Taxonomic categories Questions in Gujarati

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,પ્રજાતિ (Genus) એ એક વર્ગીકરણ કક્ષા છે જે સંબંધિત જાતિઓનો સમૂહ ધરાવે છે,જેમાં અન્ય પ્રજાતિઓની જાતિઓની તુલનામાં વધુ સમાન લક્ષણો હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે,$Panthera$ પ્રજાતિમાં $Panthera$ $leo$ (સિંહ) અને $Panthera$ $tigris$ (વાઘ) જેવી જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે. તેથી,એક પ્રજાતિ સંબંધિત જાતિઓના સમૂહ દ્વારા રચાય છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Subfamily$ (ઉપકુળ) એ એક વર્ગીકૃત હરોળ છે જે $Family$ (કુળ) અને $Genus$ (પ્રજાતિ) ની વચ્ચે આવે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,$Subfamily$ એ સંબંધિત $Genera$ (પ્રજાતિઓ) નો સમૂહ છે જે એક $Family$ ની અંદર સમાન લક્ષણો ધરાવે છે.
તેથી,તે $Family$ નું પેટા-વિભાજન દર્શાવે છે અને તેમાં $Genera$ નો સમૂહ હોય છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષાઓ એક શ્રેણીબદ્ધ ક્રમમાં ગોઠવાયેલી હોય છે. જેમ આપણે જાતિથી સૃષ્ટિ તરફ જઈએ છીએ,તેમ સમાન લક્ષણોની સંખ્યા ઘટતી જાય છે.
જાતિ એ સૌથી નીચલી કક્ષા છે,ત્યારબાદ પ્રજાતિ,કુળ,ગોત્ર,વર્ગ,સમુદાય/વિભાગ અને સૃષ્ટિ આવે છે.
જાતિ,પ્રજાતિ અને કુળ જેવા જૂથો ગોત્ર અથવા વિભાગ જેવી ઉચ્ચ કક્ષાઓની સરખામણીમાં વધુ સમાન લક્ષણો ધરાવે છે.
વિકલ્પ $A$ (જાતિ,પ્રજાતિ,કુળ) એ નજીકથી સંબંધિત વર્ગીકરણ કક્ષાઓનો ક્રમ દર્શાવે છે,જ્યાં સજીવો તેમના બાહ્યાકાર અને દેહધાર્મિક લક્ષણોમાં ઉચ્ચ કક્ષાની સમાનતા ધરાવે છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકૃત શ્રેણીને સૌથી ઉચ્ચ હરોળ (સૃષ્ટિ) થી સૌથી નીચી હરોળ (જાતિ) સુધી ગોઠવવામાં આવે છે.
જ્યારે આપણે સૃષ્ટિથી જાતિ તરફ જઈએ છીએ,ત્યારે સજીવોમાં જોવા મળતા સામાન્ય લક્ષણોની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
તેનાથી વિપરીત,જ્યારે આપણે જાતિથી સૃષ્ટિ તરફ જઈએ છીએ,ત્યારે સામાન્ય લક્ષણોની સંખ્યામાં ઘટાડો થાય છે.
તેથી,સૃષ્ટિથી જાતિ તરફ જતાં સજીવો વચ્ચેની સામ્યતામાં વધારો થાય છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકૃત શ્રેણીને સૌથી ઊંચી હરોળ (સૃષ્ટિ) થી સૌથી નીચી હરોળ (જાતિ) સુધી ગોઠવવામાં આવે છે.
જેમ આપણે સૃષ્ટિથી જાતિ તરફ જઈએ છીએ,તેમ સમાન લક્ષણોની સંખ્યા વધે છે,જ્યારે સજીવો વચ્ચેની વિવિધતા ઘટે છે.
તેથી,વિવિધતાનો ઊતરતો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ $>$ સમુદાય $>$ વર્ગ $>$ ગોત્ર $>$ કુળ $>$ પ્રજાતિ $>$ જાતિ.
વિકલ્પ $A$ આ શ્રેણીને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.

(D) $1$. વર્ગીકરણની કક્ષામાં, શ્રેણીઓને સૌથી ઉચ્ચ કક્ષાથી સૌથી નીચી કક્ષા સુધી ગોઠવવામાં આવે છે.
$2$. પદાનુક્રમ આ મુજબ છે: $Kingdom$ (સૃષ્ટિ) > $Phylum$ (મેરુદંડી/સમુદાય) > $Class$ (વર્ગ) > $Order$ (ગોત્ર) > $Family$ (કુળ) > $Genus$ (પ્રજાતિ) > $Species$ (જાતિ)।
$3$. $P$ પિરામિડની ટોચ પર છે, જે સૌથી ઉચ્ચ વર્ગીકરણ કક્ષા, $Kingdom$ (સૃષ્ટિ) દર્શાવે છે.
$4$. $Q$ મધ્યવર્તી સ્તર પર છે, જે $Class$ (વર્ગ) દર્શાવે છે.
$5$. તેથી, $P$ અને $Q$ અનુક્રમે $Kingdom$ (સૃષ્ટિ) અને $Class$ (વર્ગ) દર્શાવે છે.

