^2$
$196 + h^2 = 2500$
$h^2 = 2500 - 196 = 2304$
$h = \sqrt{2304} = 48 \, cm$.
શંકુના ઘનફળનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે.
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times 14 \times 14 \times 48$
$V = \frac{1}{3} \times 22 \times 2 \times 14 \times 48$
$V = 22 \times 2 \times 14 \times 16$
$V = 9856 \, cm^3$.
તેથી,શંકુનું ઘનફળ $9856 \, cm^3$ છે.
18
MediumMCQ
એક શંકુની ઊંચાઈ $9 \, cm$ છે. તેના પાયાનું ક્ષેત્રફળ $1386 \, cm^2$ છે,તો તેનું ઘનફળ શોધો ($cm^3$ માં).
A
$4158$
B
$5158$
C
$4145$
D
$6541$

Solution

(A) શંકુના ઘનફળનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે,જ્યાં $\pi r^2$ એ પાયાનું ક્ષેત્રફળ છે.
આપેલ છે કે,પાયાનું ક્ષેત્રફળ $(A)$ = $1386 \, cm^2$ અને ઊંચાઈ $(h)$ = $9 \, cm$.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$V = \frac{1}{3} \times A \times h$
$V = \frac{1}{3} \times 1386 \times 9$
$V = 1386 \times 3$
$V = 4158 \, cm^3$.
તેથી,શંકુનું ઘનફળ $4158 \, cm^3$ છે.
19
EasyMCQ
એક શંકુ આકારના પાત્રની ત્રિજ્યા અને તિર્યક ઊંચાઈ અનુક્રમે $7 \, cm$ અને $25 \, cm$ છે. તો તેની ક્ષમતા લિટરમાં કેટલી હશે?
A
$2.432$
B
$1.232$
C
$4.332$
D
$6.432$

Solution

(B) આપેલ છે: ત્રિજ્યા $(r) = 7 \, cm$, તિર્યક ઊંચાઈ $(l) = 25 \, cm$.
સૌ પ્રથમ, $l^2 = r^2 + h^2$ સંબંધનો ઉપયોગ કરીને શિરોલંબ ઊંચાઈ $(h)$ શોધો.
$h^2 = l^2 - r^2 = 25^2 - 7^2 = 625 - 49 = 576$.
$h = \sqrt{576} = 24 \, cm$.
શંકુનું ઘનફળ $(V) = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times 7 \times 7 \times 24 = 22 \times 7 \times 8 = 1232 \, cm^3$.
કારણ કે $1000 \, cm^3 = 1 \, \text{લિટર}$, તેથી ક્ષમતા $\frac{1232}{1000} = 1.232 \, \text{લિટર}$ થાય.
20
MediumMCQ
એક શંકુ આકારના પાત્રની ત્રિજ્યા અને તિર્યક ઊંચાઈ અનુક્રમે $21 \,cm$ અને $29 \,cm$ છે. તેની ક્ષમતા લિટરમાં કેટલી હશે?
A
$8.321$
B
$7.456$
C
$9.240$
D
$4.751$

Solution

(C) આપેલ છે: ત્રિજ્યા $(r)$ = $21 \,cm$,તિર્યક ઊંચાઈ $(l)$ = $29 \,cm$.
સૌ પ્રથમ,$l^2 = r^2 + h^2$ સંબંધનો ઉપયોગ કરીને શંકુની ઊંચાઈ $(h)$ શોધો.
$h^2 = l^2 - r^2 = 29^2 - 21^2 = 841 - 441 = 400$.
$h = \sqrt{400} = 20 \,cm$.
શંકુનું ઘનફળ $(V)$ શોધવાનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે.
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times 21 \times 21 \times 20 = 22 \times 3 \times 7 \times 20 = 9240 \,cm^3$.
કારણ કે $1000 \,cm^3 = 1 \,\text{લિટર}$,તેથી ક્ષમતા $9240 / 1000 = 9.240 \,\text{લિટર}$ થશે.
21
MediumMCQ
એક શંકુ આકારના પાત્રની ત્રિજ્યા અને તિર્યક ઊંચાઈ અનુક્રમે $35 \,cm$ અને $91 \,cm$ છે. તેની ક્ષમતા લિટરમાં કેટલી હશે ($.8$ માં)?
A
$107$
B
$207$
C
$357$
D
$485$

