Taxonomic categories Questions in Gujarati

(D) ઓળખવિધિ (Identification) એ સજીવનું સચોટ વર્ણન કરવાની અને તેના લક્ષણોના આધારે તેને ચોક્કસ સમૂહમાં મૂકવાની પ્રક્રિયા છે,જે ત્યારબાદ નામકરણ (Nomenclature) દ્વારા અનુસરવામાં આવે છે. તેથી,નામાધિકરણ સાથે સંકળાયેલ સજીવનાં સચોટ વર્ણનની પધ્ધતિને ઓળખવિધિ કહેવામાં આવે છે.

(C) દ્વિનામી નામકરણના નિયમો અનુસાર,દરેક સજીવને એક વિશિષ્ટ વૈજ્ઞાનિક નામ આપવામાં આવે છે જે બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિ (genus) અને જાતિ પ્રત્યય (species epithet). મૂળભૂત નિયમ એ છે કે મૂંઝવણ ટાળવા માટે વૈશ્વિક સ્તરે દરેક સજીવનું માત્ર એક જ માન્ય વૈજ્ઞાનિક નામ હોવું જોઈએ. તેથી,'દરેક સજીવના બે વૈજ્ઞાનિક નામ હોય છે' તે વિધાન ખોટું છે અને નામકરણના સિદ્ધાંતો સાથે સુસંગત નથી.

(B) લક્ષણોના આધારે બધા જ સજીવોને અલગ-અલગ વર્ગકોમાં વહેંચવાની વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિને $Taxonomy$ (વર્ગીકરણ વિદ્યા) કહે છે.
વર્ગીકરણ વિદ્યામાં સજીવોના લક્ષણીકરણ,ઓળખવિધિ,નામકરણ અને વર્ગીકરણનો સમાવેશ થાય છે.
$Taxon$ (વર્ગક) એ વર્ગીકરણની કક્ષામાં એક ચોક્કસ જૂથ અથવા શ્રેણી દર્શાવે છે.
ઓળખવિધિ એ સજીવની ઓળખ નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા છે.
નામકરણ એ સજીવોને નામ આપવાની પદ્ધતિ છે.

(B) 'નૂતન વર્ગીકરણ પદ્ધતિ' (New Systematics) શબ્દ જુલિયન હકસલી દ્વારા $1940$ માં આપવામાં આવ્યો હતો.
પરંપરાગત વર્ગીકરણ પદ્ધતિ કે જે મુખ્યત્વે બાહ્યાકાર લક્ષણો પર આધારિત હતી,તેનાથી વિપરીત,નૂતન વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં સજીવોના વર્ગીકરણ માટે જનીનવિદ્યા,કોષવિદ્યા,જૈવરસાયણ,પરિસ્થિતિવિદ્યા અને દેહધર્મવિદ્યા જેવી જીવવિજ્ઞાનની વિવિધ શાખાઓના ડેટાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
આ અભિગમ ઉત્ક્રાંતિના સંબંધોની વધુ વ્યાપક સમજ પૂરી પાડે છે.

(A) કાર્લ લિનીયસને 'વર્ગીકરણવિદ્યાના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમણે આધુનિક જૈવિક વર્ગીકરણ પદ્ધતિનો પાયો નાખ્યો હતો.
તેમણે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ રજૂ કરી,જે સજીવોના નામકરણ માટે બે ઘટકોનો ઉપયોગ કરીને પ્રમાણિત પદ્ધતિ પૂરી પાડે છે: પ્રજાતિનું નામ અને જાતિ સંકેત પ્રત્યય.
તેમનું વર્ગીકરણમાં કાર્ય અને દ્વિનામી પદ્ધતિનો વિકાસ એ તેમને આ પદવી મળવાનું મુખ્ય કારણ છે,તેથી કારણ $(R)$ એ વિધાન $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(C) કેરોલસ લિનિયસને વર્ગીકરણવિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે સજીવોના નામકરણ માટે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ (Binomial Nomenclature) વિકસાવી હતી,જે આધુનિક જૈવિક વર્ગીકરણનો પાયો છે.

