Mix Examples - ATOMS AND MOLECULES Questions in Gujarati

(A) સંયોજનનું દળ $= 0.24 \, g$
બોરોનનું દળ $= 0.096 \, g$
ઓક્સિજનનું દળ $= 0.144 \, g$
બોરોનની ટકાવારી $= \frac{\text{બોરોનનું દળ}}{\text{સંયોજનનું દળ}} \times 100$
$= \frac{0.096 \, g}{0.24 \, g} \times 100 = 40\%$
ઓક્સિજનની ટકાવારી $= \frac{\text{ઓક્સિજનનું દળ}}{\text{સંયોજનનું દળ}} \times 100$
$= \frac{0.144 \, g}{0.24 \, g} \times 100 = 60\%$
વૈકલ્પિક રીત:
ઓક્સિજનની ટકાવારી $= 100\% - \text{બોરોનની ટકાવારી}$
$= 100\% - 40\% = 60\%$

(A) મોલની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર: $\text{મોલ} = \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}}$.
સુક્રોઝ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ નું મોલર દળ $342 \, g/mol$ છે.
સુક્રોઝના મોલની સંખ્યા $= \frac{3.42 \, g}{342 \, g/mol} = 0.01 \, mol$.
દરેક સુક્રોઝના અણુમાં $11$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ હોય છે.
તેથી,સુક્રોઝમાંથી મળતા ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા $= 0.01 \times 11 \times N_A = 0.11 \, N_A$.
પાણી $(H_2O)$ નું મોલર દળ $18 \, g/mol$ છે.
પાણીના મોલની સંખ્યા $= \frac{18 \, g}{18 \, g/mol} = 1 \, mol$.
દરેક પાણીના અણુમાં $1$ ઓક્સિજન પરમાણુ હોય છે.
તેથી,પાણીમાંથી મળતા ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા $= 1 \times 1 \times N_A = 1 \, N_A$.
ઓક્સિજન પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $= 0.11 \, N_A + 1 \, N_A = 1.11 \, N_A$.
$N_A = 6.022 \times 10^{23}$ લેતા,ઓક્સિજન પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $= 1.11 \times 6.022 \times 10^{23} = 6.68442 \times 10^{23} \approx 6.68 \times 10^{23}$.

(A) એક મોલ સ્ક્રૂનું દળ એક સ્ક્રૂના દળને એવોગેડ્રો આંક $(N_A = 6.022 \times 10^{23})$ વડે ગુણીને મેળવવામાં આવે છે.
$1 \text{ મોલ સ્ક્રૂનું દળ} = 4.11 \, g \times 6.022 \times 10^{23} \approx 2.475 \times 10^{24} \, g$.
આને કિલોગ્રામમાં ફેરવતા: $2.475 \times 10^{24} \, g = 2.475 \times 10^{21} \, kg$.
હવે,આની પૃથ્વીના દળ $(5.98 \times 10^{24} \, kg)$ સાથે સરખામણી કરો:
ગુણોત્તર $= \frac{\text{પૃથ્વીનું દળ}}{\text{1 મોલ સ્ક્રૂનું દળ}} = \frac{5.98 \times 10^{24} \, kg}{2.475 \times 10^{21} \, kg} \approx 2.416 \times 10^3 \approx 2400$.
આમ,પૃથ્વી સ્ટીલના સ્ક્રૂના એક મોલ કરતા આશરે $2400$ ગણી ભારે છે.

(N/A) આ ઉકેલવા માટે, આપણે આ સંબંધોનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\text{કણોની સંખ્યા} = \text{મોલ} \times 6.022 \times 10^{23}$ અને $\text{દળ} = \text{મોલ} \times \text{મોલર દળ}$.
$1$. $CO_2$ માટે: આપેલ કણો = $3.011 \times 10^{23}$. મોલ = $(3.011 \times 10^{23}) / (6.022 \times 10^{23}) = 0.5 \, \text{mol}$. દળ = $0.5 \times 44 \, \text{g/mol} = 22 \, \text{g}$.
$2$. $Na$ પરમાણુ માટે: આપેલ દળ = $115 \, \text{g}$. $Na$ નું મોલર દળ = $23 \, \text{g/mol}$. મોલ = $115 / 23 = 5 \, \text{mol}$. કણો = $5 \times 6.022 \times 10^{23} = 3.011 \times 10^{24}$.
$3$. $MgCl_2$ માટે: આપેલ મોલ = $0.5$. મોલર દળ = $24 + (2 \times 35.5) = 95 \, \text{g/mol}$. દળ = $0.5 \times 95 = 47.5 \, \text{g}$. કણો = $0.5 \times 6.022 \times 10^{23} = 3.011 \times 10^{23}$.
$4$. $H_2O$ માટે: આપેલ મોલ = $2$. કણો = $2 \times 6.022 \times 10^{23} = 1.2044 \times 10^{24}$.

