અ Gujarati

Polynomials in One Variable Questions in Gujarati

Class 9 Mathematics · Polynomials · Polynomials in One Variable

128+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 128 questions in Gujarati

1
EasyMCQ
આપેલ બહુપદીની ઘાત શોધો: $x^{5}-x^{4}+3$
A
$5$
B
$4$
C
$3$
D
$2$

Solution

(A) બહુપદીની ઘાત એટલે બહુપદીમાં રહેલા ચલની સૌથી મોટી ઘાત.
આપેલ બહુપદી $x^{5}-x^{4}+3$ માં,ચલ $x$ ની ઘાત $5$,$4$ અને $0$ છે (કારણ કે $3 = 3x^{0}$).
આમાં સૌથી મોટી ઘાત $5$ છે.
તેથી,બહુપદીની ઘાત $5$ છે.
2
EasyMCQ
આપેલ બહુપદીની ઘાત શોધો: $2 - y^{2} - y^{3} + 2y^{8}$
A
$5$
B
$8$
C
$0$
D
$2$

Solution

(B) બહુપદીની ઘાત એટલે બહુપદીમાં રહેલા ચલની સૌથી મોટી ઘાત.
આપેલ બહુપદી $2 - y^{2} - y^{3} + 2y^{8}$ માં,ચલ $y$ ની ઘાત $0, 2, 3$ અને $8$ છે.
આ ઘાતાંકોમાં સૌથી મોટી ઘાત $8$ છે.
તેથી,બહુપદીની ઘાત $8$ છે.
3
EasyMCQ
નીચે આપેલ બહુપદીની ઘાત શોધો: $2$
A
$5$
B
$1$
C
$0$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ બહુપદી એ અચળ બહુપદી $2$ છે.
કોઈપણ શૂન્યતર અચળ બહુપદીને $a x^{0}$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે,જ્યાં $a$ એ શૂન્યતર અચળ સંખ્યા છે.
આમ,$2$ ને $2 x^{0}$ તરીકે લખી શકાય છે.
અહીં ચલ $x$ નો ઘાતાંક $0$ છે.
તેથી,અચળ બહુપદી $2$ ની ઘાત $0$ છે.
4
Easy
નીચેનામાંથી કઈ પદાવલિઓ એક ચલવાળી બહુપદી છે અને કઈ નથી? તમારા જવાબ માટે કારણો આપો: $4 x^{2}-3 x+7$.

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $4 x^{2}-3 x+7$ છે.
આ પદાવલિમાં,ચલ $x$ છે.
પદ $4 x^{2}$,$-3 x^{1}$ અને $7 x^{0}$ માં $x$ ના ઘાતાંકો અનુક્રમે $2, 1$ અને $0$ છે.
ચલ $x$ ના તમામ ઘાતાંકો અનૃણ પૂર્ણાંક (પૂર્ણ સંખ્યાઓ) હોવાથી,પદાવલિ $4 x^{2}-3 x+7$ એ એક ચલવાળી બહુપદી છે.
5
EasyMCQ
નીચેના દરેક માં $x^2$ નો સહગુણક લખો:
$(i)$ $2+x^2+x$
$(ii)$ $2-x^2+x^3$
A
$1, -1$
B
$1, -2$
C
$2, -1$
D
$1, 1$

Solution

(A) $(i)$ પદાવલિ $2+x^2+x$ માં,$x^2$ વાળું પદ $1x^2$ છે.
તેથી,$x^2$ નો સહગુણક $1$ છે.
$(ii)$ પદાવલિ $2-x^2+x^3$ માં,$x^2$ વાળું પદ $-1x^2$ છે.
તેથી,$x^2$ નો સહગુણક $-1$ છે.
6
Easy
$35$ ઘાતવાળી દ્વિપદી અને $100$ ઘાતવાળી એકપદીનું એક-એક ઉદાહરણ આપો.

Solution

(N/A) બહુપદીની ઘાત એટલે બહુપદીમાં રહેલા ચલની મહત્તમ ઘાત.
દ્વિપદી એટલે એવી બહુપદી જેમાં બે પદ હોય છે. તેથી,$35$ ઘાતવાળી દ્વિપદીને $x^{35} + 1$ તરીકે લખી શકાય.
એકપદી એટલે એવી બહુપદી જેમાં માત્ર એક જ પદ હોય છે. તેથી,$100$ ઘાતવાળી એકપદીને $x^{100}$ તરીકે લખી શકાય.
7
EasyMCQ
નીચે આપેલી દરેક બહુપદીની ઘાત લખો:
$(i)$ $5x^3 + 4x^2 + 7x$
$(ii)$ $4 - y^2$
A
$2, 2$
B
$3, 3$
C
$3, 2$
D
$2, 3$

Solution

(C) બહુપદીની ઘાત એટલે બહુપદીમાં રહેલા ચલની સૌથી મોટી ઘાત.
$(i)$ બહુપદી $5x^3 + 4x^2 + 7x$ માટે:
અહીં ચલ $x$ છે. $x$ ની ઘાત $3, 2$ અને $1$ છે. સૌથી મોટી ઘાત $3$ છે. તેથી,આ બહુપદીની ઘાત $3$ છે.
$(ii)$ બહુપદી $4 - y^2$ માટે:
અહીં ચલ $y$ છે. $y$ ની ઘાત $2$ છે. તેથી,આ બહુપદીની ઘાત $2$ છે.
8
Easy
નીચેનાને સુરેખ,દ્વિઘાત અને ત્રિઘાત બહુપદીઓમાં વર્ગીકૃત કરો:
$(i)$ $x^{2}+x$
$(ii)$ $x-x^{3}$
$(iii)$ $y+y^{2}+4$

