અ Gujarati

Substitution Method Questions in Gujarati

Class 10 Mathematics · Pair of Linear Equations in Two Variables · Substitution Method

44+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 44 of 44 questions in Gujarati

1
Medium
આપેલ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો:
$7x - 15y = 2$ $...(1)$
$x + 2y = 3$ $...(2)$

Solution

(N/A) પગલું $1:$ આપણે કોઈપણ એક સમીકરણ પસંદ કરીએ અને એક ચલને બીજા ચલના સ્વરૂપમાં લખીએ. ચાલો સમીકરણ $(2)$ લઈએ.
$x + 2y = 3$
તેને $x = 3 - 2y$ $...(3)$ તરીકે લખી શકાય.
પગલું $2:$ સમીકરણ $(3)$ માંથી $x$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$7(3 - 2y) - 15y = 2$
$21 - 14y - 15y = 2$
$-29y = 2 - 21$
$-29y = -19$
તેથી,$y = \frac{19}{29}$
પગલું $3:$ $y$ ની આ કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$x = 3 - 2\left(\frac{19}{29}\right)$
$x = 3 - \frac{38}{29}$
$x = \frac{87 - 38}{29} = \frac{49}{29}$
તેથી,ઉકેલ $x = \frac{49}{29}, y = \frac{19}{29}$ છે.
2
Easy
આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીને ઉકેલો. આફતાબ તેની પુત્રીને કહે છે,"સાત વર્ષ પહેલાં,મારી ઉંમર તારી તે સમયની ઉંમર કરતાં સાત ગણી હતી. હવે પછીના ત્રણ વર્ષ પછી,મારી ઉંમર તારી તે સમયની ઉંમર કરતાં ત્રણ ગણી હશે." આ પરિસ્થિતિને બીજગણિતીય રીતે દર્શાવો.

Solution

(N/A) ધારો કે આફતાબની હાલની ઉંમર $s$ વર્ષ અને તેની પુત્રીની હાલની ઉંમર $t$ વર્ષ છે.
પ્રથમ શરત મુજબ,સાત વર્ષ પહેલાં:
$(s - 7) = 7(t - 7)$
$s - 7 = 7t - 49$
$s - 7t = -42$ $...(1)$
બીજી શરત મુજબ,ત્રણ વર્ષ પછી:
$(s + 3) = 3(t + 3)$
$s + 3 = 3t + 9$
$s - 3t = 6$ $...(2)$
સમીકરણ $(2)$ પરથી,આપણને $s = 3t + 6$ મળે છે.
આ $s$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$(3t + 6) - 7t = -42$
$-4t + 6 = -42$
$-4t = -48$
$t = 12$
હવે,$t = 12$ ની કિંમત $s = 3t + 6$ માં મૂકતા:
$s = 3(12) + 6 = 36 + 6 = 42$
આમ,આફતાબની હાલની ઉંમર $42$ વર્ષ અને તેની પુત્રીની ઉંમર $12$ વર્ષ છે.
3
Medium
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો.
$x+y=14$
$x-y=4$

Solution

(A) $x+y=14$ $....(1)$
$x-y=4$ $....(2)$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,આપણે $x$ ને $y$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવીએ:
$x=14-y$ $....(3)$
સમીકરણ $(3)$ માંથી $x$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$(14-y)-y=4$
$14-2y=4$
$14-4=2y$
$10=2y$
$y=5$ $....(4)$
હવે,$y=5$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$x=14-5$
$x=9$
આમ,ઉકેલ $x=9$ અને $y=5$ મળે છે.
4
Difficult
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો.
$s-t=3$
$\frac{s}{3}+\frac{t}{2}=6$

Solution

(S=9, T=6) $s-t=3$ $...(1)$
$\frac{s}{3}+\frac{t}{2}=6$ $...(2)$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,આપણે $s$ ને $t$ ના સ્વરૂપમાં મેળવીએ છીએ:
$s = t + 3$ $...(3)$
સમીકરણ $(3)$ માંથી $s$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$\frac{t+3}{3} + \frac{t}{2} = 6$
છેદ દૂર કરવા માટે આખા સમીકરણને $6$ ($3$ અને $2$ નો લ.સા.અ.) વડે ગુણતા:
$2(t+3) + 3t = 36$
$2t + 6 + 3t = 36$
$5t + 6 = 36$
$5t = 30$
$t = 6$ $...(4)$
હવે,$t = 6$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$s = 6 + 3$
$s = 9$
તેથી,ઉકેલ $s = 9$ અને $t = 6$ છે.
5
Medium
નીચે આપેલા સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો.
$3x - y = 3$
$9x - 3y = 9$

Solution

(D) આપેલા સમીકરણો:
$3x - y = 3$ $...(1)$
$9x - 3y = 9$ $...(2)$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,આપણે $y$ ને $x$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવી શકીએ:
$y = 3x - 3$ $...(3)$
સમીકરણ $(3)$ માંથી $y$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$9x - 3(3x - 3) = 9$
$9x - 9x + 9 = 9$
$9 = 9$
અહીં $9 = 9$ એ $x$ ની તમામ કિંમતો માટે સાચું વિધાન છે,તેથી આ બંને સમીકરણો સંપાતી રેખાઓ દર્શાવે છે.
આમ,આપેલા સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને અનંત ઉકેલો છે.
ચલ વચ્ચેનો સંબંધ $y = 3x - 3$ દ્વારા દર્શાવી શકાય છે.
6
Difficult
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો.
$0.2 x + 0.3 y = 1.3$
$0.4 x + 0.5 y = 2.3$