(A) વર્ગીકરણની પદાનુક્રમિક શ્રેણી પદ્ધતિ સૌથી નાના એકમથી લઈને સૌથી મોટા એકમ સુધીનો ચોક્કસ ક્રમ અનુસરે છે:
$1$. જાતિ (વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ)
$2$. ઉપજાતિ (જાતિથી નીચેની હરોળ)
$3$. પ્રજાતિ
$4$. કુળ
$5$. ગોત્ર
તેથી,સૌથી નાના એકમથી શરૂ થતો સાચો ક્રમ આ મુજબ છે:
$(iii)$ જાતિ $\rightarrow$ $(v)$ ઉપજાતિ $\rightarrow$ $(i)$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ $(ii)$ કુળ $\rightarrow$ $(iv)$ ગોત્ર.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.

(C) જાતિ એટલે એવા સજીવોનો સમૂહ જેઓ એકબીજા સાથે આંતરપ્રજનન (interbreeding) કરી શકે છે અને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે. આને જૈવિક જાતિ ખ્યાલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જોકે એક જ જાતિના સજીવો સમાન જનીન પ્રકાર અને સ્વરૂપપ્રકાર ધરાવી શકે છે,પરંતુ તેમની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એકબીજા સાથે પ્રજનન કરવાની ક્ષમતા છે.

(B) વર્ગીકરણની કક્ષામાં,પ્રજાતિ (Genus) અને કુળ (Family) વચ્ચેની કક્ષાને ઘણીવાર 'ટ્રાઇબ' (Tribe) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. $NCERT$ ના વર્ગીકરણ મુજબ,ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર. પ્રજાતિ એ ગાઢ સંબંધ ધરાવતી જાતિઓનો સમૂહ છે,જ્યારે કુળ એ સંબંધિત પ્રજાતિઓનો સમૂહ છે. પ્રજાતિ અને કુળ વચ્ચેની કક્ષા એ પ્રજાતિઓનો એવો સમૂહ છે જે સમાન લક્ષણો ધરાવે છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Genus$ (પ્રજાતિ) એ એક વર્ગીકરણ હરોળ છે જેમાં નજીકથી સંબંધિત જાતિઓનો સમૂહ હોય છે જે સામાન્ય પૂર્વજ ધરાવે છે. એક જ $Genus$ માં રહેલી જાતિઓ અન્ય પ્રજાતિઓની જાતિઓ કરતા એકબીજા સાથે વધુ રચનાત્મક અને ઉત્ક્રાંતિની સમાનતાઓ ધરાવે છે. તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) જૈવિક નામકરણ પદ્ધતિમાં, જાતિને એવા સજીવોના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જેઓ મહત્તમ લક્ષણોમાં મહત્તમ સામ્યતા ધરાવે છે $(1)$.
દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો મુજબ, પ્રજાતિનું નામ મોટી લિપિ (Capital) થી શરૂ થાય છે, જ્યારે જાતિનું નામ નાની લિપિ (Small letter) થી શરૂ થાય છે $(2 \text{ \text{ખોટું છે}})$.
વૈજ્ઞાનિક નામની પાછળ લેખકનું નામ ટૂંકમાં લખવામાં આવે છે, લૅટિન શબ્દ નહીં $(3 \text{ \text{ખોટું છે}})$.
આપેલ પ્રજાતિમાં, જાતિનામનું પુનરાવર્તન શક્ય નથી $(4)$.
તેથી, વિધાન $(1)$ અને $(4)$ સાચાં છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Kingdom$ (સૃષ્ટિ) એ વર્ગીકરણની શ્રેણીમાં સૌથી ઉચ્ચ વર્ગીકૃત કક્ષા છે. તે એક વિશાળ જૂથ છે જે સજીવોના તમામ સમુદાયો (Phyla) અથવા વિભાગો (Divisions) નો સમાવેશ કરે છે જે મૂળભૂત લાક્ષણિકતાઓનો સમૂહ ધરાવે છે. તેથી,તે એક મુખ્ય જૂથ છે જેમાં સજીવોના તમામ જૂથોનો સમાવેશ થાય છે.