Solution

(N/A) $(i)$ $x^{2}+x$
કારણ કે $x^{2}+x$ ની ઘાત $2$ છે,તેથી તે દ્વિઘાત બહુપદી છે.
$(ii)$ $x-x^{3}$
કારણ કે $x-x^{3}$ ની ઘાત $3$ છે,તેથી તે ત્રિઘાત બહુપદી છે.
$(iii)$ $y+y^{2}+4$
કારણ કે $y+y^{2}+4$ ની ઘાત $2$ છે,તેથી તે દ્વિઘાત બહુપદી છે.
9
Easy
બહુપદી $p(x) = 5x^2 - 3x + 7$ ની કિંમત $x = 1$ આગળ શોધો.

Solution

(9) આપેલ બહુપદી $p(x) = 5x^2 - 3x + 7$ છે.
$x = 1$ આગળ બહુપદીની કિંમત શોધવા માટે,આપણે પદાવલિમાં $x$ ની જગ્યાએ $1$ મૂકીશું:
$p(1) = 5(1)^2 - 3(1) + 7$
$p(1) = 5(1) - 3 + 7$
$p(1) = 5 - 3 + 7$
$p(1) = 2 + 7$
$p(1) = 9$
આમ,$x = 1$ આગળ બહુપદીની કિંમત $9$ છે.
10
EasyMCQ
$x = 0$ આગળ બહુપદી $5x - 4x^2 + 3$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$4$

Solution

(A) ધારો કે બહુપદી $p(x) = 5x - 4x^2 + 3$ છે.
$x = 0$ આગળ બહુપદીનું મૂલ્ય શોધવા માટે,આપણે પદાવલિમાં $x$ ની જગ્યાએ $0$ મૂકીશું.
$p(0) = 5(0) - 4(0)^2 + 3$
$p(0) = 0 - 4(0) + 3$
$p(0) = 0 - 0 + 3$
$p(0) = 3$
તેથી,$x = 0$ આગળ બહુપદીનું મૂલ્ય $3$ છે.
11
Easy
નીચે આપેલ બહુપદી માટે $p(0)$,$p(1)$ અને $p(2)$ શોધો: $p(y) = y^{2} - y + 1$.

Solution

(N/A) આપેલ બહુપદી: $p(y) = y^{2} - y + 1$.
$p(0)$ શોધવા માટે,બહુપદીમાં $y = 0$ મૂકતા:
$p(0) = (0)^{2} - (0) + 1 = 0 - 0 + 1 = 1$.
$p(1)$ શોધવા માટે,બહુપદીમાં $y = 1$ મૂકતા:
$p(1) = (1)^{2} - (1) + 1 = 1 - 1 + 1 = 1$.
$p(2)$ શોધવા માટે,બહુપદીમાં $y = 2$ મૂકતા:
$p(2) = (2)^{2} - (2) + 1 = 4 - 2 + 1 = 3$.
12
Easy
નીચે આપેલી બહુપદી માટે $p(0)$,$p(1)$ અને $p(2)$ શોધો: $p(t) = 2 + t + 2t^2 - t^3$.

Solution

(N/A) આપેલ બહુપદી: $p(t) = 2 + t + 2t^2 - t^3$.
$p(0)$ શોધવા માટે,બહુપદીમાં $t = 0$ મૂકતા:
$p(0) = 2 + (0) + 2(0)^2 - (0)^3 = 2 + 0 + 0 - 0 = 2$.
$p(1)$ શોધવા માટે,બહુપદીમાં $t = 1$ મૂકતા:
$p(1) = 2 + (1) + 2(1)^2 - (1)^3 = 2 + 1 + 2(1) - 1 = 2 + 1 + 2 - 1 = 4$.
$p(2)$ શોધવા માટે,બહુપદીમાં $t = 2$ મૂકતા:
$p(2) = 2 + (2) + 2(2)^2 - (2)^3 = 2 + 2 + 2(4) - 8 = 2 + 2 + 8 - 8 = 4$.
13
Easy
નીચે આપેલી બહુપદી માટે $p(0)$,$p(1)$ અને $p(2)$ શોધો: $p(x) = x^{3}$

Solution

આપેલી બહુપદી $p(x) = x^{3}$ છે.
$p(0)$ શોધવા માટે,બહુપદીમાં $x = 0$ મૂકતા:
$p(0) = (0)^{3} = 0$.
$p(1)$ શોધવા માટે,બહુપદીમાં $x = 1$ મૂકતા:
$p(1) = (1)^{3} = 1$.
$p(2)$ શોધવા માટે,બહુપદીમાં $x = 2$ મૂકતા:
$p(2) = (2)^{3} = 2 \times 2 \times 2 = 8$.
14
DifficultMCQ
જ્યારે $x^{3}+3x^{2}+3x+1$ ને $x-\frac{1}{2}$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતી શેષ શોધો.
A
$-\frac{27}{8}$
B
$\frac{27}{8}$
C
$7$
D
$8$