(N/A) દળ સંચયનો નિયમ.
$(b)$ બહુપરમાણ્વીય આયન.
$(c)$ $Ca_3(PO_4)_2$ નું સૂત્ર એકમ દળ આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $(3 \times 40) + 2 \times (31 + 4 \times 16) = 120 + 2 \times (31 + 64) = 120 + 2 \times 95 = 120 + 190 = 310 \text{ u}$.
$(d)$ સોડિયમ કાર્બોનેટનું સૂત્ર $Na_2CO_3$ છે અને એમોનિયમ સલ્ફેટનું સૂત્ર $(NH_4)_2SO_4$ છે.

(N/A) પૂર્ણ થયેલ ક્રોસવર્ડ પઝલ નીચે મુજબના તત્વોને અનુરૂપ છે:
$(1)$ સિલ્વર (ચાંદી)
$(2)$ ગોલ્ડ (સોનું)
$(3)$ આયર્ન (લોખંડ)
$(4)$ કોપર (તાંબુ)
$(5)$ ફોસ્ફરસ
$(6)$ મર્ક્યુરી (પારો)
$(7)$ હાઇડ્રોજન
$(8)$ લેડ (સીસું)

(A) પૂર્ણ થયેલ શબ્દકોયડો $11$ તત્વોના નામ દર્શાવે છે: ક્લોરિન $(Cl)$,હાઇડ્રોજન $(H)$,આર્ગોન $(Ar)$,ઓક્સિજન $(O)$,ઝેનોન $(Xe)$,નાઇટ્રોજન $(N)$,હિલિયમ $(He)$,ફ્લોરિન $(F)$,ક્રિપ્ટોન $(Kr)$,રેડોન $(Rn)$,અને નિયોન $(Ne)$.
$(b)$ નિષ્ક્રિય વાયુઓ (ઉમદા વાયુઓ) એવા તત્વો છે જેની ઇલેક્ટ્રોન રચના સ્થાયી હોય છે. આપેલ શબ્દકોયડામાં કુલ $6$ નિષ્ક્રિય વાયુઓ છે: હિલિયમ $(He)$,નિયોન $(Ne)$,આર્ગોન $(Ar)$,ક્રિપ્ટોન $(Kr)$,ઝેનોન $(Xe)$,અને રેડોન $(Rn)$.

(N/A) કોસ્ટિક પોટાશ: $KOH$
આણ્વીય દળ: $39 + 16 + 1 = 56 \, g \, mol^{-1}$
$(b)$ ખાવાનો સોડા: $NaHCO_3$
આણ્વીય દળ: $23 + 1 + 12 + (3 \times 16) = 84 \, g \, mol^{-1}$
$(c)$ ચૂનાનો પથ્થર: $CaCO_3$
આણ્વીય દળ: $40 + 12 + (3 \times 16) = 100 \, g \, mol^{-1}$
$(d)$ કોસ્ટિક સોડા: $NaOH$
આણ્વીય દળ: $23 + 16 + 1 = 40 \, g \, mol^{-1}$
$(e)$ ઇથેનોલ: $C_2H_5OH$
આણ્વીય દળ: $(2 \times 12) + (6 \times 1) + 16 = 46 \, g \, mol^{-1}$
$(f)$ સામાન્ય મીઠું: $NaCl$
આણ્વીય દળ: $23 + 35.5 = 58.5 \, g \, mol^{-1}$

(N/A) $(i)$ મોલર દળ: કોઈ પદાર્થના એક મોલ દળને ગ્રામમાં દર્શાવવામાં આવે તો તેને તેનું મોલર દળ કહે છે.
$(ii)$ સંયોજકતા: તત્વના પરમાણુની અન્ય પરમાણુઓ સાથે જોડાવાની ક્ષમતાને તેની સંયોજકતા કહે છે. તે દર્શાવે છે કે સ્થાયી ઇલેક્ટ્રોન રચના પ્રાપ્ત કરવા માટે પરમાણુએ કેટલા ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવા,મેળવવા અથવા ભાગીદારી કરવાની જરૂર છે.