Solution

(N/A) આપેલ સમીકરણો છે:
$0.2 x + 0.3 y = 1.3$ $...(1)$
$0.4 x + 0.5 y = 2.3$ $...(2)$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,$x$ ને $y$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવતા:
$0.2 x = 1.3 - 0.3 y$
$x = \frac{1.3 - 0.3 y}{0.2}$ $...(3)$
સમીકરણ $(3)$ માંથી $x$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$0.4 \left( \frac{1.3 - 0.3 y}{0.2} \right) + 0.5 y = 2.3$
$2(1.3 - 0.3 y) + 0.5 y = 2.3$
$2.6 - 0.6 y + 0.5 y = 2.3$
$2.6 - 0.1 y = 2.3$
$2.6 - 2.3 = 0.1 y$
$0.3 = 0.1 y$
$y = \frac{0.3}{0.1} = 3$
હવે,$y = 3$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$x = \frac{1.3 - 0.3(3)}{0.2}$
$x = \frac{1.3 - 0.9}{0.2}$
$x = \frac{0.4}{0.2} = 2$
તેથી,ઉકેલ $x = 2$ અને $y = 3$ છે.
7
DifficultMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો:
$\sqrt{2} x + \sqrt{3} y = 0$
$\sqrt{3} x - \sqrt{8} y = 0$
A
$x = 0, y = 0$
B
$x = 1, y = 1$
C
$x = 2, y = 2$
D
$x = -1, y = -1$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$\sqrt{2} x + \sqrt{3} y = 0$ $...(1)$
$\sqrt{3} x - \sqrt{8} y = 0$ $...(2)$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,$x$ ને $y$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવતા:
$x = -\frac{\sqrt{3} y}{\sqrt{2}}$ $...(3)$
સમીકરણ $(3)$ માંથી $x$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$\sqrt{3} \left( -\frac{\sqrt{3} y}{\sqrt{2}} \right) - \sqrt{8} y = 0$
$-\frac{3 y}{\sqrt{2}} - 2\sqrt{2} y = 0$
$y$ સામાન્ય લેતા:
$y \left( -\frac{3}{\sqrt{2}} - 2\sqrt{2} \right) = 0$
અહીં કૌંસમાં રહેલી કિંમત શૂન્ય નથી,તેથી $y = 0$ મળે.
$y = 0$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$x = -\frac{\sqrt{3} (0)}{\sqrt{2}} = 0$
આમ,ઉકેલ $x = 0$ અને $y = 0$ છે.
8
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો:
$\frac{3x}{2} - \frac{5y}{3} = -2$
$\frac{x}{3} + \frac{y}{2} = \frac{13}{6}$
A
$x = 2, y = 3$
B
$x = 3, y = 2$
C
$x = 1, y = 2$
D
$x = 2, y = 1$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(1) \frac{3x}{2} - \frac{5y}{3} = -2$
$(2) \frac{x}{3} + \frac{y}{2} = \frac{13}{6}$
પગલું $1$: સમીકરણોનું સાદું રૂપ આપો.
સમીકરણ $(1)$ ને $6$ વડે ગુણતા: $9x - 10y = -12$ --- $(3)$
સમીકરણ $(2)$ ને $6$ વડે ગુણતા: $2x + 3y = 13$ --- $(4)$
પગલું $2$: સમીકરણ $(4)$ માંથી $x$ ને $y$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવો:
$2x = 13 - 3y$
$x = \frac{13 - 3y}{2}$ --- $(5)$
પગલું $3$: સમીકરણ $(5)$ ની કિંમત $(3)$ માં મૂકો:
$9(\frac{13 - 3y}{2}) - 10y = -12$
$2$ વડે ગુણતા: $9(13 - 3y) - 20y = -24$
$117 - 27y - 20y = -24$
$-47y = -24 - 117$
$-47y = -141$
$y = \frac{141}{47} = 3$
પગલું $4$: $y = 3$ ની કિંમત $(5)$ માં મૂકો:
$x = \frac{13 - 3(3)}{2} = \frac{13 - 9}{2} = \frac{4}{2} = 2$
આમ,ઉકેલ $x = 2, y = 3$ છે.
9
Easy
નીચેની સમસ્યા માટે સુરેખ સમીકરણોની જોડી બનાવો અને આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીને તેમનો ઉકેલ શોધો.
બે સંખ્યાઓનો તફાવત $26$ છે અને એક સંખ્યા બીજી સંખ્યા કરતાં ત્રણ ગણી છે. તે સંખ્યાઓ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે પ્રથમ સંખ્યા $x$ છે અને બીજી સંખ્યા $y$ છે,જ્યાં $y > x$ છે.
આપેલ માહિતી મુજબ:
$y = 3x$ $...(1)$
$y - x = 26$ $...(2)$
સમીકરણ $(1)$ માંથી $y$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$3x - x = 26$
$2x = 26$
$x = 13$ $...(3)$
$x$ ની આ કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$y = 3(13) = 39$
આમ,તે બે સંખ્યાઓ $13$ અને $39$ છે.
10
MediumMCQ
પિતાની ઉંમર તેમના પુત્રની ઉંમર કરતાં છ ગણી છે. ચાર વર્ષ પછી,પિતાની ઉંમર તેમના પુત્રની ઉંમર કરતાં ચાર ગણી હશે. તો પુત્ર અને પિતાની હાલની ઉંમર (વર્ષમાં) અનુક્રમે કેટલી હશે?
A
$4$ અને $24$
B
$5$ અને $30$
C
$6$ અને $36$
D
$3$ અને $24$