(C) સાચી જોડી $C$ છે।
$1$. વંદો $Blattodea$ ગોત્રમાં આવે છે।
$2$. સૂર્યમુખી $Asterales$ ગોત્રમાં આવે છે।
$3$. અળસિયું $Opisthopora$ ગોત્રમાં આવે છે।
$4$. મકાઈ $Poales$ (અગાઉ $Glumiflorae$) ગોત્રમાં આવે છે।
તેથી, $\text{અળસિયું } - \text{ઓપિસ્થોપોરા}$ ની જોડી યોગ્ય રીતે જોડાયેલી છે।

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. અળસિયું $(a)$: વૈજ્ઞાનિક નામ ફેરીટીમા પોસ્થુમા $(r)$,ગોત્ર ઓપિસથોપોરા $(y)$,અને કુળ મેગાસકોલેસીડી $(3)$ છે.
$2$. સૂર્યમુખી $(b)$: વૈજ્ઞાનિક નામ હેલિએન્થસ એનસ $(s)$,ગોત્ર એસ્ટેરેલ્સ $(z)$,અને કુળ એસ્ટેરેસી $(2)$ છે.
$3$. દેડકો $(c)$: વૈજ્ઞાનિક નામ રાના ટાઈગરીના $(p)$,ગોત્ર એન્યુરા $(x)$,અને કુળ રાનિડી $(4)$ છે.
$4$. મકાઈ $(d)$: વૈજ્ઞાનિક નામ ઝીઆ મેઈઝ $(q)$,ગોત્ર ગ્લુમીફલોરી $(w)$,અને કુળ પોએસી $(1)$ છે.
આમ,સાચો ક્રમ $a-r-y-3; b-s-z-2; c-p-x-4; d-q-w-1$ છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ જાતિ: આંતર-પ્રજનન કરી પ્રજનનક્ષમ સંતતિ ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા ધરાવતા સજીવો $(iii)$.
$(b)$ પ્રજાતિ: સંબંધિત જાતિઓનો સમૂહ $(iv)$.
$(c)$ શ્રેણી: સંબંધિત કુળોનો સમૂહ $(i)$.
$(d)$ કુળ: સંબંધિત પ્રજાતિઓનો સમૂહ $(ii)$.
આમ, સાચો ક્રમ $(a) \to (iii), (b) \to (iv), (c) \to (i), (d) \to (ii)$ છે, જે વિકલ્પ $C$ માં દર્શાવેલ છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષામાં સજીવોને ઉચ્ચથી નિમ્ન ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે. સાચો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ $\rightarrow$ સમુદાય/વિભાગ $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ જાતિ.
આપેલા વિકલ્પોને જોતા,'વર્ગ - ગોત્ર - કુળ - પ્રજાતિ - જાતિ' એ સાચો ક્રમ દર્શાવે છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકૃત શ્રેણી (taxonomic hierarchy) વિવિધ હરોળોની બનેલી હોય છે. વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ $Species$ (જાતિ) છે. તે વર્ગીકૃત શ્રેણીનું સૌથી નીચું સ્તર છે અને તે એવા સજીવોના સમૂહનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જેઓ પ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Species$ (જાતિ) ને વર્ગીકરણનો પાયાનો અથવા મૂળભૂત એકમ ગણવામાં આવે છે. તે સજીવોના એવા સમૂહનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જે આંતરપ્રજનન કરી શકે છે અને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે. વર્ગીકરણવિદો જાતિને કુદરતમાં એક વાસ્તવિક અને નિશ્ચિત એકમ તરીકે ઓળખે છે,ન કે કૃત્રિમ સંકલ્પના તરીકે. તેથી,તેને વર્ગીકરણના વાસ્તવિક એકમ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.

(A) મકાઈ $(Zea \ mays)$ નું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
સૃષ્ટિ: $Plantae$
વિભાગ: $Angiospermae$
વર્ગ: $Monocotyledonae$
ગોત્ર: $Poales$ (જૂની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં તેને $Glumiflorae$ તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું)
કુળ: $Poaceae$
પ્રજાતિ: $Zea$
જાતિ: $mays$
તેથી,$Glumiflorae$ એ મકાઈનું સાચું ગોત્ર છે.

(A) સાચું જોડકું નીચે મુજબ છે:
$A$. જાતિ: આંતર-પ્રજનન કરી પ્રજનનક્ષમ સંતતિ ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા ધરાવતા સજીવો $(iii)$.
$B$. પ્રજાતિ: સામાન્ય પૂર્વજ ધરાવતી જાતિઓનો સમૂહ, જેમાં અન્ય પ્રજાતિઓની તુલનામાં વધુ સમાન લક્ષણો હોય છે $(iv)$.
$C$. ગોત્ર: આ એક ઉચ્ચ કક્ષાનો વર્ગક છે, જે કુળોનો સમૂહ છે જેમાં થોડા સમાન લક્ષણો જોવા મળે છે $(i)$.
$D$. કુળ: સંબંધિત પ્રજાતિઓનો સમૂહ, જેમાં પ્રજાતિ અને જાતિની તુલનામાં સમાનતાઓ ઓછી હોય છે $(ii)$.
આમ, સાચો ક્રમ $A-iii, B-iv, C-i, D-ii$ છે.