(N/A)

$(i)$ મોલર દળ	એવોગેડ્રો અચળાંક
તે પદાર્થના એક મોલનું ગ્રામમાં દર્શાવેલ દળ છે $(g/mol)$.	તે પદાર્થના એક મોલમાં રહેલા કણોની (પરમાણુ,અણુ અથવા આયન) સંખ્યા છે,જે $6.022 \times 10^{23} \text{ mol}^{-1}$ જેટલી હોય છે.
$(ii)$ આણ્વીય દળ	સૂત્ર એકમ દળ
તે સહસંયોજક સંયોજનના અણુમાં રહેલા તમામ પરમાણુઓના પરમાણ્વીય દળોનો સરવાળો છે.	તે આયનીય સંયોજનના સૂત્ર એકમમાં રહેલા તમામ પરમાણુઓના પરમાણ્વીય દળોનો સરવાળો છે.

(N/A) સોડિયમ સલ્ફેટનું રાસાયણિક સૂત્ર $Na_{2}SO_{4}$ છે.
$(b)$ દ્વિ-પરમાણ્વીય અણુ એક જ તત્વના બે પરમાણુઓનો બનેલો હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે ઓક્સિજન $(O_{2})$,હાઇડ્રોજન $(H_{2})$,અથવા નાઇટ્રોજન $(N_{2})$. આમાંથી કોઈ પણ એકનું નામ આપી શકાય.
ચતુઃ-પરમાણ્વીય અણુ એક જ તત્વના ચાર પરમાણુઓનો બનેલો હોય છે. ફોસ્ફરસ $(P_{4})$ એ ચતુઃ-પરમાણ્વીય અણુનું સામાન્ય ઉદાહરણ છે.

(B) ડાલ્ટનના પરમાણ્વીય સિદ્ધાંતની જે અભિધારણા દ્રવ્ય સંરક્ષણના નિયમ તરફ દોરી જાય છે તે આ મુજબ છે: રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં પરમાણુઓનું સર્જન કે વિનાશ થઈ શકતો નથી.
પાણી $(H_2O)$ નું આણ્વીય દળ ગણવા માટે:
$H$ નું પરમાણ્વીય દળ = $1 \text{ u}$
$O$ નું પરમાણ્વીય દળ = $16 \text{ u}$
$H_2O$ નું આણ્વીય દળ = $(2 \times H \text{ નું પરમાણ્વીય દળ}) + (1 \times O \text{ નું પરમાણ્વીય દળ})$
$= (2 \times 1) + (1 \times 16) = 2 + 16 = 18 \text{ u}$.

(N/A) પરમાણુઓની સંખ્યા $= \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{મોલર દળ}} \times \text{એવોગેડ્રો અચળાંક}$
$\Rightarrow N = \frac{m}{M} \times N_A = \frac{48}{24} \times 6.022 \times 10^{23} = 2 \times 6.022 \times 10^{23} = 12.044 \times 10^{23} \text{ પરમાણુઓ}$.
$(b)$ અણુઓની સંખ્યા $= \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{મોલર દળ}} \times \text{એવોગેડ્રો અચળાંક}$
$\Rightarrow N = \frac{8}{32} \times 6.022 \times 10^{23} = 0.25 \times 6.022 \times 10^{23} = 1.5055 \times 10^{23} \text{ અણુઓ}$.
$(c)$ કણોની સંખ્યા (પરમાણુઓ) $= \text{મોલની સંખ્યા} \times \text{એવોગેડ્રો અચળાંક}$
$\Rightarrow N = 0.1 \times 6.022 \times 10^{23} = 6.022 \times 10^{22} \text{ પરમાણુઓ}$.