(B) બેન્થામ અને હૂકરે તેમના ગ્રંથ '$Genera Plantarum$' માં બીજધારી વનસ્પતિઓ માટે વર્ગીકરણની કુદરતી પદ્ધતિ આપી હતી.
આ પદ્ધતિનો વ્યાપકપણે વનસ્પતિઓની ઓળખ કરવા અને હર્બેરિયમમાં નમૂનાઓની ગોઠવણી કરવા માટે ઉપયોગ થાય છે.
તેનો ઉપયોગ પ્રાદેશિક વનસ્પતિજાત (Floras) તૈયાર કરવા માટેના આધાર તરીકે પણ થાય છે.
જોકે,બેન્થામ અને હૂકરની પદ્ધતિ દ્વિનામી નામકરણ સાથે સંબંધિત નથી,જે કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું.

(D) કેરોલસ લિનિયસને વર્ગીકરણવિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,કારણ કે તેમણે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ વિકસાવી હતી અને વર્ગીકરણની શ્રેણીબદ્ધ પદ્ધતિ સ્થાપિત કરી હતી જેનો ઉપયોગ આજે પણ જીવવિજ્ઞાનમાં થાય છે.

(B) 'Genera Plantarum' (જેનેરા પ્લાન્ટેરમ) પુસ્તક જ્યોર્જ બેન્થામ અને જોસેફ ડાલ્ટન હૂકર દ્વારા લખવામાં આવ્યું હતું. તે વનસ્પતિ વર્ગીકરણ વિજ્ઞાન (Plant Taxonomy) માં એક સીમાચિહ્નરૂપ કાર્ય છે,જે બીજધારી વનસ્પતિઓના વર્ગીકરણનું વર્ણન કરે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) શાસ્ત્રીય વર્ગીકરણવિદ્યા (Classical taxonomy) એ માત્ર બાહ્ય દેખાવ અને બાહ્યકારવિદ્યાકીય લક્ષણો પર આધારિત છે અને તે રસાયણશાસ્ત્ર,કોષવિદ્યા કે આંકડાશાસ્ત્ર જેવી અન્ય વિદ્યાશાખાઓના ડેટાને સંકલિત કરતી નથી.
તેની સામે,રાસાયણિક વર્ગીકરણવિદ્યા (Chemotaxonomy) રાસાયણિક ઘટકોનો ઉપયોગ કરે છે,કોષવિદ્યાકીય વર્ગીકરણવિદ્યા (Cytotaxonomy) કોષવિદ્યાકીય માહિતી (જેમ કે રંગસૂત્રોની સંખ્યા,બંધારણ અને વર્તન) નો ઉપયોગ કરે છે,અને આંકડાકીય વર્ગીકરણવિદ્યા (Numerical taxonomy) વર્ગીકરણના સંબંધોનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે ગાણિતિક અને આંકડાકીય પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરે છે.

(B) $Carolus Linnaeus$ ને 'વર્ગીકરણના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેમણે $Systema Naturae$ અને $Species Plantarum$ જેવા મહત્વપૂર્ણ પુસ્તકો લખ્યા,જે વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓની ઓળખ અને વર્ગીકરણ માટે પાયાની માર્ગદર્શિકા બન્યા.
તેમણે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ $(Binomial Nomenclature)$ આપી હતી,જે આજે પણ વૈજ્ઞાનિક નામકરણ માટે વિશ્વભરમાં સ્વીકૃત છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સૌથી સચોટ વર્ણન છે કારણ કે તેમના ગ્રંથો વર્ગીકરણના ઇતિહાસમાં માર્ગદર્શક સાબિત થયા હતા.

(C) કેરોલસ લિનિયસને વર્ગીકરણ વિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ વિકસાવી હતી,જે સજીવોના નામકરણ માટેની ઔપચારિક પદ્ધતિ છે અને આજે પણ જીવવિજ્ઞાનમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે. તેમનું કાર્ય,ખાસ કરીને 'Systema Naturae',આધુનિક જૈવિક વર્ગીકરણનો પાયો નાખ્યો હતો.