Solution

(C) ધારો કે પિતાની હાલની ઉંમર $x$ વર્ષ છે અને પુત્રની હાલની ઉંમર $y$ વર્ષ છે.
પ્રથમ શરત મુજબ,પિતાની ઉંમર પુત્રની ઉંમર કરતાં છ ગણી છે:
$x = 6y$ --- $(i)$
બીજી શરત મુજબ,ચાર વર્ષ પછી,પિતાની ઉંમર પુત્રની ઉંમર કરતાં ચાર ગણી હશે:
$(x + 4) = 4(y + 4)$
$x + 4 = 4y + 16$
$x - 4y = 12$ --- $(ii)$
સમીકરણ $(i)$ માંથી $x$ ની કિંમત સમીકરણ $(ii)$ માં મૂકતા:
$6y - 4y = 12$
$2y = 12$
$y = 6$
હવે,$y = 6$ ની કિંમત સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$x = 6(6) = 36$
તેથી,પુત્રની હાલની ઉંમર $6$ વર્ષ અને પિતાની હાલની ઉંમર $36$ વર્ષ છે.
11
Medium
નીચેની સમસ્યા માટે સુરેખ સમીકરણોની જોડી બનાવો અને આદેશની રીત દ્વારા તેમનો ઉકેલ શોધો.
બે પૂરકકોણોમાં મોટો ખૂણો નાના ખૂણા કરતાં $18^{\circ}$ જેટલો મોટો છે. તો તે ખૂણાઓ શોધો.

Solution

(A) ધારો કે મોટો ખૂણો $x$ છે અને નાનો ખૂણો $y$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે પૂરકકોણોની જોડીના માપનો સરવાળો હંમેશા $180^{\circ}$ હોય છે.
આપેલ માહિતી મુજબ:
$x + y = 180^{\circ}$ $...(1)$
$x - y = 18^{\circ}$ $...(2)$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,આપણને મળે છે:
$x = 180^{\circ} - y$ $...(3)$
$x$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$(180^{\circ} - y) - y = 18^{\circ}$
$180^{\circ} - 2y = 18^{\circ}$
$180^{\circ} - 18^{\circ} = 2y$
$162^{\circ} = 2y$
$y = 81^{\circ}$ $...(4)$
$y$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$x = 180^{\circ} - 81^{\circ}$
$x = 99^{\circ}$
આમ,બે ખૂણાઓ $99^{\circ}$ અને $81^{\circ}$ છે.
12
Difficult
નીચેની સમસ્યાઓ માટે સુરેખ સમીકરણોની જોડ બનાવો અને આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીને તેમનો ઉકેલ શોધો.
એક ક્રિકેટ ટીમના કોચ $7$ બેટ અને $6$ દડા ₹ $3800$ માં ખરીદે છે. ત્યારબાદ,તે $3$ બેટ અને $5$ દડા ₹ $1750$ માં ખરીદે છે. દરેક બેટ અને દરેક દડાની કિંમત શોધો.

Solution

(A) ધારો કે એક બેટની કિંમત $x$ છે અને એક દડાની કિંમત $y$ છે.
આપેલ માહિતી મુજબ:
$7x + 6y = 3800$ $...(1)$
$3x + 5y = 1750$ $...(2)$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,$y$ ને $x$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવતા:
$6y = 3800 - 7x$
$y = \frac{3800 - 7x}{6}$ $...(3)$
આ $y$ ની કિંમતને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$3x + 5\left(\frac{3800 - 7x}{6}\right) = 1750$
સમીકરણને સરળ બનાવવા માટે આખા સમીકરણને $6$ વડે ગુણતા:
$18x + 5(3800 - 7x) = 10500$
$18x + 19000 - 35x = 10500$
$-17x = 10500 - 19000$
$-17x = -8500$
$x = 500$
હવે,$x = 500$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$y = \frac{3800 - 7(500)}{6}$
$y = \frac{3800 - 3500}{6}$
$y = \frac{300}{6} = 50$
આમ,એક બેટની કિંમત ₹ $500$ અને એક દડાની કિંમત ₹ $50$ છે.
13
Difficult
નીચેની સમસ્યા માટે સુરેખ સમીકરણ યુગ્મ બનાવો અને આદેશની રીત દ્વારા તેનો ઉકેલ શોધો.
એક શહેરમાં ટેક્સીના ભાડામાં એક નિશ્ચિત ભાડાની સાથે કાપેલા અંતર માટેનું ભાડું લેવામાં આવે છે. $10 \, km$ ના અંતર માટે ચૂકવવામાં આવતું ભાડું ₹ $105$ છે અને $15 \, km$ ની મુસાફરી માટે ચૂકવવામાં આવતું ભાડું ₹ $155$ છે. નિશ્ચિત ભાડું અને પ્રતિ $km$ ભાડું કેટલું છે? એક વ્યક્તિએ $25 \, km$ ની મુસાફરી કરવા માટે કેટલું ભાડું ચૂકવવું પડશે?