(D) $(i)$ વર્ગીકરણવિદ્યા (Taxonomy) એ સજીવોના લક્ષણોને આધારે તેમને વિવિધ વર્ગકોમાં વહેંચવાની વિજ્ઞાનની શાખા છે.
$(ii)$ નામકરણ (Nomenclature) એ ચોક્કસ નિયમોને અનુસરીને સજીવોને નામ આપવાની પદ્ધતિ છે.
$(iii)$ પરિસ્થિતિવિદ્યા (Ecology) એ વિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે વસતિથી લઈને જીવાવરણ સુધીના સજીવોના આંતરક્રિયાઓનો અભ્યાસ કરે છે.
$(iv)$ વર્ગીકૃત શ્રેણી (Taxonomic hierarchy) એ તમામ વર્ગીકૃત કક્ષાઓનો ક્રમબદ્ધ સમૂહ છે.

(B) વર્ગીકૃત શ્રેણી એ સજીવોના વર્ગીકરણ દરમિયાન વર્ગીકૃત કક્ષાઓની ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવણી છે. પ્રમાણિત ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ $\rightarrow$ સમુદાય/વિભાગ $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ જાતિ. આ ક્રમમાં,'ઉપકુળ' એ 'કુળ' અને 'પ્રજાતિ' ની વચ્ચે આવતી એક મધ્યવર્તી કક્ષા છે. તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો ક્રમ: વર્ગ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ઉપકુળ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ જાતિ છે. વિકલ્પ $B$ આ પ્રમાણિત ક્રમને યોગ્ય રીતે અનુસરે છે.

(A) વર્ગીકરણના એકમોની શ્રેણીબદ્ધ ગોઠવણી સૌથી નાના (સૌથી વિશિષ્ટ) થી સૌથી મોટા (સૌથી સામાન્ય) એકમ તરફ નીચે મુજબ છે:
$1$. જાતિ (વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ)
$2$. ઉપજાતિ (જાતિથી નીચેનો ક્રમ)
$3$. પ્રજાતિ
$4$. કુળ
$5$. ગોત્ર
તેથી,સાચો ક્રમ $(iii)$ જાતિ,$(v)$ ઉપજાતિ,$(i)$ પ્રજાતિ,$(ii)$ કુળ,$(iv)$ ગોત્ર છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) $(i)$ જાતિ એટલે એવા સજીવોનો સમૂહ જે આંતરપ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
$(ii)$ જાતિમાં એવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જેઓ ગાઢ રીતે સંબંધિત હોય અને સમાન લક્ષણો ધરાવતા હોય.
$(iii)$ કેટલાક કિસ્સામાં,જાતિના નામ પછી ત્રીજું નામ લખવામાં આવે છે જે ઉપજાતિ (subspecies) દર્શાવે છે (દા.ત.,ત્રિનામી નામકરણ).
$(iv)$ સૂર્યમુખીનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Helianthus$ $annuus$ છે,જેમાં $Helianthus$ પ્રજાતિ છે અને $annuus$ એ જાતિનું નામ છે.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષાનો ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ < પ્રજાતિ < કુળ < ગોત્ર < વર્ગ < સમુદાય < સૃષ્ટિ.
જેમ આપણે જાતિથી સૃષ્ટિ તરફ જઈએ છીએ,તેમ સમાન લક્ષણોની સંખ્યા ઘટે છે,જ્યારે સજીવોની સંખ્યા વધે છે.
તેથી,સજીવોની સંખ્યાના આધારે ચઢતો ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ < પ્રજાતિ < સમુદાય < સૃષ્ટિ.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં, વાઘનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Panthera \, tigris$ છે. અહીં, $Panthera$ એ પ્રજાતિ છે અને $tigris$ એ જાતિ છે. તેથી, વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
વિકલ્પ $B$ માટે, કટલા માછલી એ $Osteichthyes$ (અસ્થિમત્સ્ય) વર્ગમાં આવે છે, મૃદુકાય (Mollusca) માં નહીં.
વિકલ્પ $C$ માટે, માનવ એ $Hominidae$ કુળમાં આવે છે, જ્યારે $Primata$ એ ગોત્ર (Order) છે.
વિકલ્પ $D$ માટે, ઘરમાખી એ $Diptera$ ગોત્રમાં આવે છે, જ્યારે $Musca$ એ પ્રજાતિ છે.