(D) વર્ગીકરણવિદ્યા (Taxonomy) એ વિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે સજીવોના વર્ગીકરણ,નામકરણ અને ઓળખવિધિ સાથે સંબંધિત છે. આ ક્ષેત્રમાં નિપુણતા મેળવવા માટે,વિદ્યાર્થી પાસે નીચે મુજબના કૌશલ્યો હોવા જોઈએ:
$1$. કુતૂહલવૃત્તિ: સજીવોની વિવિધતાનું અવલોકન કરવા અને તેને સમજવા માટે.
$2$. વિષયવસ્તુનું જ્ઞાન: વર્ગીકરણના સિદ્ધાંતો અને વિવિધ સજીવોના લક્ષણોને સમજવા માટે.
$3$. જરૂરી સાધનો કે ઉપકરણો વાપરવાનું કૌશલ્ય: સૂક્ષ્મદર્શક વિશ્લેષણ,ક્ષેત્રીય અભ્યાસ અને માહિતી એકત્રિત કરવા માટે.
તેથી,વર્ગીકરણવિદ્યાના વિદ્યાર્થી માટે આ તમામ કૌશલ્યો આવશ્યક છે.

(A) વર્ગીકરણવિદ્યા એ વિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે સજીવોના લક્ષણીકરણ,ઓળખવિધિ,નામકરણ અને વર્ગીકરણ સાથે સંબંધિત છે.
આ કાર્યોને અસરકારક રીતે કરવા માટે,સજીવોના જૂથો અને તેમના સંબંધિત વર્ગકો (Taxa) ના વિશિષ્ટ લક્ષણોનું ઊંડું જ્ઞાન હોવું આવશ્યક છે.
ક્ષેત્રનો અભ્યાસ અને તકનીકી કૌશલ્યો મદદરૂપ હોવા છતાં,વર્ગીકરણવિદ્યા માટેની પાયાની જરૂરિયાત એ અભ્યાસ હેઠળના સજીવોના બાહ્યાકાર,અંતઃસ્થ અને દેહધાર્મિક લક્ષણોનું વિગતવાર જ્ઞાન છે.

(B) જૈવિક નામકરણના નિયમો (ખાસ કરીને $ICBN$ અને $ICZN$) મુજબ,$Genus$ (પ્રજાતિ) નું નામ અનન્ય હોય છે. એકવાર કોઈ ચોક્કસ સજીવોના સમૂહને વંશગત નામ આપી દેવામાં આવે,પછી તેનો ઉપયોગ અન્ય કોઈ પ્રજાતિ માટે કરી શકાતો નથી. જોકે જાતિ સંકેત પ્રત્યય (species epithet) અલગ-અલગ પ્રજાતિઓમાં પુનરાવર્તિત થઈ શકે છે,પરંતુ પ્રજાતિનું નામ વર્ગીકરણની સ્થિરતા જાળવવા માટે અનન્ય હોવું આવશ્યક છે.

(C) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિમાં, સજીવનું વૈજ્ઞાનિક નામ બે ભાગોનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિનું નામ અને જાતિનું નામ। નામકરણના નિયમો મુજબ, જે વૈજ્ઞાનિકે સૌપ્રથમ તે જાતિનું વર્ણન કર્યું હોય, તેમનું નામ વૈજ્ઞાનિક નામની પાછળ ટૂંકાક્ષરમાં લખવામાં આવે છે। ઉદાહરણ તરીકે, $Mangifera indica L.$ માં, '$L.$' એ લિનિયસ (Linnaeus) માટે વપરાય છે, જેમણે સૌપ્રથમ આ જાતિનું વર્ણન કર્યું હતું।

(C) $ICBN$ એટલે 'International Code for Botanical Nomenclature' (વનસ્પતિશાસ્ત્રીય નામકરણ માટેની આંતરરાષ્ટ્રીય સંકેતો).
તે વનસ્પતિઓને વૈજ્ઞાનિક નામ આપવા માટેના નિયમો અને માપદંડો પૂરા પાડે છે.
જોકે,$ICBN$ પોતે એક સંહિતા અથવા નિયમોનો સમૂહ છે,તે વનસ્પતિઓના નામકરણ માટેના લેખો કે ફોટોગ્રાફ્સનો સંગ્રહ નથી.
તેથી,વિધાન $(A)$ સાચું છે,પરંતુ કારણ $(R)$ ખોટું છે.