Solution

(B) શેષ પ્રમેય મુજબ,જો બહુપદી $p(x)$ ને $(x - a)$ વડે ભાગવામાં આવે,તો શેષ $p(a)$ મળે છે.
અહીં,$p(x) = x^{3} + 3x^{2} + 3x + 1$ અને ભાજક $x - \frac{1}{2}$ છે.
ભાજકને શૂન્ય સાથે સરખાવતા,$x - \frac{1}{2} = 0$,જેનો અર્થ છે કે $x = \frac{1}{2}$.
શેષ શોધવા માટે,આપણે $p\left(\frac{1}{2}\right)$ ની ગણતરી કરીએ:
$p\left(\frac{1}{2}\right) = \left(\frac{1}{2}\right)^{3} + 3\left(\frac{1}{2}\right)^{2} + 3\left(\frac{1}{2}\right) + 1$
$= \frac{1}{8} + 3\left(\frac{1}{4}\right) + \frac{3}{2} + 1$
$= \frac{1}{8} + \frac{3}{4} + \frac{3}{2} + 1$
લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ $8$ લેતા:
$= \frac{1 + 6 + 12 + 8}{8} = \frac{27}{8}$.
આમ,જરૂરી શેષ $\frac{27}{8}$ છે.
15
MediumMCQ
જ્યારે $x^{3}+3x^{2}+3x+1$ ને $x$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતી શેષ શોધો.
A
$5$
B
$4$
C
$1$
D
$0$

Solution

(C) ધારો કે $p(x) = x^{3} + 3x^{2} + 3x + 1$.
શેષ પ્રમેય મુજબ,જ્યારે બહુપદી $p(x)$ ને $(x - a)$ વડે ભાગવામાં આવે,ત્યારે શેષ $p(a)$ મળે છે.
અહીં,આપણે $x$ વડે ભાગાકાર કરીએ છીએ,જે $(x - 0)$ ને સમાન છે. તેથી,$a = 0$.
શેષ શોધવા માટે,આપણે $p(0)$ ની ગણતરી કરીએ:
$p(0) = (0)^{3} + 3(0)^{2} + 3(0) + 1$
$p(0) = 0 + 0 + 0 + 1 = 1$.
તેથી,મળતી શેષ $1$ છે.
16
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું બહુપદી છે?
A
$\frac{x^{2}}{2}-\frac{2}{x^{2}}$
B
$x^{2}+\frac{3 x^{\frac{2}{3}}}{\sqrt{x}}$
C
$\sqrt{2 x}-1$
D
$\frac{x-1}{x+1}$

Solution

(B) બહુપદી એ એક એવી બીજગણિતીય પદાવલિ છે જેમાં ચલના ઘાતાંક હંમેશા પૂર્ણ સંખ્યા (અન-ઋણ પૂર્ણાંક) હોય છે.
$(A)$ $\frac{x^{2}}{2}-\frac{2}{x^{2}} = \frac{1}{2}x^{2} - 2x^{-2}$. અહીં ઘાતાંક $-2$ એ પૂર્ણ સંખ્યા નથી,તેથી આ બહુપદી નથી.
$(B)$ $x^{2}+\frac{3 x^{\frac{2}{3}}}{\sqrt{x}} = x^{2} + 3x^{\frac{1}{6}}$. અહીં ઘાતાંક $\frac{1}{6}$ એ પૂર્ણ સંખ્યા નથી. જો પ્રશ્નમાં ટાઈપિંગ ભૂલ હોય અને તે $x^2+3x$ હોય,તો તે બહુપદી ગણાય. આપેલા વિકલ્પોમાં $(B)$ ને બહુપદી તરીકે દર્શાવવાનો પ્રયાસ થયો છે.
17
EasyMCQ
$\sqrt{2}$ એ કેટલા ઘાતવાળી બહુપદી છે?
A
$2$
B
$1$
C
$0$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(C) $\sqrt{2}$ એ અચળ બહુપદી છે.
અચળ બહુપદીની ઘાત હંમેશા $0$ હોય છે.
આપણે $\sqrt{2}$ ને $\sqrt{2} \cdot x^0$ તરીકે લખી શકીએ છીએ,જ્યાં ચલ $x$ નો ઘાતાંક $0$ છે.
તેથી,બહુપદી $\sqrt{2}$ ની ઘાત $0$ છે.
આમ,$(c)$ સાચો જવાબ છે.
18
EasyMCQ
બહુપદી $4 x^{4}+0 x^{3}+0 x^{5}+5 x+7$ ની ઘાત કેટલી છે?
A
$7$
B
$3$
C
$5$
D
$4$

Solution

(D) બહુપદીની ઘાત એટલે બહુપદીમાં રહેલા ચલની સૌથી મોટી ઘાત.
આપેલ બહુપદી: $P(x) = 4 x^{4} + 0 x^{3} + 0 x^{5} + 5 x + 7$.
શૂન્ય સહગુણક વાળા પદોને દૂર કરીને બહુપદીને સરળ બનાવતા: $P(x) = 4 x^{4} + 5 x + 7$.
અહીં $x$ ની ઘાત $4, 1$ અને $0$ છે (કારણ કે $7 = 7 x^{0}$).
ચલ $x$ ની સૌથી મોટી ઘાત $4$ છે.
તેથી,આપેલ બહુપદીની ઘાત $4$ છે.
19
EasyMCQ
શૂન્ય બહુપદીની ઘાત કેટલી હોય છે?
A
વ્યાખ્યાયિત નથી
B
કોઈપણ પ્રાકૃતિક સંખ્યા
C
$0$
D
$1$