(N/A) $CO_2$ નું આણ્વીય દળ $44 \, g/mol$ છે અને $H_2O$ નું આણ્વીય દળ $18 \, g/mol$ છે.
$5$ મોલ $CO_2$ નું દળ $= 5 \times 44 = 220 \, g$.
$5$ મોલ $H_2O$ નું દળ $= 5 \times 18 = 90 \, g$.
આમ, $220 \, g > 90 \, g$ હોવાથી, તે સાબિત થાય છે કે $5$ મોલ $CO_2$ નું દળ વધારે છે.
$(b)$ $Ca$ નું પરમાણ્વીય દળ $= 40 \, g/mol$ અને $Mg$ નું પરમાણ્વીય દળ $= 24 \, g/mol$ છે.
$120 \, g$ $Ca$ ના મોલ $= 120 / 40 = 3 \, \text{મોલ}$.
$120 \, g$ $Mg$ ના મોલ $= 120 / 24 = 5 \, \text{મોલ}$.
તેથી, $Ca$ અને $Mg$ નો મોલ ગુણોત્તર $= 3:5$ થાય છે.

(N/A) દળ $=$ મોલર દળ $\times$ મોલની સંખ્યા
$m = M \times n$
$m = 16 \ g/mol \times 0.5 \ mol = 8 \ g$
$(b)$ મોલની સંખ્યા $(n) = \frac{\text{આપેલ દળ } (m)}{\text{મોલર દળ } (M)}$
$n = \frac{90 \ g}{180 \ g/mol} = 0.5 \ mol$
કારણ કે $1 \ mol$ માં $6.022 \times 10^{23}$ અણુઓ હોય છે,
તેથી,$0.5 \ mol$ માં $0.5 \times 6.022 \times 10^{23} = 3.011 \times 10^{23}$ અણુઓ હશે.
$(c)$ મોલની સંખ્યા $(n) = \frac{\text{આપેલ દળ } (m)}{\text{મોલર દળ } (M)}$
પાણીનું આપેલ દળ $= 2 \ g$,પાણીનું મોલર દળ $(H_2O) = (2 \times 1) + 16 = 18 \ g/mol$
$n = \frac{2}{18} = \frac{1}{9} \approx 0.11 \ mol$

(N/A) $H_{2}O_{2}$ નું આણ્વીય દળ $= (2 \times 1) + (2 \times 16) = 34 \, g/mol$. ઓક્સિજનની ટકાવારી $= (32 / 34) \times 100 = 94.12 \%$.
$(b)$ $N_{2}$ નું આણ્વીય દળ $= 2 \times 14 = 28 \, g/mol$. મોલની સંખ્યા $= 56 \, g / 28 \, g/mol = 2 \, \text{મોલ}$.
$(c)$ $Ca$ નું દળ $= \text{મોલ} \times \text{પરમાણ્વીય દળ} = 0.50 \times 40 = 20 \, g$.
$(d)(i)$ અણુઓની સંખ્યા $= \text{મોલ} \times N_{A} = 5 \times 6.022 \times 10^{23} = 30.110 \times 10^{23}$ કણો.
$(d)(ii)$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= (\text{આપેલ દળ} / \text{પરમાણ્વીય દળ}) \times N_{A} = (92 / 23) \times 6.022 \times 10^{23} = 4 \times 6.022 \times 10^{23} = 24.088 \times 10^{23}$ કણો.

(N/A) $(i)$ $2O$ ઓક્સિજનના બે સ્વતંત્ર પરમાણુઓ દર્શાવે છે.
$(ii)$ $O_{2}$ દ્વિ-પરમાણ્વીય ઓક્સિજનનો એક અણુ દર્શાવે છે.
$(iii)$ $O_{3}$ ત્રિ-પરમાણ્વીય ઓક્સિજન (ઓઝોન) નો એક અણુ દર્શાવે છે.
$(iv)$ $H_{2}O$ પાણીનો એક અણુ દર્શાવે છે, જે હાઇડ્રોજનના બે પરમાણુ અને ઓક્સિજનના એક પરમાણુનો બનેલો છે.
$(b)$ $(i)$ પોટેશિયમ કાર્બોનેટ: $K_{2}CO_{3}$
$(ii)$ કેલ્શિયમ ક્લોરાઈડ: $CaCl_{2}$
$(c)$ $Al_{2}(SO_{4})_{3}$ નું સૂત્ર એકમ દળ:
$= (2 \times \text{Al નું પરમાણ્વીય દળ}) + (3 \times \text{S નું પરમાણ્વીય દળ}) + (12 \times \text{O નું પરમાણ્વીય દળ})$
$= (2 \times 27) + (3 \times 32) + (12 \times 16)$
$= 54 + 96 + 192 = 342 \, u$.