(C) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર, વૈજ્ઞાનિક નામ બે ભાગોનું બનેલું હોય છે: $\text{પ્રજાતિ}$ (Genus) અને $\text{જાતિ}$ (Species) પ્રત્યય.
$1$. $\text{પ્રજાતિ}$નું નામ હંમેશા મોટી લિપિ (Capital letter) થી શરૂ થાય છે.
$2$. $\text{જાતિ}$નું નામ હંમેશા નાની લિપિ (Small letter) થી શરૂ થાય છે.
તેથી, $\text{પ્રજાતિ}$નો પ્રથમ મૂળાક્ષર મોટી લિપિમાં લખવામાં આવે છે.

(A) પ્રાણીઓના વૈજ્ઞાનિક નામકરણનું સંચાલન $International$ $Code$ $of$ $Zoological$ $Nomenclature$ $(ICZN)$ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
$ICBN$ ($International$ $Code$ $of$ $Botanical$ $Nomenclature$) વનસ્પતિઓના નામકરણ માટે જવાબદાર છે.
$IUPAC$ ($International$ $Union$ of $Pure$ $and$ $Applied$ $Chemistry$) રસાયણ વિજ્ઞાનના નામકરણ સાથે સંબંધિત છે.
તેથી,પ્રાણીઓના નામકરણ માટેની સાચી સંસ્થા $ICZN$ છે.

(A) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર,વૈજ્ઞાનિક નામો લેટિન ભાષામાંથી લેવામાં આવે છે અથવા લેટિનમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે.
જ્યારે તેને હાથે લખવામાં આવે છે,ત્યારે વૈજ્ઞાનિક નામના દરેક શબ્દ (પ્રજાતિ અને જાતિ) ને અલગ-અલગ નીચે લીટી દોરીને દર્શાવવામાં આવે છે,જે તેમના લેટિન મૂળને સૂચવે છે.
તેથી,દરેક શબ્દની નીચે એક આડી લીટી દોરવામાં આવે છે.

(B) $Carl$ $Linnaeus$ દ્વારા આપવામાં આવેલા દ્વિનામી નામકરણના નિયમો મુજબ:
$1$. જૈવિક નામ બે ઘટકોનું બનેલું છે: પ્રજાતિનું નામ અને જાતિનું નામ (specific epithet).
$2$. પ્રજાતિનું નામ હંમેશા કેપિટલ અક્ષરથી શરૂ થાય છે.
$3$. જાતિનું નામ (specific epithet) હંમેશા નાની લિપિમાં (lowercase) લખવામાં આવે છે.
તેથી,જાતિનું નામ નાની લિપિમાં લખાય છે.

(A) કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા પ્રસ્તાવિત દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ મુજબ, દરેક વૈજ્ઞાનિક નામ બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: પ્રથમ ઘટક $\text{પ્રજાતિ}$ (Genus) છે અને બીજો ઘટક $\text{જાતિ}$ (Specific epithet) છે。
ઉદાહરણ તરીકે, $Mangifera$ $indica$ માં, $Mangifera$ એ પ્રજાતિ છે અને $indica$ એ જાતિ (Specific epithet) છે。

(A) સજીવોનું નામકરણ અને વર્ગીકરણ $ICBN$ (International Code of Botanical Nomenclature) અને $ICZN$ (International Code of Zoological Nomenclature) જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય સંકેતો દ્વારા સ્થાપિત ચોક્કસ નિયમો અને સિદ્ધાંતો પર આધારિત છે. આ નિયમો એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે દરેક સજીવનું એક અનન્ય અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્વીકૃત નામ હોય,જે વૈજ્ઞાનિક સંવાદ અને અભ્યાસને સરળ બનાવે છે.

(A) કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા પ્રસ્તાવિત દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ અનુસાર,સજીવના વૈજ્ઞાનિક નામમાં બે ઘટકો હોય છે: પ્રજાતિનું નામ (Genus) અને જાતિનું નામ (Specific epithet).
વૈજ્ઞાનિક નામમાં પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ (Genus) દર્શાવે છે,જ્યારે બીજો શબ્દ જાતિ (Species) દર્શાવે છે.
તેથી,પ્રથમ નામ પ્રજાતિ (Genus) દર્શાવે છે.