Solution

(A) શૂન્ય બહુપદીને $P(x) = 0$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
વ્યાખ્યા મુજબ,શૂન્યતર અચળ બહુપદીની ઘાત $0$ હોય છે,પરંતુ શૂન્ય બહુપદી માટે ઘાત વ્યાખ્યાયિત નથી કારણ કે ચલ $x$ ની કોઈપણ ઘાતને $0$ વડે ગુણતા પરિણામ $0$ મળે છે (એટલે કે,કોઈપણ $n \ge 0$ માટે $0 \cdot x^n = 0$).
તેથી,શૂન્ય બહુપદીની ઘાત વ્યાખ્યાયિત નથી.
આથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
20
EasyMCQ
જો $p(x) = x^{2} - 2\sqrt{2}x + 1$ હોય,તો $p(2\sqrt{2})$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$0$
B
$1$
C
$4\sqrt{2}$
D
$8\sqrt{2} + 1$

Solution

(B) આપેલ બહુપદી $p(x) = x^{2} - 2\sqrt{2}x + 1$ છે.
$p(2\sqrt{2})$ શોધવા માટે,આપણે બહુપદીમાં $x = 2\sqrt{2}$ મૂકીશું.
$p(2\sqrt{2}) = (2\sqrt{2})^{2} - 2\sqrt{2}(2\sqrt{2}) + 1$
પદોની ગણતરી કરતા:
$(2\sqrt{2})^{2} = 4 \times 2 = 8$
$2\sqrt{2}(2\sqrt{2}) = 4 \times 2 = 8$
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા:
$p(2\sqrt{2}) = 8 - 8 + 1$
$p(2\sqrt{2}) = 1$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(b)$ છે.
21
EasyMCQ
જ્યારે $x = -1$ હોય,ત્યારે બહુપદી $5x - 4x^2 + 3$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$2$
B
$6$
C
$-6$
D
$-2$

Solution

(C) ધારો કે બહુપદી $P(x) = 5x - 4x^2 + 3$ છે.
$x = -1$ આગળ બહુપદીની કિંમત શોધવા માટે,પદાવલિમાં $x$ ની જગ્યાએ $-1$ મૂકો:
$P(-1) = 5(-1) - 4(-1)^2 + 3$
$P(-1) = -5 - 4(1) + 3$
$P(-1) = -5 - 4 + 3$
$P(-1) = -9 + 3$
$P(-1) = -6$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(c)$ છે.
22
EasyMCQ
નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે લખો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
$\frac{1}{\sqrt{5}} x^{\frac{1}{2}} + 1$ એ બહુપદી છે.
A
ખરું
B
ખોટું

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ $\frac{1}{\sqrt{5}} x^{\frac{1}{2}} + 1$ છે.
બહુપદી એ એવી બીજગણિતીય પદાવલિ છે જેમાં તમામ ચલના ઘાતાંક અનૃણ પૂર્ણાંક (પૂર્ણ સંખ્યા) હોય છે.
આપેલ પદાવલિમાં,ચલ $x$ નો ઘાતાંક $\frac{1}{2}$ છે.
$\frac{1}{2}$ એ પૂર્ણ સંખ્યા ન હોવાથી,આ પદાવલિ બહુપદી નથી.
તેથી,આપેલ વિધાન ખોટું છે.
23
Easy
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
$\frac{6 \sqrt{x} + x^{\frac{3}{2}}}{\sqrt{x}}$ એ બહુપદી છે,જ્યાં $x \neq 0$.

Solution

(TRUE) આ વિધાન સત્ય છે.
સમર્થન માટે,આપણે આપેલ પદાવલિનું સાદું રૂપ આપીએ:
$\frac{6 \sqrt{x} + x^{\frac{3}{2}}}{\sqrt{x}} = \frac{6 \sqrt{x}}{\sqrt{x}} + \frac{x^{\frac{3}{2}}}{\sqrt{x}}$
$= 6 + x^{\frac{3}{2} - \frac{1}{2}}$
$= 6 + x^1$
$= 6 + x$
અહીં $6 + x$ એ એવી પદાવલિ છે જેમાં ચલ $x$ નો ઘાતાંક અનૃણ પૂર્ણાંક $(1)$ છે,જે બહુપદીની વ્યાખ્યાનું પાલન કરે છે. તેથી,આ વિધાન સત્ય છે.
24
EasyMCQ
શું નીચેની પદાવલિ બહુપદી છે? તમારા જવાબનું સમર્થન કરો:
$8$
A
હા,તે અચળ બહુપદી છે.
B
ના,તે બહુપદી નથી.
C
હા,તે સુરેખ બહુપદી છે.
D
હા,તે દ્વિઘાત બહુપદી છે.