(B) જૈવિક નામકરણમાં,સજીવનું વૈજ્ઞાનિક નામ બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: $Genus$ (પ્રજાતિ) નામ અને $species$ (જાતિ) સંજ્ઞા. ઇન્ટરનેશનલ કોડ ઓફ નોમેન્ક્લેચર $(ICN)$ ના નિયમો અનુસાર,એક $Genus$ નામનો ઉપયોગ માત્ર સજીવોના એક ચોક્કસ જૂથ માટે જ થઈ શકે છે. જોકે,સમાન $species$ સંજ્ઞાનો ઉપયોગ વિવિધ પ્રજાતિઓ માટે થઈ શકે છે. તેથી,$Genus$ નામ અનન્ય છે અને તેનો વિવિધ જૂથો માટે પુનઃ ઉપયોગ કરી શકાતો નથી,જ્યારે $Order$ (શ્રેણી),$Division$ (વિભાગ) અને $Kingdom$ (સૃષ્ટિ) જેવી અન્ય શ્રેણીઓ વંશવેલાના સ્તરો છે જેમાં ઘણા વિવિધ સજીવોનો સમાવેશ થાય છે અને તે $Genus$ નામની જેમ અનન્ય ઓળખકર્તા તરીકે વપરાતા નથી.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકૃત શ્રેણીની કક્ષાનો ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ,પ્રજાતિ,કુળ,ગોત્ર,વર્ગ,સમુદાય,સૃષ્ટિ.
જેમ આપણે નીચલી કક્ષા (જેમ કે જાતિ) થી ઉપલી કક્ષા (જેમ કે સૃષ્ટિ) તરફ જઈએ છીએ,તેમ સજીવોમાં જોવા મળતા સમાન લક્ષણોની સંખ્યા ઘટે છે.
પરિણામે,સજીવો વચ્ચેની અસમાનતાનું પ્રમાણ વધે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,વર્ગીકૃત શ્રેણીની હરોળના ક્રમ મુજબ સજીવોમાં સમાનતા ઘટતી જાય છે તેમ અસમાનતા વધતી જાય છે.

(C) આધુનિક માનવનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Homo$ $sapiens$ $sapiens$ છે.
આ ત્રિ-નામી નામકરણ પદ્ધતિમાં:
$1$. $Homo$ $(a)$ એ પ્રજાતિ (Genus) દર્શાવે છે.
$2$. $sapiens$ $(b)$ એ જાતિ સંકેત પ્રત્યય (Species) દર્શાવે છે.
$3$. બીજું $sapiens$ $(c)$ એ ઉપજાતિ (Subspecies) દર્શાવે છે.
તેથી,'$c$' એ ઉપજાતિ સૂચવે છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં, વર્ગીકૃત શ્રેણીનો ક્રમ આ મુજબ છે: $\text{સૃષ્ટિ } > \text{સમુદાય } > \text{વર્ગ } > \text{ગોત્ર } > \text{કુળ } > \text{પ્રજાતિ } > \text{જાતિ}$.
જેમ આપણે ઉચ્ચ વર્ગીકરણ કક્ષા (જેમ કે $\text{પ્રજાતિ}$) થી નીચલી વર્ગીકરણ કક્ષા (જેમ કે $\text{જાતિ}$) તરફ જઈએ છીએ, તેમ સજીવોમાં સમાન લક્ષણોની સંખ્યા વધે છે, જેનો અર્થ છે કે સજીવો વચ્ચેની ભિન્નતાઓમાં ઘટાડો થાય છે.
તેથી, $\text{પ્રજાતિ}$ થી $\text{જાતિ}$ તરફ જવું એ ભિન્નતાઓમાં ઘટાડો સૂચવે છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષાઓનો સાચો ક્રમ $Order - Family - Genus - Species$ છે.
વિકલ્પ $A$ સાચો છે કારણ કે તેમાં $Family - Genus - Species$ નો ક્રમ જળવાય છે.
વિકલ્પ $B$ માં $Order - Genus - Family$ છે જે ખોટો ક્રમ છે.
વિકલ્પ $C$ માં $Genus - Species - Family$ છે જે ખોટો ક્રમ છે.
વિકલ્પ $D$ માં $Genus - Family - Order$ છે જે ખોટો ક્રમ છે.
આમ,વિકલ્પ $A$ એ વર્ગીકરણના સાચા ઉતરતા ક્રમને અનુસરે છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,શ્રેણીબદ્ધ ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ,સમુદાય,વર્ગ,ગોત્ર,કુળ,પ્રજાતિ,જાતિ.
મકાઈ (Zea mays) માટે,તેનું કુળ પોએસી (Poaceae) છે,જ્યારે એસ્ટરેસી (Asteraceae) એ સૂર્યમુખી જેવા અન્ય વનસ્પતિઓનું કુળ છે.
તેથી,'મકાઈ - પોએસી - એસ્ટરેસી' વર્ગીકરણ ખોટું છે કારણ કે તેમાં કુળ અને ગોત્રને બદલે બે અલગ-અલગ કુળ આપવામાં આવ્યા છે.