(N/A) $(a) (i)$ ઉદાહરણ તરીકે કાર્બન $(C)$ અને નાઇટ્રોજન $(N)$.
$(ii)$ ઉદાહરણ તરીકે સોડિયમ ($Na$,લેટિન નામ Natrium પરથી) અને આયર્ન ($Fe$,લેટિન નામ Ferrum પરથી).
$(b)$ એવોગેડ્રો અચળાંક: $6.022 \times 10^{23}$ મૂલ્યને એવોગેડ્રો અચળાંક $(N_A)$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. તે કોઈપણ પદાર્થના એક મોલમાં રહેલા કણો (પરમાણુઓ,અણુઓ અથવા આયનો) ની સંખ્યા દર્શાવે છે.
મોલર દળ: કોઈપણ પદાર્થના $1$ મોલનું ગ્રામમાં દળ એટલે તેનું મોલર દળ.
સંબંધ: કોઈપણ જાતિના (પરમાણુ,અણુ અથવા આયન) એક મોલમાં $6.022 \times 10^{23}$ જેટલા કણો હોય છે,અને તેનું દળ તેના સાપેક્ષ પરમાણ્વીય અથવા આણ્વીય દળ જેટલું ગ્રામમાં હોય છે.

$1$ મોલ કણો

કણોની સંખ્યા = $6.022 \times 10^{23}$

દળ = ગ્રામમાં મોલર દળ

(N/A) પરમાણુઓનો સમૂહ જે વીજભાર ધરાવે છે તેને બહુપરમાણ્વીય આયન કહેવાય છે.
ઉદાહરણ: $NH_{4}^{+}, PO_{4}^{3-}, SO_{4}^{2-}$.
$(b)$ $CaCO_{3}$ નું સૂત્ર એકમ દળ $= (1 \times Ca \text{ નું પરમાણ્વીય દળ}) + (1 \times C \text{ નું પરમાણ્વીય દળ}) + (3 \times O \text{ નું પરમાણ્વીય દળ})$
$= 40 \ u + 12 \ u + (3 \times 16 \ u) = 40 + 12 + 48 = 100 \ u$.
$(c)$ $(i)$ $HNO_{3}$ નું આણ્વીય દળ $= (1 \times H \text{ નું પરમાણ્વીય દળ}) + (1 \times N \text{ નું પરમાણ્વીય દળ}) + (3 \times O \text{ નું પરમાણ્વીય દળ})$
$= 1 \ u + 14 \ u + (3 \times 16 \ u) = 1 + 14 + 48 = 63 \ u$.
$(ii)$ $CH_{3}COOH$ નું આણ્વીય દળ $= (2 \times C \text{ નું પરમાણ્વીય દળ}) + (4 \times H \text{ નું પરમાણ્વીય દળ}) + (2 \times O \text{ નું પરમાણ્વીય દળ})$
$= (2 \times 12 \ u) + (4 \times 1 \ u) + (2 \times 16 \ u) = 24 + 4 + 32 = 60 \ u$.

(N/A)

પરમાણુ	અણુ
$(i)$ પરમાણુ એ તત્વનો સૌથી નાનો કણ છે જે રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં ભાગ લે છે.	$(i)$ અણુ એ તત્વ અથવા સંયોજનનો સૌથી નાનો કણ છે જે સ્વતંત્ર અસ્તિત્વ ધરાવવા માટે સક્ષમ છે.
$(ii)$ પરમાણુ સામાન્ય રીતે પોતાની મેળે સ્થાયી હોતો નથી.	$(ii)$ અણુ સામાન્ય રીતે પોતાની મેળે સ્થાયી હોય છે.
$(iii)$ સમાન પરમાણુઓ અલગ-અલગ સંખ્યામાં જોડાઈને અલગ-અલગ ગુણધર્મો ધરાવતા અણુઓ બનાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$O_2$ અને $O_3$.	$(iii)$ જ્યારે સમાન અણુઓ કોઈપણ સંખ્યામાં જોડાય છે,ત્યારે પદાર્થની પ્રકૃતિ સમાન રહે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$5$ પાણીના અણુઓ $50$ પાણીના અણુઓ સાથે જોડાય તો પણ તે પાણી જ રહે છે.