Solution

(D) ધારો કે નિશ્ચિત ભાડું ₹ $x$ છે અને પ્રતિ $km$ ભાડું ₹ $y$ છે.
આપેલ માહિતી મુજબ:
$x + 10y = 105$ $(1)$
$x + 15y = 155$ $(2)$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,આપણને મળે છે:
$x = 105 - 10y$ $(3)$
સમીકરણ $(3)$ માંથી $x$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$(105 - 10y) + 15y = 155$
$105 + 5y = 155$
$5y = 155 - 105$
$5y = 50$
$y = 10$
$y = 10$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$x = 105 - 10(10)$
$x = 105 - 100$
$x = 5$
આમ,નિશ્ચિત ભાડું ₹ $5$ છે અને પ્રતિ $km$ ભાડું ₹ $10$ છે.
$25 \, km$ ના અંતર માટે કુલ ભાડું:
$x + 25y = 5 + 25(10) = 5 + 250 = ₹ 255$.
14
Difficult
નીચેની સમસ્યા માટે સુરેખ સમીકરણોની જોડી બનાવો અને આદેશની રીત (substitution method) દ્વારા તેનો ઉકેલ શોધો.
જો અપૂર્ણાંકના અંશ અને છેદ બંનેમાં $2$ ઉમેરવામાં આવે તો તે $\frac{9}{11}$ બને છે. જો અંશ અને છેદ બંનેમાં $3$ ઉમેરવામાં આવે તો તે $\frac{5}{6}$ બને છે. તો તે અપૂર્ણાંક શોધો.

Solution

(A) ધારો કે અપૂર્ણાંકનો અંશ $x$ છે અને છેદ $y$ છે. તેથી અપૂર્ણાંક $\frac{x}{y}$ છે.
પ્રથમ શરત મુજબ: $\frac{x+2}{y+2} = \frac{9}{11}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $11(x+2) = 9(y+2) \implies 11x + 22 = 9y + 18 \implies 11x - 9y = -4$ (સમીકરણ $1$).
બીજી શરત મુજબ: $\frac{x+3}{y+3} = \frac{5}{6}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $6(x+3) = 5(y+3) \implies 6x + 18 = 5y + 15 \implies 6x - 5y = -3$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $2$ પરથી,$5y = 6x + 3 \implies y = \frac{6x+3}{5}$.
આ કિંમત સમીકરણ $1$ માં મૂકતા: $11x - 9(\frac{6x+3}{5}) = -4$.
$5$ વડે ગુણતા: $55x - 9(6x+3) = -20 \implies 55x - 54x - 27 = -20 \implies x = 7$.
હવે,$y$ શોધો: $y = \frac{6(7)+3}{5} = \frac{42+3}{5} = \frac{45}{5} = 9$.
તેથી,માંગેલ અપૂર્ણાંક $\frac{7}{9}$ છે.
15
Medium
નીચેની સમસ્યા માટે સુરેખ સમીકરણોની જોડી બનાવો અને આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીને તેમનો ઉકેલ શોધો: 'પાંચ વર્ષ પછી,જેકબની ઉંમર તેના પુત્રની ઉંમર કરતાં ત્રણ ગણી હશે. પાંચ વર્ષ પહેલાં,જેકબની ઉંમર તેના પુત્રની ઉંમર કરતાં સાત ગણી હતી. તેમની હાલની ઉંમર કેટલી છે?'

Solution

(N/A) ધારો કે જેકબની હાલની ઉંમર $x$ વર્ષ છે અને તેના પુત્રની હાલની ઉંમર $y$ વર્ષ છે.
કિસ્સો $1$: પાંચ વર્ષ પછી,જેકબની ઉંમર $(x + 5)$ થશે અને તેના પુત્રની ઉંમર $(y + 5)$ થશે.
પ્રશ્ન મુજબ,$(x + 5) = 3(y + 5) \implies x + 5 = 3y + 15 \implies x - 3y = 10$ (સમીકરણ $1$).
કિસ્સો $2$: પાંચ વર્ષ પહેલાં,જેકબની ઉંમર $(x - 5)$ હતી અને તેના પુત્રની ઉંમર $(y - 5)$ હતી.
પ્રશ્ન મુજબ,$(x - 5) = 7(y - 5) \implies x - 5 = 7y - 35 \implies x - 7y = -30$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ પરથી,$x = 3y + 10$.
આ કિંમતને સમીકરણ $2$ માં મૂકતા: $(3y + 10) - 7y = -30 \implies -4y = -40 \implies y = 10$.
$y = 10$ ને $x = 3y + 10$ માં મૂકતા: $x = 3(10) + 10 = 40$.
તેથી,જેકબની હાલની ઉંમર $40$ વર્ષ છે અને તેના પુત્રની હાલની ઉંમર $10$ વર્ષ છે.
16
MediumMCQ
પિતા અને પુત્રનું કુલ વજન $70 \, kg$ છે. પુત્રનું વજન તેના પિતાના વજનના છઠ્ઠા ભાગનું છે. પિતા અને પુત્રનું વજન શોધો.
A
પિતા: $60 \, kg$,પુત્ર: $10 \, kg$
B
પિતા: $50 \, kg$,પુત્ર: $20 \, kg$
C
પિતા: $55 \, kg$,પુત્ર: $15 \, kg$
D
પિતા: $65 \, kg$,પુત્ર: $5 \, kg$