(C) વિધાન $-A$ સાચું છે કારણ કે જાતિ એ ખરેખર જૈવિક વર્ગીકરણનો પાયાનો અથવા મૂળભૂત એકમ છે.
કારણ $-R$ ખોટું છે કારણ કે જાતિઓ ગતિશીલ એકમો છે. લાંબા સમયગાળા દરમિયાન,જાતિઓ ઉત્ક્રાંતિના ફેરફારો,વિકૃતિઓ (mutations) અને અનુકૂલનોમાંથી પસાર થાય છે,જે તેમના લક્ષણોમાં ફેરફાર લાવે છે,જે અંતે જાતિ નિર્માણ અથવા ઉત્ક્રાંતિ તરફ દોરી જાય છે.

(A) કેરોલસ લિનિયસને વર્ગીકરણવિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમણે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ અને વર્ગીકરણની શ્રેણીબદ્ધ પદ્ધતિ સ્થાપિત કરી હતી,જે આધુનિક વર્ગીકરણવિદ્યાનો આધાર બનાવે છે.
તેમણે આપેલી વર્ગીકરણ પદ્ધતિ,જોકે તેમાં આધુનિક જાતિવિકાસીય (phylogenetic) સમજ અને આણ્વિય ડેટા સાથે ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે,છતાં તે આજે પણ જૈવિક વર્ગીકરણ માટેનું મૂળભૂત માળખું છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચાં છે,અને કારણ એ વિધાનની યોગ્ય સમજૂતી આપે છે કે તેમને શા માટે વર્ગીકરણવિદ્યાના પિતા માનવામાં આવે છે (તેમના પાયાના કાર્યની લાંબા ગાળાની અસર અને સ્વીકૃતિને કારણે).

(B) જૈવિક નામકરણમાં, પ્રજાતિનું નામ એક જ શબ્દ હોય છે (દા.ત., $Mangifera \text{ } indica$ માં $Mangifera$). આથી 'પ્રજાતિ' શબ્દને એકલો શબ્દ ગણવામાં આવે છે.
કારણ $-R$ પણ સાચું છે કારણ કે એક પ્રજાતિમાં ઘણી જાતિઓ હોઈ શકે છે (દા.ત., $Panthera$ માં $Panthera \text{ } leo$ અને $Panthera \text{ } tigris$ નો સમાવેશ થાય છે), અને જાતિ સંકેત પ્રત્યય (specific epithet) ઘણીવાર એક શબ્દ હોય છે પરંતુ તે દ્વિનામી નામકરણનો ભાગ હોય છે.
જોકે, આપેલ કારણ એ સમજાવતું નથી કે પ્રજાતિનું નામ શા માટે એકલો શબ્દ છે; તે માત્ર પ્રજાતિ અને જાતિ વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવે છે. તેથી, બંને વિધાનો સાચાં છે, પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.

(B) વર્ગીકરણની કક્ષાનો ચડતો ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ < પ્રજાતિ < કુળ < ગોત્ર < વર્ગ < સમુદાય/વિભાગ < સૃષ્ટિ.
આપેલ આકૃતિમાં,ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ < કુળ < $P$ < વર્ગ.
વર્ગીકરણની કક્ષા મુજબ,કુળ અને વર્ગની વચ્ચેની કક્ષા ગોત્ર (Order) છે.
તેથી,'$P$' એ ગોત્ર દર્શાવે છે.

(C) સજીવોના અવલોકનક્ષમ લક્ષણોને આધારે તેમને વિવિધ કક્ષાઓ કે વર્ગકોમાં વહેંચવાની વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિને $Taxonomy$ (વર્ગીકરણવિદ્યા) કહે છે.
વર્ગીકરણ એ સજીવોને જૂથોમાં ગોઠવવાની પ્રક્રિયા છે,પરંતુ આ પ્રક્રિયાના અભ્યાસ અને કાર્યપદ્ધતિને $Taxonomy$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Taxon$ (ગુજરાતીમાં: વર્ગક) એ સજીવોના એક અથવા વધુ સમૂહોનું જૂથ છે જેને વર્ગીકરણશાસ્ત્રીઓ એક એકમ તરીકે ગણે છે. સસ્તન,સરીસૃપ અને વનસ્પતિઓ એ વર્ગીકરણના વિવિધ સ્તરો (જેમ કે $Class$ અથવા $Kingdom$) પરના જૂથોના ઉદાહરણો છે,પરંતુ વર્ગીકરણના પદાનુક્રમમાં કોઈપણ સ્તર પરના આવા કોઈપણ જૂથને દર્શાવવા માટે વપરાતો સામાન્ય શબ્દ $Taxon$ (વર્ગક) છે.