(A) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર,વૈજ્ઞાનિક નામ બે ભાગનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિ (Genus) અને જાતિ (Species).
$1$. પ્રજાતિ દર્શાવતો પ્રથમ શબ્દ હંમેશા કેપિટલ અક્ષરથી શરૂ થાય છે.
$2$. જાતિ દર્શાવતો બીજો શબ્દ (જાતિવાચક પ્રત્યય) હંમેશા નાની લિપિમાં (lowercase) લખાય છે.
તેથી,નાની લિપિમાં લખાતો વર્ગક જાતિ છે.

(C) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિમાં,સજીવના વૈજ્ઞાનિક નામમાં બે ઘટકો હોય છે: વંશગત નામ અને જાતિ સંકેત પ્રત્યય. જાતિ સંકેત પ્રત્યય પછી,જે વૈજ્ઞાનિકે સૌપ્રથમ આ સજીવનું વર્ણન કર્યું હોય તેમનું નામ સંક્ષિપ્તમાં લખવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,Mangifera indica Linn. માં Linn. એ સૂચવે છે કે લિનિયસે સૌપ્રથમ આ જાતિનું વર્ણન કર્યું હતું.

(B) કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા પ્રસ્તાવિત દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ અનુસાર,વૈજ્ઞાનિક નામ બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: વંશગત નામ અને જાતિ સંકેત પ્રત્યય (specific epithet). પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ દર્શાવે છે,જ્યારે બીજો શબ્દ જાતિ સંકેત પ્રત્યય દર્શાવે છે,જે જાતિ સૂચવે છે. તેથી,પાછળ લખાતો લેટિન શબ્દ જાતિ સૂચવે છે.

(A) વનસ્પતિઓના વૈજ્ઞાનિક નામ સ્વીકૃત સિદ્ધાંતો અને માપદંડો પર આધારિત હોય છે,જે $ICBN$ (International Code for Botanical Nomenclature) દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$ICZN$ (International Code for Zoological Nomenclature) નો ઉપયોગ પ્રાણીઓના નામકરણ માટે થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) પ્રાણી વર્ગીકરણશાસ્ત્રીઓએ $ICZN$ (International Code of Zoological Nomenclature - આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રાણીશાસ્ત્રીય નામકરણ સંહિતા) દ્વારા નિર્ધારિત નિયમોનું પાલન કરવું પડે છે.
$ICBN$ (International Code of Botanical Nomenclature) વનસ્પતિઓ માટે વપરાય છે.
$ICN$ (International Code of Nomenclature for algae,fungi,and plants) એ $ICBN$ નું અપડેટ થયેલું સંસ્કરણ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર,સજીવના વૈજ્ઞાનિક નામમાં બે ઘટકો હોય છે: પ્રજાતિનું નામ અને જાતિ સંકેત પ્રત્યય. આ બંને પછી,જે વૈજ્ઞાનિકે સૌપ્રથમ તે જાતિનું વર્ણન કર્યું હોય તેમનું નામ ટૂંકાક્ષરમાં જૈવિક નામની અંતે લખવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$Mangifera$ $indica$ $Linn.$ માં,'$Linn.$' સૂચવે છે કે લિનિયસે સૌપ્રથમ આ જાતિનું વર્ણન કર્યું હતું.

(B) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ,જે $Carolus$ $Linnaeus$ દ્વારા આપવામાં આવી હતી,તેમાં દરેક વૈજ્ઞાનિક નામ બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિ (Genus) અને જાતિ (Species).
જૈવિક નામકરણના નિયમો અનુસાર,પ્રજાતિનું નામ હંમેશા મોટી લિપિ (Capital letter) થી શરૂ થાય છે,જ્યારે જાતિનું નામ નાની લિપિ (Small letter) થી શરૂ થાય છે.
તેથી,પ્રજાતિનો પ્રથમ મૂળાક્ષર મોટી લિપિમાં લખવામાં આવે છે.

(D) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર, જે વૈજ્ઞાનિકે સૌપ્રથમ જાતિનું વર્ણન કર્યું હોય તેમનું નામ જાતિ સંકેત પ્રત્યય (specific epithet) પછી સંક્ષિપ્તમાં લખવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, $Mangifera \text{ } indica \text{ } L.$ માં, '$L.$' એ લિનિયસ (Linnaeus) માટે વપરાય છે.