Solution

(A) બહુપદી એ એક એવી બીજગણિતીય પદાવલિ છે જેમાં ચલના ઘાતાંક અનૃણ પૂર્ણાંક હોય છે.
પદાવલિ $8$ ને $8 \times x^0$ તરીકે લખી શકાય છે,જ્યાં $x$ એ ચલ છે અને $0$ એ અનૃણ પૂર્ણાંક છે.
ચલનો ઘાતાંક $0$ હોવાથી,જે એક અનૃણ પૂર્ણાંક છે,તેથી $8$ એ બહુપદી છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,તેને અચળ બહુપદી કહેવામાં આવે છે.
25
Easy
શું નીચેની પદાવલિ બહુપદી છે? તમારા જવાબનું સમર્થન કરો:
$\sqrt{3} x^{2}-2 x$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $\sqrt{3} x^{2}-2 x$ છે.
આ પદાવલિમાં,ચલ $x$ છે.
પદ $\sqrt{3} x^{2}$ અને $-2 x$ માં ચલ $x$ ના ઘાતાંક અનુક્રમે $2$ અને $1$ છે.
અહીં $2$ અને $1$ બંને પૂર્ણ સંખ્યાઓ હોવાથી,આ પદાવલિ બહુપદી હોવાની શરતનું પાલન કરે છે.
તેથી,$\sqrt{3} x^{2}-2 x$ એ બહુપદી છે.
26
EasyMCQ
શું નીચેની પદાવલિ બહુપદી છે? તમારા જવાબનું સમર્થન કરો: $1-\sqrt{5x}$
A
હા,તે બહુપદી છે.
B
ના,તે બહુપદી નથી.
C
તે અચળ બહુપદી છે.
D
તે દ્વિપદી છે.

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ $1-\sqrt{5x} = 1-\sqrt{5} \cdot x^{\frac{1}{2}}$ છે.
બહુપદી એ એવી બીજગણિતીય પદાવલિ છે જેમાં તમામ ચલના ઘાતાંક અનૃણ પૂર્ણાંક (પૂર્ણ સંખ્યા) હોવા જોઈએ.
પદ $\sqrt{5} \cdot x^{\frac{1}{2}}$ માં,ચલ $x$ નો ઘાતાંક $\frac{1}{2}$ છે,જે પૂર્ણ સંખ્યા નથી.
તેથી,આપેલ પદાવલિ બહુપદી નથી.
27
Easy
શું નીચેની પદાવલિ બહુપદી છે? તમારા જવાબનું સમર્થન કરો:
$\frac{1}{5 x^{-2}}+5 x+7$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $\frac{1}{5 x^{-2}}+5 x+7$
ઘાતાંકના નિયમ $\frac{1}{x^{-n}} = x^n$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે પદાવલિને નીચે મુજબ લખી શકીએ:
$\frac{1}{5} x^{2}+5 x+7$
આ પદાવલિમાં,ચલ $x$ ના ઘાતાંકો $2$,$1$,અને $0$ છે (કારણ કે $7 = 7x^0$ થાય).
બધા જ ઘાતાંકો અનૃણ પૂર્ણાંક (પૂર્ણ સંખ્યાઓ) હોવાથી,આપેલ પદાવલિ એક બહુપદી છે.
28
Easy
શું નીચેની પદાવલિ બહુપદી છે? તમારા જવાબનું સમર્થન કરો:
$\frac{(x-2)(x-4)}{x}$

Solution

(N/A) સૌ પ્રથમ,અંશનું વિસ્તરણ કરો: $(x-2)(x-4) = x^2 - 4x - 2x + 8 = x^2 - 6x + 8$.
હવે,દરેક પદને $x$ વડે ભાગો: $\frac{x^2 - 6x + 8}{x} = \frac{x^2}{x} - \frac{6x}{x} + \frac{8}{x} = x - 6 + 8x^{-1}$.
બહુપદી એ એક એવી બીજગણિતીય પદાવલિ છે જેમાં ચલના ઘાતાંક અનૃણ પૂર્ણાંક (પૂર્ણ સંખ્યા) હોવા જોઈએ.
પદાવલિ $x - 6 + 8x^{-1}$ માં,ત્રીજા પદ $8x^{-1}$ નો ઘાતાંક $-1$ છે,જે પૂર્ણ સંખ્યા નથી.
તેથી,આપેલી પદાવલિ બહુપદી નથી.
29
Easy
શું નીચેની પદાવલિઓ બહુપદી છે? તમારા જવાબનું સમર્થન કરો:
$\frac{1}{x+1}$