Solution

(A) ધારો કે પિતાનું વજન $x \, kg$ છે અને પુત્રનું વજન $y \, kg$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,કુલ વજન $x + y = 70$ છે (સમીકરણ $1$).
પુત્રનું વજન પિતાના વજનના છઠ્ઠા ભાગનું છે,તેથી $y = \frac{1}{6}x$,જેનો અર્થ છે કે $x = 6y$ અથવા $x - 6y = 0$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ માં $x = 6y$ મૂકતા:
$6y + y = 70$
$7y = 70$
$y = 10 \, kg$.
હવે,$y = 10$ ને $x = 6y$ માં મૂકતા:
$x = 6 \times 10 = 60 \, kg$.
તેથી,પિતાનું વજન $60 \, kg$ અને પુત્રનું વજન $10 \, kg$ છે.
17
MediumMCQ
આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીને નીચેના સુરેખ સમીકરણ યુગ્મનો ઉકેલ મેળવો: $2x + 3y = 11, 2x - y = -1$
A
$(5, 0)$
B
$(7, 4)$
C
$(1, 3)$
D
$(2, 5)$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો:
$2x + 3y = 11$ .......... $(i)$
$2x - y = -1$ .......... $(ii)$
સમીકરણ $(ii)$ પરથી,આપણે $y$ ને $x$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવી શકીએ:
$y = 2x + 1$ .......... $(iii)$
સમીકરણ $(iii)$ માંથી $y$ ની કિંમત સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$2x + 3(2x + 1) = 11$
$2x + 6x + 3 = 11$
$8x + 3 = 11$
$8x = 8$
$x = 1$
હવે,$x = 1$ ની કિંમત સમીકરણ $(iii)$ માં મૂકતા:
$y = 2(1) + 1$
$y = 2 + 1$
$y = 3$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (1, 3)$ છે.
18
MediumMCQ
આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીને નીચેના સુરેખ સમીકરણ યુગ્મનો ઉકેલ શોધો: $3x - 7y = 18, 6x - 14y = 12$.
A
$(1, 3)$
B
$(2, 5)$
C
$(7, 1)$
D
$\varnothing$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો છે:
$3x - 7y = 18$ ..... $(1)$
$6x - 14y = 12$ ..... $(2)$
સમીકરણ $(2)$ ને $2$ વડે ભાગતા:
$3x - 7y = 6$ ..... $(3)$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,$3x = 18 + 7y$ મળે છે. આ કિંમતને સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$(18 + 7y) - 7y = 6$
$18 = 6$
આ એક વિરોધાભાસ છે,કારણ કે $18$ ક્યારેય $6$ ની બરાબર હોઈ શકે નહીં.
તેથી,આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને કોઈ ઉકેલ નથી,જેનો અર્થ છે કે ઉકેલ ગણ $\varnothing$ છે.
19
MediumMCQ
પિતાની હાલની ઉંમર અને પુત્રની હાલની ઉંમરના બમણાનો સરવાળો $70$ વર્ષ છે. વળી,પિતાની હાલની ઉંમરના બમણા અને પુત્રની હાલની ઉંમરનો સરવાળો $95$ વર્ષ છે. તેમની હાલની ઉંમર શોધો.
A
પિતા: $40$ વર્ષ,પુત્ર: $15$ વર્ષ
B
પિતા: $45$ વર્ષ,પુત્ર: $10$ વર્ષ
C
પિતા: $35$ વર્ષ,પુત્ર: $20$ વર્ષ
D
પિતા: $50$ વર્ષ,પુત્ર: $10$ વર્ષ