(A) જૈવિક નામકરણમાં,$Genus$ (પ્રજાતિ) નું નામ સંબંધિત જાતિઓના ચોક્કસ સમૂહ માટે અનન્ય હોય છે. દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર,$Genus$ નું નામ (પ્રજાતિનું નામ) સમગ્ર વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં અનન્ય હોવું જોઈએ જેથી કોઈ મૂંઝવણ ન થાય. જોકે જાતિના નામ (Species name) અલગ-અલગ પ્રજાતિઓમાં પુનરાવર્તિત થઈ શકે છે (દા.ત.,$Mangifera$ $indica$ અને $Azadirachta$ $indica$),પરંતુ $Genus$ નું નામ ક્યારેય બે અલગ-અલગ સજીવોના જૂથો વચ્ચે સમાન હોતું નથી. તેથી,$Genus$ (પ્રજાતિ) એ સાચો જવાબ છે.

(A) કેરોલસ લિનિયસને 'વર્ગીકરણ વિદ્યાના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમણે આધુનિક જૈવિક વર્ગીકરણનો પાયો નાખ્યો હતો.
તેમણે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ રજૂ કરી,જે દરેક સજીવને બે ભાગનું વૈજ્ઞાનિક નામ (પ્રજાતિ અને જાતિ) આપે છે.
સજીવોના વર્ણન અને વર્ગીકરણમાં તેમના વ્યાપક કાર્યએ જીવવિજ્ઞાન માટે એક વ્યવસ્થિત માળખું પૂરું પાડ્યું,તેથી $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(C) કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા પ્રસ્તાવિત દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ મુજબ, દરેક સજીવના વૈજ્ઞાનિક નામમાં બે ઘટકો હોય છે: પ્રજાતિનું નામ (Genus) અને જાતિનું નામ (Species epithet).
વિધાન $S$ સાચું છે કારણ કે દ્વિનામી નામકરણમાં બે નામોનો ઉપયોગ થાય છે.
કારણ $R$ ખોટું છે કારણ કે પ્રથમ નામ પ્રજાતિનું નામ છે અને બીજું નામ જાતિનું નામ છે, જે $R$ માં આપેલ માહિતીથી ઉલટું છે.
તેથી, $S$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે.

(C) સજીવોનું વૈજ્ઞાનિક નામકરણ દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના સિદ્ધાંતો પર આધારિત છે,જે $Carl$ $Linnaeus$ દ્વારા આપવામાં આવી હતી.
આ નિયમો અનુસાર,વૈજ્ઞાનિક નામકરણમાં એકરૂપતા અને વૈશ્વિક સ્વીકૃતિ જાળવવા માટે નામો $Latin$ ભાષામાંથી લેવામાં આવે છે અથવા તેને $Latin$ સ્વરૂપ આપવામાં આવે છે.
તેથી,સજીવોના નામકરણ માટે $Latin$ ભાષાનો ઉપયોગ થાય છે.

(A) જૈવિક નામકરણમાં, જે સંશોધકે સૌપ્રથમ જાતિનું વર્ણન કર્યું હોય તેમનું નામ જાતિ સંકેત પ્રત્યય (Specific epithet) પછી લખવામાં આવે છે.
આ સંશોધકનું નામ સંક્ષિપ્ત સ્વરૂપમાં લખવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, $Mangifera indica L.$ માં, '$L.$' એ લિનિયસ (Linnaeus) માટે વપરાય છે, જેમણે સૌપ્રથમ આ જાતિનું વર્ણન કર્યું હતું.