Solution

(N/A) બહુપદી એ એવી બીજગણિતીય પદાવલિ છે જેમાં ચલના ઘાતાંક અનૃણ પૂર્ણાંક (પૂર્ણ સંખ્યાઓ) હોય છે.
આપેલ પદાવલિ $\frac{1}{x+1} = (x+1)^{-1}$ છે.
આ પદાવલિમાં,ચલ $x$ નો ઘાતાંક $-1$ છે,જે પૂર્ણ સંખ્યા નથી.
તેથી,આપેલ બીજગણિતીય પદાવલિ બહુપદી નથી.
30
Easy
શું નીચેની પદાવલિઓ બહુપદી છે? તમારા જવાબનું સમર્થન કરો:
$\frac{1}{7} a^{3}-\frac{2}{\sqrt{3}} a^{2}+4 a-7$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $\frac{1}{7} a^{3}-\frac{2}{\sqrt{3}} a^{2}+4 a-7$ છે.
બહુપદી એ એવી બીજગણિતીય પદાવલિ છે જેમાં ચલના ઘાતાંક અનૃણ પૂર્ણાંક (પૂર્ણ સંખ્યાઓ) હોય છે.
આપેલ પદાવલિમાં,ચલ $a$ ના ઘાતાંક $3$,$2$ અને $1$ (પદ $4a$ માટે) છે,અને અચળ પદ $-7$ ને $-7a^0$ તરીકે લખી શકાય છે.
અહીં તમામ ઘાતાંક $(3, 2, 1, 0)$ પૂર્ણ સંખ્યાઓ હોવાથી,આ પદાવલિ એક બહુપદી છે.
31
Easy
શું નીચેની પદાવલિ બહુપદી છે? તમારા જવાબનું સમર્થન કરો:
$\frac{1}{2x}$

Solution

(N/A) $\frac{1}{2x} = \frac{1}{2} x^{-1}$
અહીં,ચલ $x$ નો ઘાતાંક $-1$ છે,જે પૂર્ણ સંખ્યા નથી.
બહુપદી એટલે એવી બીજગણિતીય પદાવલિ કે જેમાં તમામ ચલના ઘાતાંક અનૃણ પૂર્ણાંક (પૂર્ણ સંખ્યા) હોય.
અહીં $-1$ એ પૂર્ણ સંખ્યા ન હોવાથી,આ બીજગણિતીય પદાવલિ બહુપદી નથી.
32
EasyMCQ
નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
દ્વિપદીમાં વધુમાં વધુ બે પદ હોઈ શકે છે.
A
ખરું
B
ખોટું

Solution

(B) આપેલ વિધાન $False$ (ખોટું) છે.
દ્વિપદીની વ્યાખ્યા એવી બહુપદી તરીકે કરવામાં આવે છે જેમાં બરાબર $2$ પદ હોય છે. જો બહુપદીમાં $2$ કરતા ઓછા પદ હોય,તો તેને એકપદી કહેવાય છે,અને જો તેમાં $2$ કરતા વધારે પદ હોય,તો તેને ત્રિપદી અથવા સામાન્ય બહુપદી કહેવાય છે. તેથી,દ્વિપદીમાં 'વધુમાં વધુ' બે પદ ન હોઈ શકે; તેમાં બરાબર $2$ પદ હોવા જ જોઈએ.
33
Easy
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
દરેક બહુપદી એ દ્વિપદી છે.

Solution

(FALSE) બહુપદી એકપદી,દ્વિપદી,ત્રિપદી હોઈ શકે છે અથવા તેમાં પદોની સંખ્યા નિશ્ચિત હોઈ શકે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$x^{4} + x^{3} + x^{2} + 1$ એ એક બહુપદી છે,પરંતુ તે દ્વિપદી નથી કારણ કે તેમાં ચાર પદો છે.
તેથી,આપેલ વિધાન અસત્ય છે.
34
EasyMCQ
નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
દ્વિપદીની ઘાત $5$ હોઈ શકે છે.
A
ખરું
B
ખોટું

Solution

(A) આ વિધાન ખરું છે.
દ્વિપદી એટલે એવી બહુપદી જેમાં બરાબર બે પદ હોય.
બહુપદીની ઘાત એટલે તેમાં રહેલા ચલની સૌથી મોટી ઘાત.
દ્વિપદીની ઘાત પર કોઈ પ્રતિબંધ નથી,સિવાય કે તે અનૃણ પૂર્ણાંક હોવી જોઈએ.
ઉદાહરણ તરીકે,પદાવલિ $x^{5} + 2$ એ એક દ્વિપદી છે કારણ કે તેમાં બે પદ છે અને તેની ઘાત $5$ છે.
35
Easy
નીચે આપેલી બહુપદીને એક ચલવાળી બહુપદી,બે ચલવાળી બહુપદી વગેરેમાં વર્ગીકૃત કરો.
$x^{2}+x+1$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $x^{2}+x+1$ છે.
આ પદાવલિમાં માત્ર એક જ ચલ $x$ નો ઉપયોગ થયો છે.
તેથી,આ એક ચલવાળી બહુપદી છે.
36
Easy
નીચે આપેલી બહુપદીને એક ચલવાળી બહુપદી,બે ચલવાળી બહુપદી વગેરેમાં વર્ગીકૃત કરો.
$y^{3}-5y$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $y^{3}-5y$ છે.
આ પદાવલિમાં માત્ર એક જ ચલ $y$ રહેલો છે.
તેથી,આ એક ચલવાળી બહુપદી છે.
37
Easy
નીચે આપેલી બહુપદીને એક ચલ,બે ચલ વગેરેમાં વર્ગીકૃત કરો:
$x y + y z + z x$

Solution

(N/A) પદાવલિ $x y + y z + z x$ માં ત્રણ અલગ-અલગ ચલ $x$,$y$ અને $z$ નો સમાવેશ થાય છે. તેથી,આ ત્રણ ચલવાળી બહુપદી છે.
38
Easy
નીચે આપેલી બહુપદીની ઘાત નક્કી કરો:
$2x - 1$