Solution

(A) ધારો કે પિતાની હાલની ઉંમર $x$ વર્ષ છે અને પુત્રની હાલની ઉંમર $y$ વર્ષ છે.
પ્રથમ શરત મુજબ: $x + 2y = 70$ --- $(1)$
બીજી શરત મુજબ: $2x + y = 95$ --- $(2)$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,$x = 70 - 2y$ મળે છે.
આ $x$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$2(70 - 2y) + y = 95$
$140 - 4y + y = 95$
$140 - 3y = 95$
$-3y = 95 - 140$
$-3y = -45$
$y = 15$
હવે,$y = 15$ ની કિંમત $x = 70 - 2y$ માં મૂકતા:
$x = 70 - 2(15)$
$x = 70 - 30 = 40$
તેથી,પિતાની હાલની ઉંમર $40$ વર્ષ અને પુત્રની હાલની ઉંમર $15$ વર્ષ છે.
20
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણોની જોડીને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $x + y = 7$ અને $5x + 12y = 7$.
A
$(-11, 4)$
B
$(11, 4)$
C
$(11, -4)$
D
$(-11, -4)$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો:
$1) x + y = 7$
$2) 5x + 12y = 7$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,આપણે $x$ ને $y$ ના સ્વરૂપમાં લખી શકીએ:
$x = 7 - y$ $(3)$
સમીકરણ $(3)$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$5(7 - y) + 12y = 7$
$35 - 5y + 12y = 7$
$35 + 7y = 7$
$7y = 7 - 35$
$7y = -28$
$y = -4$
હવે,$y = -4$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$x = 7 - (-4)$
$x = 7 + 4$
$x = 11$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (11, -4)$ છે.
21
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $5x - 3y = 1$ અને $2x + 5y = 19$.
A
$x = 2, y = 3$
B
$x = 3, y = 2$
C
$x = 4, y = 6$
D
$x = 1, y = 2$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$1) 5x - 3y = 1$
$2) 2x + 5y = 19$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,$5x = 1 + 3y$,તેથી $x = \frac{1 + 3y}{5}$.
$x$ ની આ કિંમતને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$2(\frac{1 + 3y}{5}) + 5y = 19$
છેદ દૂર કરવા માટે $5$ વડે ગુણતા:
$2(1 + 3y) + 25y = 95$
$2 + 6y + 25y = 95$
$31y = 93$
$y = 3$
હવે,$y = 3$ ની કિંમત $x$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$x = \frac{1 + 3(3)}{5} = \frac{1 + 9}{5} = \frac{10}{5} = 2$.
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (2, 3)$ છે.
22
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $2x - y + 3 = 0$ અને $y = 2x - \frac{3}{2}$.
A
$\varnothing$
B
$(10, 2)$
C
$(7, 9)$
D
$(4, 3)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(1)$ $2x - y + 3 = 0$
$(2)$ $y = 2x - \frac{3}{2}$
સમીકરણ $(2)$ માંથી $y$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$2x - (2x - \frac{3}{2}) + 3 = 0$
$2x - 2x + \frac{3}{2} + 3 = 0$
$\frac{3}{2} + 3 = 0$
$\frac{3 + 6}{2} = 0$
$\frac{9}{2} = 0$
અહીં $\frac{9}{2} \neq 0$ હોવાથી,આ વિધાન વિરોધાભાસી છે.
તેથી,આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને કોઈ ઉકેલ નથી,જેનો અર્થ છે કે રેખાઓ સમાંતર છે. સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
23
Medium
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $2x - 3y = -11$ અને $4x - 6y + 22 = 0$.