(D) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો મુજબ:
$(1)$ પ્રથમ નામ પ્રજાતિ (genus) અને બીજું નામ જાતિ (specific epithet) દર્શાવે છે. તેથી,વિધાન $(1)$ ખોટું છે.
$(2)$ એક સજીવ માટે વપરાયેલ જાતિવાચક નામ અન્ય સજીવ માટે વાપરી શકાતું નથી (પ્રજાતિ અને જાતિનું સંયોજન અનન્ય હોવું જોઈએ). તેથી,વિધાન $(2)$ સાચું છે.
$(3)$ વૈજ્ઞાનિક નામો જ્યારે હાથથી લખવામાં આવે ત્યારે તેના દરેક શબ્દ નીચે અલગથી આડી લીટી કરવી જોઈએ,જે તેના લેટિન મૂળને સૂચવે છે. તેથી,વિધાન $(3)$ સાચું છે.
$(4)$ દરેક સજીવ માટે ઉપજાતિનું નામ લખવું ફરજિયાત નથી; તે માત્ર જરૂર પડે ત્યારે જ લખવામાં આવે છે. તેથી,વિધાન $(4)$ ખોટું છે.
આમ,વિધાન $(2)$ અને $(3)$ સાચાં છે.

(D) કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા પ્રસ્તાવિત દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ મુજબ,દરેક વૈજ્ઞાનિક નામ બે ઘટકો ધરાવે છે: પ્રજાતિનું નામ અને જાતિ સંકેત પ્રત્યય (specific epithet).
વિધાન $P$ સત્ય છે કારણ કે દ્વિનામી નામકરણમાં બે નામોનો ઉપયોગ થાય છે.
વિધાન $Q$ સત્ય છે કારણ કે જૈવિક નામકરણના નિયમો મુજબ,જાતિ સંકેત પ્રત્યય હંમેશા નાની લિપિ (small letters) થી શરૂ થવું જોઈએ.
જાતિ સંકેત પ્રત્યય નાની લિપિમાં લખવાનો નિયમ એ દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિનો એક પાયાનો ભાગ હોવાથી,વિધાન $Q$ એ વિધાન $P$ માં દર્શાવેલ નામકરણની પદ્ધતિ માટેની યોગ્ય સમજૂતી છે.

(C) વિધાન $(A)$ સાચું છે કારણ કે જૈવિક વર્ગીકરણમાં,કુળ એ પ્રજાતિઓ (genera) ના સમૂહથી બનતી એક વર્ગીકૃત કક્ષા છે જે પ્રજાતિથી ઉપર અને ગોત્રથી નીચેની હરોળમાં આવે છે.
કારણ $(R)$ ખોટું છે કારણ કે $Blattidae$ કુળ એ $Blattodea$ ગોત્રમાં આવે છે અને તેમાં વંદાનો સમાવેશ થાય છે,કબૂતર કે હોલાઓનો નહીં. કબૂતર અને હોલાઓ $Columbidae$ કુળમાં આવે છે.

(A) વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં, કક્ષાઓ એક ચોક્કસ ક્રમમાં ગોઠવાયેલી હોય છે: જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ સમુદાય/વિભાગ $\rightarrow$ સૃષ્ટિ.
આ ક્રમ મુજબ, સંબંધિત ગોત્રના સમૂહથી $Class$ રચાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે, ગોત્ર $Primata$ (વાંદરા, ગોરિલા અને ગિબન) અને $Carnivora$ (વાઘ, બિલાડી અને કુતરા) ને $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગમાં મૂકવામાં આવે છે.

(A) $\text{જાતિ}$ (Species) એટલે એવા સજીવોનો સમૂહ જે મૂળભૂત સમાનતાઓ ધરાવે છે અને આંતરપ્રજનન કરીને પ્રજનનક્ષમ સંતતિ ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે। આ જૈવિક વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં સૌથી નીચી વર્ગીકૃત કક્ષા છે। તેથી, સાચો જવાબ $\text{જાતિ}$ છે।

(D) વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે પ્રજાતિ એ સંબંધિત જાતિઓનો સમૂહ છે જે સમાન લક્ષણો ધરાવે છે (દા.ત.,પ્રજાતિ $Panthera$ માં $Panthera\, leo$ અને $Panthera\, tigris$ નો સમાવેશ થાય છે).
કારણ $R$ પણ સાચું છે કારણ કે $Homo\, erectus$ એ $Homo$ પ્રજાતિની જાણીતી લુપ્ત થયેલી જાતિ છે.
જો કે,$Homo\, erectus$ એક લુપ્ત જાતિ છે તે હકીકત એ સમજાવતી નથી કે શા માટે એક પ્રજાતિમાં એકથી વધુ જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,બંને વિધાનો સાચાં છે,પરંતુ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