(D) વર્ગીકરણવિદ્યા એ સજીવોને વિવિધ વર્ગીકરણ જૂથોમાં ગોઠવવાની પ્રક્રિયા છે. કોઈપણ સજીવને વર્ગીકૃત કરવા માટે,તે સજીવના વ્યક્તિગત લક્ષણો (જેમ કે બાહ્યાકાર વિદ્યા,અંતઃસ્થ રચના અને કોષીય બંધારણ) તેમજ તે જે જૂથનો સભ્ય છે તેના લક્ષણોનું જ્ઞાન હોવું ખૂબ જ જરૂરી છે,જેથી તેના સંબંધો અને વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં તેનું સ્થાન નક્કી કરી શકાય. તેથી,વર્ગીકરણ માટે વ્યક્તિગત અને જૂથ બંને પ્રકારના લક્ષણોનું જ્ઞાન હોવું આવશ્યક છે.

(B) $1$. સૂર્યમુખી (Helianthus annuus) એ એસ્ટેરેસી કુળ અને એસ્ટેરેલ્સ ગોત્રમાં આવે છે। તેથી, સાચી જોડ $(1-B-S)$ છે।
$2$. અળસિયું (Pheretima posthuma) એ મેગાસકોલેસીડી કુળ અને ઓપિસથોપોરા ગોત્રમાં આવે છે। તેથી, સાચી જોડ $(2-C-P)$ છે।
આમ, સાચો વિકલ્પ $(1-B-S)$ અને $(2-C-P)$ છે।

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,સજીવોને વિવિધ પદાનુક્રમિક શ્રેણીઓમાં જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે જેને વર્ગીકરણીય કક્ષાઓ અથવા શ્રેણીઓ કહેવામાં આવે છે.
આ પદાનુક્રમમાં દરેક ચોક્કસ સ્તરને $Taxon$ (વર્ગક) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,માછલીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓને અનુક્રમે $Class$ (વર્ગ) હેઠળ જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે.
જોકે,વર્ગીકરણીય પદાનુક્રમમાં આવી કોઈપણ અનુકૂળ શ્રેણી અથવા કક્ષાને દર્શાવવા માટે વપરાતો વૈજ્ઞાનિક શબ્દ $Taxon$ (વર્ગક) છે.

(D) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ એ સજીવોના નામકરણની એક ઔપચારિક પદ્ધતિ છે,જેમાં દરેક સજીવને બે ભાગો ધરાવતું નામ આપવામાં આવે છે.
$1$. પ્રથમ શબ્દ $Genus$ (પ્રજાતિ) દર્શાવે છે.
$2$. બીજો શબ્દ વિશિષ્ટ નામ અથવા $Species$ (જાતિ) દર્શાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Genus$ (પ્રજાતિ) અને $Species$ (જાતિ) છે.

(C) વર્ગીકરણની કક્ષામાં દરેક ચરણ એક કક્ષા અથવા શ્રેણી દર્શાવે છે.
શ્રેણી એ સમગ્ર વર્ગીકરણની વ્યવસ્થાનો એક ભાગ હોવાથી તેને વર્ગીકરણની શ્રેણી (Taxonomic category) કહેવામાં આવે છે અને તમામ શ્રેણીઓ મળીને વર્ગીકરણની કક્ષા (Taxonomic hierarchy) બનાવે છે.
દરેક શ્રેણીને વર્ગીકરણના એક એકમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને તેને સામાન્ય રીતે વર્ગક (Taxon) કહેવામાં આવે છે.