Solution

(N/A) આપેલ સમીકરણો:
$1) \, 2x - 3y = -11$
$2) \, 4x - 6y + 22 = 0$
સમીકરણ $(2)$ પરથી,આપણે લખી શકીએ $4x - 6y = -22$,જેનું સાદું રૂપ આપતા $2(2x - 3y) = -22$ મળે,એટલે કે $2x - 3y = -11$.
બંને સમીકરણો સમાન હોવાથી,તે એક જ રેખા દર્શાવે છે.
આનો અર્થ એ છે કે આ સમીકરણ યુગ્મને અનંત ઉકેલો છે.
$2x - 3y = -11$ નું સમાધાન કરતી કોઈપણ જોડ $(x, y)$ એ ઉકેલ છે.
આમ,ઉકેલ ગણ $\{(x, y) \mid 2x - 3y = -11; \, x, y \in R \}$ છે.
24
EasyMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $3x + y + 1 = 0$ અને $2x - 3y + 8 = 0$.
A
$(-1, 2)$
B
$(1, -4)$
C
$(0, 3)$
D
$(2, -7)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(1)$ $3x + y + 1 = 0$
$(2)$ $2x - 3y + 8 = 0$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,આપણે $y$ ને $x$ ના સ્વરૂપમાં લખી શકીએ:
$y = -3x - 1$ $(3)$
હવે,સમીકરણ $(3)$ માંથી $y$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$2x - 3(-3x - 1) + 8 = 0$
$2x + 9x + 3 + 8 = 0$
$11x + 11 = 0$
$11x = -11$
$x = -1$
હવે,$x = -1$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$y = -3(-1) - 1$
$y = 3 - 1$
$y = 2$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (-1, 2)$ છે.
25
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $8x - 3y = 1$ અને $34x - 3y = 14$.
A
$(-7, -1/2)$
B
$(4, 2/5)$
C
$(1/2, 3/2)$
D
$(1/2, 1)$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો:
$1) 8x - 3y = 1$
$2) 34x - 3y = 14$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,$3y$ ને આ રીતે લખી શકાય:
$3y = 8x - 1$
$y = (8x - 1) / 3$
$y$ ની આ કિંમતને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$34x - 3((8x - 1) / 3) = 14$
$34x - (8x - 1) = 14$
$34x - 8x + 1 = 14$
$26x = 13$
$x = 13 / 26 = 1/2$
હવે,$x = 1/2$ ની કિંમત $y$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$y = (8(1/2) - 1) / 3$
$y = (4 - 1) / 3$
$y = 3 / 3 = 1$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (1/2, 1)$ છે.
26
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $x + 8y = 19$ અને $2x + 11y = 28$.
A
$(3, 2)$
B
$(5, 7)$
C
$(4, 1)$
D
$(2, -1)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(1) x + 8y = 19$
$(2) 2x + 11y = 28$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,$x$ ને $y$ ના સ્વરૂપમાં લખતા:
$x = 19 - 8y$
આ $x$ ની કિંમતને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$2(19 - 8y) + 11y = 28$
$38 - 16y + 11y = 28$
$38 - 5y = 28$
$-5y = 28 - 38$
$-5y = -10$
$y = 2$
હવે,$y = 2$ ની કિંમત $x$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$x = 19 - 8(2)$
$x = 19 - 16$
$x = 3$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (3, 2)$ છે.
27
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $2x + 3y = 7$ અને $6x + 9y = 23$.
A
$(2, 2)$
B
$\text{ઉકેલ નથી } (\varnothing)$
C
$(1, 1.5)$
D
$(0, -3)$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો:
$1) \, 2x + 3y = 7$
$2) \, 6x + 9y = 23$
સહગુણકોનો ગુણોત્તર તપાસતા:
$\frac{a_1}{a_2} = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}$
$\frac{b_1}{b_2} = \frac{3}{9} = \frac{1}{3}$
$\frac{c_1}{c_2} = \frac{7}{23}$
અહીં $\frac{a_1}{a_2} = \frac{b_1}{b_2} \neq \frac{c_1}{c_2}$ હોવાથી,આ રેખાઓ એકબીજાને સમાંતર છે.
તેથી,આ સમીકરણ યુગ્મનો કોઈ ઉકેલ નથી,જેને $\varnothing$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
28
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $x + 11y = 1$ અને $8x + 13y = 2$.
A
$(\frac{4}{20}, \frac{3}{18})$
B
$(\frac{7}{20}, \frac{3}{20})$
C
$(\frac{3}{25}, \frac{2}{25})$
D
$(\frac{2}{25}, \frac{5}{25})$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો:
$(1) x + 11y = 1$
$(2) 8x + 13y = 2$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,આપણને $x = 1 - 11y$ મળે છે.
આ $x$ ની કિંમતને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$8(1 - 11y) + 13y = 2$
$8 - 88y + 13y = 2$
$8 - 75y = 2$
$-75y = 2 - 8$
$-75y = -6$
$y = \frac{-6}{-75} = \frac{2}{25}$.
હવે,$y = \frac{2}{25}$ ની કિંમત $x$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$x = 1 - 11(\frac{2}{25})$
$x = 1 - \frac{22}{25} = \frac{25 - 22}{25} = \frac{3}{25}$.
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (\frac{3}{25}, \frac{2}{25})$ છે.
29
MediumMCQ
આપેલ સુરેખ સમીકરણ યુગ્મને આદેશની રીતથી ઉકેલો: $8x + 5y = 9$ અને $3x + 2y = 4$.
A
$(-2, 5)$
B
$(-3, 2)$
C
$(0, -1)$
D
$(7, -5)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(1)$ $8x + 5y = 9$
$(2)$ $3x + 2y = 4$
સમીકરણ $(2)$ પરથી,$y$ ને $x$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવતા:
$2y = 4 - 3x$
$y = \frac{4 - 3x}{2}$
આ $y$ ની કિંમતને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$8x + 5(\frac{4 - 3x}{2}) = 9$
છેદ દૂર કરવા માટે આખા સમીકરણને $2$ વડે ગુણતા:
$16x + 5(4 - 3x) = 18$
$16x + 20 - 15x = 18$
$x + 20 = 18$
$x = 18 - 20$
$x = -2$
હવે,$x = -2$ ની કિંમત $y$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$y = \frac{4 - 3(-2)}{2}$
$y = \frac{4 + 6}{2}$
$y = \frac{10}{2}$
$y = 5$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (-2, 5)$ છે.
30
MediumMCQ
જો એક અપૂર્ણાંકના અંશ અને છેદ બંનેમાં $1$ ઉમેરવામાં આવે,તો તે $\frac{4}{5}$ બને છે. જો અંશ અને છેદ બંનેમાંથી $5$ બાદ કરવામાં આવે,તો તે $\frac{1}{2}$ બને છે. તે અપૂર્ણાંક શોધો.
A
$\frac{9}{3}$
B
$\frac{7}{5}$
C
$\frac{7}{9}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(C) ધારો કે અપૂર્ણાંક $\frac{x}{y}$ છે.
પ્રથમ શરત મુજબ: $\frac{x+1}{y+1} = \frac{4}{5}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $5(x+1) = 4(y+1) \implies 5x + 5 = 4y + 4 \implies 5x - 4y = -1$ (સમીકરણ $1$).
બીજી શરત મુજબ: $\frac{x-5}{y-5} = \frac{1}{2}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા: $2(x-5) = 1(y-5) \implies 2x - 10 = y - 5 \implies 2x - y = 5$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $2$ પરથી,$y = 2x - 5$. આ કિંમત સમીકરણ $1$ માં મુકતા:
$5x - 4(2x - 5) = -1$
$5x - 8x + 20 = -1$
$-3x = -21 \implies x = 7$.
હવે,$y$ શોધો: $y = 2(7) - 5 = 14 - 5 = 9$.
આમ,અપૂર્ણાંક $\frac{7}{9}$ છે.
31
EasyMCQ
જો $2x + y = 35$ અને $3x + 4y = 65$ હોય,તો $\frac{x}{y}$ શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$0$
D
$1$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો:
$(1) \ 2x + y = 35$
$(2) \ 3x + 4y = 65$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,આપણે $y$ ને $x$ ના સ્વરૂપમાં લખી શકીએ:
$y = 35 - 2x$
$y$ ની આ કિંમતને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$3x + 4(35 - 2x) = 65$
$3x + 140 - 8x = 65$
$-5x = 65 - 140$
$-5x = -75$
$x = 15$
હવે,$x = 15$ ની કિંમત $y$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$y = 35 - 2(15)$
$y = 35 - 30$
$y = 5$
છેલ્લે,ગુણોત્તર $\frac{x}{y}$ ની ગણતરી કરતા:
$\frac{x}{y} = \frac{15}{5} = 3$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
32
MediumMCQ
બે સંખ્યાઓનો સરવાળો $9$ છે. પ્રથમ સંખ્યાના પાંચ ગણા અને બીજી સંખ્યાના ત્રણ ગણાનો તફાવત $5$ છે. તે સંખ્યાઓ શોધો.
A
$4, 5$
B
$-4, 2$
C
$0, -5$
D
$7, 5$