(A) વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં,કક્ષાઓને ચોક્કસ ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે: જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ સમુદાય/વિભાગ $\rightarrow$ સૃષ્ટિ.
આ શ્રેણી મુજબ,સંબંધિત પ્રજાતિઓનો સમૂહ કુળ બનાવે છે અને સંબંધિત કુળોનો સમૂહ ગોત્ર બનાવે છે.
તેથી,સંબંધિત કુળોના સમૂહથી રચાતી વર્ગીકૃત કક્ષા 'ગોત્ર' છે.

(C) વર્ગીકરણવિદ્યામાં સજીવોના લક્ષણીકરણ,ઓળખવિધિ,નામકરણ અને વર્ગીકરણનો સમાવેશ થાય છે.
કોઈ સજીવની વર્ગીકૃત કક્ષા નક્કી કરવા માટે,વૈજ્ઞાનિકો સજીવો વચ્ચેની સામ્યતા અને અસમાનતા બંનેનું વિશ્લેષણ કરે છે.
સામ્યતાઓ સજીવોને એક જ કક્ષામાં જૂથબદ્ધ કરવામાં મદદ કરે છે,જ્યારે અસમાનતાઓ તેમને અલગ-અલગ કક્ષાઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,સામ્યતા અને અસમાનતા બંનેને જાણવી એ સાચી પદ્ધતિ છે.

(A) વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં,વર્ગીકરણ પદ્ધતિને વિવિધ હરોળ અથવા કક્ષાઓમાં ગોઠવવામાં આવે છે. આ વર્ગીકૃત શ્રેણી સૌથી મોટી કક્ષા 'સૃષ્ટિ' (Kingdom) થી શરૂ થાય છે અને સૌથી નાની,પાયાની એકમ 'જાતિ' (Species) સુધી જાય છે. જાતિને એવા સજીવોના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જેઓ મૂળભૂત સમાનતાઓ ધરાવે છે અને આંતરપ્રજનન કરવા માટે સક્ષમ છે. તેથી,જાતિ એ વર્ગીકરણનો પાયાનો અને સૌથી નાનો એકમ છે.

(A) વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં,કક્ષાઓને એક ચોક્કસ ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે: જાતિ < પ્રજાતિ < કુળ < ગોત્ર < વર્ગ < સમુદાય < સૃષ્ટિ.
આ શ્રેણી મુજબ,સંબંધિત ગોત્રના સમૂહથી 'વર્ગ' (Class) રચાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં,$Species$ (જાતિ) એ સૌથી નીચલી કક્ષા છે અને $Kingdom$ (સૃષ્ટિ) એ સૌથી ઉચ્ચ કક્ષા છે.
જેમ આપણે $Species$ થી $Kingdom$ તરફ જઈએ છીએ,તેમ સજીવોમાં જોવા મળતા સમાન લક્ષણોની સંખ્યા ઘટતી જાય છે.
પરિણામે,સજીવો વચ્ચેની ભિન્નતા વધે છે કારણ કે આ સમૂહમાં ઓછા સમાન લક્ષણો ધરાવતા વિવિધ પ્રકારના સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ એ છે કે ભિન્નતા વધે છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકૃત કક્ષાઓ એ સજીવોને જૂથબદ્ધ કરવા માટે વપરાતા શ્રેણીબદ્ધ સ્તરો છે.
જૈવિક જાતિની વિભાવના મુજબ,$Species$ (જાતિ) એ એકમાત્ર એવી કક્ષા છે જે સજીવોના વાસ્તવિક અને કુદરતી એકમનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે,જે આંતરપ્રજનન કરી શકે છે અને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
$Genus$ (પ્રજાતિ),$Phylum$ (સમુદાય) અને $Kingdom$ (સૃષ્ટિ) જેવી અન્ય કક્ષાઓ વર્ગીકરણની સરળતા માટે વર્ગીકરણવિદો દ્વારા બનાવવામાં આવેલી કૃત્રિમ રચનાઓ છે અને તે જાતિની જેમ અલગ જૈવિક એકમોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી નથી.