(C) વર્ગીકરણ એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા કોઈપણ વસ્તુને સરળતાથી નિરીક્ષણ કરી શકાય તેવા લક્ષણોના આધારે અનુકૂળ કક્ષાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $A$ સુસંગત છે કારણ કે વર્ગીકરણમાં સજીવોને વર્ગકોમાં જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $B$ સુસંગત છે કારણ કે વર્ગીકરણનો મુખ્ય હેતુ ઓળખવિધિ માટે અનુકૂળ પદ્ધતિ પૂરી પાડવાનો છે.
વિકલ્પ $D$ સુસંગત છે કારણ કે નામકરણ ચોક્કસ નિયમો (જેમ કે દ્વિનામી નામકરણ) ને અનુસરે છે.
વિકલ્પ $C$ અસંગત છે કારણ કે વર્ગીકરણ એ માત્ર નિરીક્ષણ કરી શકાય તેવા લક્ષણોના 'સરવાળા' પર આધારિત નથી,પરંતુ સજીવો વચ્ચેના ચોક્કસ,મહત્વપૂર્ણ અને ઉત્ક્રાંતિ સંબંધોના વિશ્લેષણ પર આધારિત છે. તેથી,તે 'કેટલાક નિરીક્ષણ કરી શકાય તેવા લક્ષણોના સરવાળા' પર આધારિત છે તેવું વિધાન આધુનિક વર્ગીકરણ વિદ્યાના સંદર્ભમાં વૈજ્ઞાનિક રીતે ખોટું છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકૃત શ્રેણી (Taxonomic hierarchy) વિવિધ સ્તરો કે ક્રમની બનેલી હોય છે.
આ શ્રેણીમાં દરેક સ્તર એક વર્ગીકૃત કક્ષા (Taxonomic category) દર્શાવે છે.
આ શ્રેણીના કોઈપણ સ્તરે રહેલા સજીવોના ચોક્કસ જૂથને $Taxon$ (વર્ગક) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,આ જૂથોને આપવામાં આવતા દરજ્જા કે હરોળને વર્ગીકૃત કક્ષા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) વર્ગક એ વર્ગીકરણની શ્રેણીમાં એક હરોળ અથવા સ્તર છે. તે જૈવિક વર્ગીકરણની પદ્ધતિમાં વર્ગીકરણનો એક એકમ દર્શાવે છે. દરેક વર્ગીકૃત કક્ષાને વર્ગીકરણના એકમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જેને સામાન્ય રીતે 'વર્ગક' (બહુવચન: વર્ગકો) કહેવામાં આવે છે. તેથી,તે સમગ્ર વર્ગીકરણની વ્યવસ્થાનો એક ભાગ છે.

(C) વર્ગીકરણવિદ્યા (Taxonomy) એ વિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે સજીવોના વર્ગીકરણ,નામકરણ અને ઓળખવિધિ સાથે સંબંધિત છે.
તે જીવનની વિવિધતાની વ્યવસ્થિત સમજ પૂરી પાડે છે,જે ખેતીવાડી (જીવાત અને પાકની ઓળખવિધિ),વનવિદ્યા (જંગલ સંસાધનોનું સંચાલન),ઉદ્યોગો (જૈવિક ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ) અને જૈવવિવિધતાની જાળવણી માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
તેથી,આ ક્ષેત્રો માટે વર્ગીકરણવિદ્યાનો અભ્યાસ અનિવાર્ય છે.

(B) વર્ગીકરણ એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા કોઈપણ સજીવને સરળતાથી જોઈ શકાય તેવા લક્ષણોના આધારે અનુકૂળ શ્રેણીઓમાં જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે. સજીવોને વિવિધ વર્ગીકૃત કક્ષાઓમાં (જેમ કે જાતિ,પ્રજાતિ,કુળ,વગેરે) વર્ગીકૃત કરીને,આપણે તેમની વચ્ચેના ઉત્ક્રાંતિ અને જાતિવિકાસના સંબંધો તારવી શકીએ છીએ. આ સંબંધો સામાન્ય રીતે પરોક્ષ માનવામાં આવે છે કારણ કે તે પૂર્વજોના સીધા અવલોકનને બદલે બાહ્યાકાર,અંતઃસ્થ અને આનુવંશિક સમાનતા પર આધારિત હોય છે.

(B) વર્ગીકરણવિદ્યા (Taxonomy) એ સજીવોની ઓળખવિધિ,નામકરણ અને વર્ગીકરણ સાથે સંબંધિત વિજ્ઞાનની શાખા છે. વિકલ્પ $B$ માં આપેલું વિધાન કે જે સજીવોના વિનાશ અને લુપ્તતાના અભ્યાસ સાથે સંબંધિત છે,તે મુખ્યત્વે 'સંરક્ષણ જીવવિજ્ઞાન' (Conservation Biology) ના કાર્યક્ષેત્રમાં આવે છે,વર્ગીકરણવિદ્યામાં નહીં. વર્ગીકરણવિદ્યાનો ઉપયોગ ભૌગોલિક વિતરણને સમજવા,સંગ્રહાલયોમાં સજીવો વિશેની માહિતી એકત્રિત કરવા અને ફ્લોરા (Flora) તથા ફૌના (Fauna) ના પરિચય પુસ્તિકા તૈયાર કરવા માટે થાય છે.