Solution

(A) આપેલ છે: ત્રિજ્યા $(r)$ = $35 \,cm$,તિર્યક ઊંચાઈ $(l)$ = $91 \,cm$.
સૌ પ્રથમ,$l^2 = r^2 + h^2$ સંબંધનો ઉપયોગ કરીને શિરોલંબ ઊંચાઈ $(h)$ શોધો.
$h = \sqrt{l^2 - r^2} = \sqrt{91^2 - 35^2} = \sqrt{(91 - 35)(91 + 35)} = \sqrt{56 \times 126} = \sqrt{7056} = 84 \,cm$.
શંકુનું ઘનફળ $(V)$ $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times 35 \times 35 \times 84 = 22 \times 35 \times 5 \times 84 / 3 = 22 \times 35 \times 5 \times 28 = 107800 \,cm^3$.
$1000 \,cm^3 = 1 \,litre$ હોવાથી,ક્ષમતા $107800 / 1000 = 107.8 \,litres$ થાય.
22
Difficult
$\Delta ABC$ માં,$\angle B = 90^{\circ}$,$AB = 6.3 \, cm$ અને $BC = 8.4 \, cm$ છે. જો આ ત્રિકોણને બાજુ $AB$ ની આસપાસ પરિભ્રમણ કરાવવામાં આવે,તો મળતા શંકુનું ઘનફળ શોધો. તેવી જ રીતે,જો ત્રિકોણ $ABC$ ને બાજુ $BC$ ની આસપાસ પરિભ્રમણ કરાવવામાં આવે,તો મળતા શંકુનું ઘનફળ શોધો.

Solution

(N/A) જ્યારે $\Delta ABC$ ને બાજુ $AB$ ની આસપાસ પરિભ્રમણ કરાવવામાં આવે,ત્યારે શંકુની ઊંચાઈ $h = AB = 6.3 \, cm$ અને ત્રિજ્યા $r = BC = 8.4 \, cm$ થાય છે. ઘનફળ $V_1 = \frac{1}{3} \pi r^2 h = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times (8.4)^2 \times 6.3 = 465.696 \, cm^3$. જ્યારે $\Delta ABC$ ને બાજુ $BC$ ની આસપાસ પરિભ્રમણ કરાવવામાં આવે,ત્યારે શંકુની ઊંચાઈ $h = BC = 8.4 \, cm$ અને ત્રિજ્યા $r = AB = 6.3 \, cm$ થાય છે. ઘનફળ $V_2 = \frac{1}{3} \pi r^2 h = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times (6.3)^2 \times 8.4 = 349.272 \, cm^3$.
23
EasyMCQ
$12 \, cm$ ઊંચાઈ ધરાવતા શંકુનું ઘનફળ $616 \, cm^3$ છે,તો તેનો વ્યાસ $\ldots \ldots \ldots \, cm$ થાય.
A
$7$
B
$21$
C
$14$
D
$3.5$

Solution

(C) શંકુના ઘનફળનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે,જ્યાં $r$ એ ત્રિજ્યા છે અને $h$ એ ઊંચાઈ છે.
આપેલ છે: $V = 616 \, cm^3$ અને $h = 12 \, cm$.
$\pi \approx \frac{22}{7}$ લેતા:
$616 = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times r^2 \times 12$
$616 = 4 \times \frac{22}{7} \times r^2$
$616 = \frac{88}{7} \times r^2$
$r^2 = \frac{616 \times 7}{88}$
$r^2 = 7 \times 7 = 49$
$r = 7 \, cm$.
વ્યાસ $d = 2r = 2 \times 7 = 14 \, cm$ થાય.
24
EasyMCQ
શંકુના પાયાની ત્રિજ્યા $7 \, cm$ છે અને તેની ઊંચાઈ $30 \, cm$ છે. શંકુનું ઘનફળ શોધો ( $cm^3$ માં).
A
$1100$
B
$1740$
C
$1640$
D
$1540$

Solution

(D) શંકુના ઘનફળનું સૂત્ર $V = \frac{1}{3} \pi r^2 h$ છે.
આપેલ છે:
ત્રિજ્યા $(r)$ = $7 \, cm$
ઊંચાઈ $(h)$ = $30 \, cm$
$\pi = \frac{22}{7}$ લેતા:
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times (7)^2 \times 30$
$V = \frac{1}{3} \times \frac{22}{7} \times 49 \times 30$
$V = 22 \times 7 \times 10$
$V = 1540 \, cm^3$.

Surface Areas and Volumes — Volume of a Right Circular Cone · Frequently Asked Questions

1Are these Surface Areas and Volumes questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Surface Areas and Volumes Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.