Solution

(1) બહુપદીની ઘાત એટલે બહુપદીમાં રહેલા ચલની સૌથી મોટી ઘાત.
આપેલ બહુપદી $2x - 1$ માં,ચલ $x$ છે.
પદ $2x$ ને $2x^1$ તરીકે લખી શકાય છે.
અહીં ચલ $x$ ની સૌથી મોટી ઘાત $1$ હોવાથી,બહુપદી $2x - 1$ ની ઘાત $1$ છે.
39
Easy
નીચે આપેલી બહુપદીની ઘાત નક્કી કરો:
$-10$

Solution

(0) આપેલ પદ $-10$ છે.
$-10$ ને $-10 \times x^0$ તરીકે લખી શકાય છે.
અહીં ચલ $x$ નો ઘાતાંક $0$ હોવાથી,શૂન્યતર અચળ બહુપદીની ઘાત $0$ થાય છે.
40
EasyMCQ
નીચે આપેલી બહુપદીની ઘાત નક્કી કરો:
$x^{3}-9x+3x^{5}$
A
$3$
B
$5$
C
$1$
D
$0$

Solution

(B) બહુપદીની ઘાત એટલે બહુપદીમાં રહેલા ચલની સૌથી મોટી ઘાત.
આપેલ બહુપદી $x^{3}-9x+3x^{5}$ માં,$x$ ની ઘાત $3$,$1$ અને $5$ છે.
આ ઘાતાંકોમાં સૌથી મોટી ઘાત $5$ છે.
તેથી,બહુપદી $x^{3}-9x+3x^{5}$ ની ઘાત $5$ છે.
41
Easy
નીચે આપેલી બહુપદીની ઘાત નક્કી કરો:
$y^{3}(1-y^{4})$

Solution

(7) બહુપદીની ઘાત શોધવા માટે,પહેલા પદાવલિનું સાદું રૂપ આપો:
$y^{3}(1-y^{4}) = y^{3} - y^{3+4} = y^{3} - y^{7}$.
બહુપદીની ઘાત એટલે પદાવલિમાં રહેલા ચલની સૌથી મોટી ઘાત.
$y^{3} - y^{7}$ પદાવલિમાં,$y$ ની ઘાત $3$ અને $7$ છે.
સૌથી મોટી ઘાત $7$ છે.
તેથી,બહુપદીની ઘાત $7$ છે.
42
Easy
બહુપદી $\frac{x^{3}+2 x+1}{5}-\frac{7}{2} x^{2}-x^{6}$ માટે,નીચેના લખો:
$(i)$ બહુપદીની ઘાત
$(ii)$ $x^{3}$ નો સહગુણક
$(iii)$ $x^{6}$ નો સહગુણક
$(iv)$ અચળ પદ

Solution

(N/A) $(i)$ બહુપદીની ઘાત એટલે તેમાં રહેલા ચલની સૌથી મોટી ઘાત. આપેલી બહુપદી $\frac{1}{5}x^{3} + \frac{2}{5}x + \frac{1}{5} - \frac{7}{2}x^{2} - x^{6}$ માં,$x$ ની સૌથી મોટી ઘાત $6$ છે. તેથી,બહુપદીની ઘાત $6$ છે.
$(ii)$ $x^{3}$ વાળું પદ $\frac{x^{3}}{5}$ છે,જેને $\frac{1}{5}x^{3}$ તરીકે લખી શકાય. તેથી,$x^{3}$ નો સહગુણક $\frac{1}{5}$ છે.
$(iii)$ $x^{6}$ વાળું પદ $-x^{6}$ છે,જે $-1 \cdot x^{6}$ છે. તેથી,$x^{6}$ નો સહગુણક $-1$ છે.
$(iv)$ અચળ પદ એટલે $x$ થી સ્વતંત્ર પદ. વિસ્તૃત સ્વરૂપ $\frac{1}{5}x^{3} - \frac{7}{2}x^{2} + \frac{2}{5}x + \frac{1}{5}$ માં,અચળ પદ $\frac{1}{5}$ છે.
43
Easy
નીચેના દરેક માં $x^{2}$ નો સહગુણક લખો:
$(i)$ $\frac{\pi}{6} x + x^{2} - 1$
$(ii)$ $3x - 5$

Solution

(N/A) $(i)$ આપેલ બહુપદી $\frac{\pi}{6} x + 1 \cdot x^{2} - 1$ છે. આને પ્રમાણિત સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા,$x^{2}$ નો સહગુણક $1$ મળે છે.
$(ii)$ આપેલ બહુપદી $3x - 5$ ને $0 \cdot x^{2} + 3x - 5$ તરીકે લખી શકાય છે. તેથી,આ બહુપદીમાં $x^{2}$ નો સહગુણક $0$ છે.
44
Easy
નીચેના દરેક માં $x^{2}$ નો સહગુણક લખો:
$(i)$ $(x-1)(3 x-4)$
$(ii)$ $(2 x-5)(2 x^{2}-3 x+1)$