(N/A) અણુને તત્વ અથવા સંયોજનના સૌથી નાના કણ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે સ્વતંત્ર અસ્તિત્વ ધરાવવા માટે સક્ષમ છે અને તે પદાર્થના તમામ ગુણધર્મો દર્શાવે છે.
તત્વનો અણુ સમાન પ્રકારના પરમાણુઓનો બનેલો હોય છે, દા.ત., $O_{2}$, જ્યારે સંયોજનનો અણુ વિવિધ પ્રકારના પરમાણુઓનો બનેલો હોય છે, દા.ત., $CO_{2}$.
$(b)$ રાસાયણિક સૂત્ર તારવવા માટે, આપણે આયનોની સંયોજકતાની અદલાબદલી કરીએ છીએ:
$(i)$ $Al^{3+}$ અને $SO_{4}^{2-}$ માટે:

સંજ્ઞા	$Al$	$SO_{4}$
વીજભાર	$3+$	$2-$
સૂત્ર	$Al_{2}(SO_{4})_{3}$

$(ii)$ $Ba^{2+}$ અને $NO_{3}^{-}$ માટે:

સંજ્ઞા	$Ba$	$NO_{3}$
વીજભાર	$2+$	$1-$
સૂત્ર	$Ba(NO_{3})_{2}$

(N/A) કારણ કે $1$ મોલ ઓક્સિજન પરમાણુઓમાં $6.022 \times 10^{23}$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ હોય છે,તેથી $2.58 \times 10^{24}$ ઓક્સિજન પરમાણુઓમાં મોલની સંખ્યા નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$\text{મોલ} = \frac{2.58 \times 10^{24}}{6.022 \times 10^{23}} \approx 4.284 \text{ મોલ}$.
$(b)$ $(i)$ દળ સંચયનો નિયમ.
$(ii)$ બહુપરમાણ્વીય આયન.
$(c)$ $(i)$ સોડિયમ ફોસ્ફેટનું સૂત્ર $Na_{3}PO_{4}$ છે.
$(ii)$ એમોનિયમ કાર્બોનેટનું સૂત્ર $(NH_{4})_{2}CO_{3}$ છે.

$(a)$ આપણે જાણીએ છીએ કે,કાર્બન પરમાણુનો $1$ મોલ $= 12 \text{ g}$.
વળી,કાર્બન પરમાણુનો $1$ મોલ $= 6.022 \times 10^{23}$ પરમાણુઓ.
તેથી,કાર્બનના $1$ પરમાણુનું દળ $= \frac{12 \text{ g}}{6.022 \times 10^{23}} \approx 1.99 \times 10^{-23} \text{ g}$.
$(b)$ આપણે જાણીએ છીએ કે,સોડિયમ પરમાણુનો $1$ મોલ $= 23 \text{ g}$.
તેથી,સોડિયમના $0.02$ મોલનું દળ $= 0.02 \times 23 \text{ g} = 0.46 \text{ g}$.
$(c)$ $H_{2}O$ નું આણ્વીય દળ $= (2 \times 1) + 16 = 18 \text{ g/mol}$.
$H_{2}O$ ના $1$ મોલમાં $6.022 \times 10^{23}$ અણુઓ હોય છે,તેથી $H_{2}O$ ના $1$ અણુનું દળ $= \frac{18 \text{ g}}{6.022 \times 10^{23}} \approx 2.99 \times 10^{-23} \text{ g}$.

$(a)$ આપણે જાણીએ છીએ કે $O_2$ ના $1$ અણુમાં $2$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ હોય છે.
$O_2$ નો $1 \, mole = 32 \, g$.
$O_2$ ના $32 \, g = 1 \, mole = 6.022 \times 10^{23}$ ઓક્સિજન અણુઓ.
$O_2$ ના $16 \, g = \frac{1 \, mole}{32 \, g} \times 16 \, g = 0.5 \, mole$.
$0.5 \, mole$ માં $O_2$ અણુઓની સંખ્યા $= 0.5 \times 6.022 \times 10^{23} = 3.011 \times 10^{23}$ અણુઓ.
$O_2$ ના $1$ અણુમાં $2$ પરમાણુઓ હોવાથી,ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા $= 3.011 \times 10^{23} \times 2 = 6.022 \times 10^{23}$ પરમાણુઓ.
$(b)$ કાર્બન પરમાણુઓના $1 \, mole$ માં $6.022 \times 10^{23}$ પરમાણુઓ હોય છે.
તેથી,કાર્બન પરમાણુઓના $0.1 \, mole$ માં $= 0.1 \times 6.022 \times 10^{23} = 6.022 \times 10^{22}$ પરમાણુઓ હોય છે.

(N/A) $Fe$ નું ગ્રામ પરમાણ્વીય દળ $= 56 \, g/mol$.
મોલની સંખ્યા $= \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{112 \, g}{56 \, g/mol} = 2 \, \text{મોલ}$.
$(b)$ ખાંડ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ નું આણ્વીય દળ $= (12 \times 12) + (22 \times 1) + (11 \times 16) = 144 + 22 + 176 = 342 \, u$.
$0.5 \, \text{મોલ}$ નું દળ $= 0.5 \, mol \times 342 \, g/mol = 171 \, g$.
$(c)$ $O_2$ નું મોલર દળ $= 32 \, g/mol$.
$8 \, g$ $O_2$ માં મોલની સંખ્યા $= \frac{8 \, g}{32 \, g/mol} = 0.25 \, \text{મોલ}$.
અણુઓની સંખ્યા $= 0.25 \times 6.022 \times 10^{23} = 1.5055 \times 10^{23} \, \text{અણુઓ}$.
$O_2$ ના $1$ અણુમાં $2$ પરમાણુઓ હોય છે, તેથી કુલ પરમાણુઓ $= 2 \times 1.5055 \times 10^{23} = 3.011 \times 10^{23} \, \text{પરમાણુઓ}$.

(B) પાણી $(H_2O)$ નું આણ્વીય દળ આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $(2 \times 1) + 16 = 18 \, g/mol$.
$360 \, g$ પાણીમાં મોલની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે આ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\text{મોલની સંખ્યા} = \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{360 \, g}{18 \, g/mol} = 20 \, \text{મોલ}$.
આમ,વિધાન $(ii)$ સાચું છે.
અણુઓની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે મોલની સંખ્યાને એવોગેડ્રો અચળાંક $(N_A = 6.022 \times 10^{23} \, \text{અણુઓ/મોલ})$ સાથે ગુણીએ છીએ:
$\text{અણુઓની સંખ્યા} = 20 \times 6.022 \times 10^{23} = 1.2044 \times 10^{25} \, \text{અણુઓ}$.
આમ,વિધાન $(iv)$ પણ સાચું છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(ii)$ અને $(iv)$ છે.

(A) અણુને તત્વ અથવા સંયોજનના સૌથી નાના કણ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે સ્વતંત્ર અસ્તિત્વ ધરાવવા માટે સક્ષમ છે અને તે પદાર્થના તમામ ગુણધર્મો દર્શાવે છે.
તે બે કે તેથી વધુ પરમાણુઓનો બનેલો હોય છે જે રાસાયણિક રીતે એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે.
આ પરમાણુઓ સમાન તત્વના (દા.ત.,$O_2$) અથવા અલગ-અલગ તત્વોના (દા.ત.,$H_2O$) હોઈ શકે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો અણુનું યોગ્ય વર્ણન કરે છે.

(A) બધા જ સજીવો કાર્બનિક અણુઓથી બનેલા હોય છે જે જીવનનો રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક આધાર બનાવે છે.
આ આવશ્યક જૈવ-અણુઓમાં પ્રોટીન,કાર્બોદિત,ચરબી (લિપિડ્સ),ન્યુક્લિક એસિડ ($DNA$ અને $RNA$) અને વિટામિન્સનો સમાવેશ થાય છે.
જોકે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ,કાર્બોનેટ્સ અને હાઇડ્રોજન કાર્બોનેટ્સ કાર્બન ધરાવતા સંયોજનો છે,પરંતુ તેમને સામાન્ય રીતે અકાર્બનિક ગણવામાં આવે છે અને તે સજીવોના પાયાના ઘટકો નથી.
તેથી,બધા જ સજીવોમાં જોવા મળતા કાર્બનયુક્ત અણુઓનો સાચો સમૂહ પ્રોટીન,કાર્બોદિત,ચરબી,ન્યુક્લિક એસિડ અને વિટામિન્સ છે.