Solution

(N/A) $(i)$ આપેલ બહુપદીનું વિસ્તરણ નીચે મુજબ કરી શકાય:
$(x-1)(3 x-4) = 3 x^{2} - 4 x - 3 x + 4$
$= 3 x^{2} - 7 x + 4$
આને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $ax^{2} + bx + c$ સાથે સરખાવતા,$x^{2}$ નો સહગુણક $3$ મળે છે.
$(ii)$ આપેલ બહુપદીનું વિસ્તરણ નીચે મુજબ કરી શકાય:
$(2 x-5)(2 x^{2}-3 x+1) = 2 x(2 x^{2}-3 x+1) - 5(2 x^{2}-3 x+1)$
$= 4 x^{3} - 6 x^{2} + 2 x - 10 x^{2} + 15 x - 5$
$= 4 x^{3} - 16 x^{2} + 17 x - 5$
આને પ્રમાણિત સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા,$x^{2}$ નો સહગુણક $-16$ મળે છે.
45
Easy
નીચેનાને અચળ,સુરેખ,દ્વિઘાત અને ત્રિઘાત બહુપદી તરીકે વર્ગીકૃત કરો: $2-x^{2}+x^{3}$

Solution

(D) $n$ ઘાતવાળી બહુપદીને પદાવલિમાં રહેલા ચલના સૌથી મોટા ઘાતાંકના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
આપેલ બહુપદી $p(x) = 2 - x^{2} + x^{3}$ માટે,ચલ $x$ નો સૌથી મોટો ઘાતાંક $3$ છે.
$3$ ઘાત ધરાવતી બહુપદીને ત્રિઘાત બહુપદી કહેવામાં આવે છે.
તેથી,$2 - x^{2} + x^{3}$ એ ત્રિઘાત બહુપદી છે.
46
Easy
નીચેનાને અચળ,સુરેખ,દ્વિઘાત અને ત્રિઘાત બહુપદીમાં વર્ગીકૃત કરો:
$3x^3$

Solution

(D) $3$ ઘાત ધરાવતી બહુપદીને ત્રિઘાત બહુપદી કહેવામાં આવે છે.
બહુપદી $3x^3$ ની ઘાત $3$ હોવાથી,તે એક ત્રિઘાત બહુપદી છે.
47
EasyMCQ
નીચેનાને અચળ,સુરેખ,દ્વિઘાત અને ત્રિઘાત બહુપદી તરીકે વર્ગીકૃત કરો:
$5t - \sqrt{7}$
A
અચળ બહુપદી
B
સુરેખ બહુપદી
C
દ્વિઘાત બહુપદી
D
ત્રિઘાત બહુપદી

Solution

(B) $1$ ઘાત ધરાવતી બહુપદીને સુરેખ બહુપદી કહેવામાં આવે છે.
$5t - \sqrt{7}$ પદાવલિમાં,ચલ $t$ ની ઘાત $1$ છે.
ચલની મહત્તમ ઘાત $1$ હોવાથી,$5t - \sqrt{7}$ એ સુરેખ બહુપદી છે.
48
EasyMCQ
નીચેનાને અચળ,સુરેખ,દ્વિઘાત અને ત્રિઘાત બહુપદી તરીકે વર્ગીકૃત કરો:
$4-5 y^{2}$
A
અચળ બહુપદી
B
સુરેખ બહુપદી
C
દ્વિઘાત બહુપદી
D
ત્રિઘાત બહુપદી

Solution

(C) $1$ ઘાતવાળી બહુપદીને સુરેખ બહુપદી કહેવામાં આવે છે.
$2$ ઘાતવાળી બહુપદીને દ્વિઘાત બહુપદી કહેવામાં આવે છે.
$3$ ઘાતવાળી બહુપદીને ત્રિઘાત બહુપદી કહેવામાં આવે છે.
પદાવલિ $4-5 y^{2}$ માં,ચલ $y$ ની મહત્તમ ઘાત $2$ છે.
આથી,આ બહુપદીની ઘાત $2$ હોવાથી,તે દ્વિઘાત બહુપદી છે.
49
EasyMCQ
નીચેનાને અચળ,સુરેખ,દ્વિઘાત અને ત્રિઘાત બહુપદી તરીકે વર્ગીકૃત કરો:
$3$
A
અચળ બહુપદી
B
સુરેખ બહુપદી
C
દ્વિઘાત બહુપદી
D
ત્રિઘાત બહુપદી

Solution

(A) પદાવલિ $3$ એ અચળ બહુપદી છે.
આનું કારણ એ છે કે $3$ ને $3x^0$ તરીકે લખી શકાય છે,જ્યાં ચલ $x$ નો ઘાતાંક $0$ છે.
$0$ ઘાત ધરાવતી બહુપદીને અચળ બહુપદી તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
50
EasyMCQ
નીચેનાને અચળ,સુરેખ,દ્વિઘાત અને ત્રિઘાત બહુપદી તરીકે વર્ગીકૃત કરો:
$2+x$
A
અચળ બહુપદી
B
સુરેખ બહુપદી
C
દ્વિઘાત બહુપદી
D
ત્રિઘાત બહુપદી

Solution

(B) $1$ ઘાત ધરાવતી બહુપદીને સુરેખ બહુપદી કહેવામાં આવે છે.
આપેલ બહુપદી $p(x) = 2+x$ છે.
આ પદાવલિમાં ચલ $x$ ની મહત્તમ ઘાત $1$ છે.
તેથી,$2+x$ એ સુરેખ બહુપદી છે.

Polynomials — Polynomials in One Variable · Frequently Asked Questions

1Are these Polynomials questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Polynomials Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.