Solution

(A) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,સંખ્યાઓનો સરવાળો $9$ છે,તેથી $x + y = 9$ (સમીકરણ $1$).
પ્રથમ સંખ્યાના પાંચ ગણા અને બીજી સંખ્યાના ત્રણ ગણાનો તફાવત $5$ છે,તેથી $5x - 3y = 5$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ પરથી,આપણને $y = 9 - x$ મળે છે.
આ કિંમતને સમીકરણ $2$ માં મૂકતા: $5x - 3(9 - x) = 5$.
$5x - 27 + 3x = 5$.
$8x = 32$.
$x = 4$.
હવે,$x = 4$ ને $y = 9 - x$ માં મૂકતા: $y = 9 - 4 = 5$.
આમ,તે સંખ્યાઓ $4$ અને $5$ છે.
33
MediumMCQ
એક સંખ્યા બીજી સંખ્યા કરતા $3$ ઓછી છે. મોટી સંખ્યાના બમણામાં $17$ ઉમેરતા તે નાની સંખ્યાના ત્રણ ગણી થાય છે. આ સંખ્યાઓ શોધો.
A
$26, 23$
B
$62, 20$
C
$20, 27$
D
$29, 21$

Solution

(A) ધારો કે મોટી સંખ્યા $x$ છે અને નાની સંખ્યા $y$ છે.
પ્રથમ શરત મુજબ,$x = y + 3$ અથવા $x - y = 3$ (સમીકરણ $1$).
બીજી શરત મુજબ,$2x + 17 = 3y$ અથવા $2x - 3y = -17$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ માંથી $x = y + 3$ ની કિંમત સમીકરણ $2$ માં મૂકતા:
$2(y + 3) - 3y = -17$
$2y + 6 - 3y = -17$
$-y + 6 = -17$
$-y = -23$
$y = 23$.
હવે,$x = y + 3$ નો ઉપયોગ કરીને $x$ શોધો:
$x = 23 + 3 = 26$.
તેથી,તે સંખ્યાઓ $26$ અને $23$ છે.
34
MediumMCQ
નીચેના સુરેખ સમીકરણોની જોડી ઉકેલો: $\frac{5}{a} - \frac{6}{b} = 3$ અને $\frac{1}{a} + \frac{4}{b} = 11$.
A
$\left(-\frac{2}{5}, \frac{3}{5}\right)$
B
$\left(\frac{7}{3}, \frac{1}{5}\right)$
C
$\left(\frac{1}{3}, \frac{1}{2}\right)$
D
$\left(\frac{2}{5}, \frac{3}{1}\right)$

Solution

(C) ધારો કે $x = \frac{1}{a}$ અને $y = \frac{1}{b}$.
સમીકરણો નીચે મુજબ બનશે:
$5x - 6y = 3$ --- $(1)$
$x + 4y = 11$ --- $(2)$
સમીકરણ $(2)$ પરથી,$x = 11 - 4y$.
$x$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$5(11 - 4y) - 6y = 3$
$55 - 20y - 6y = 3$
$55 - 26y = 3$
$26y = 52$
$y = 2$.
અહીં $y = \frac{1}{b} = 2$ હોવાથી,$b = \frac{1}{2}$ મળે.
$y = 2$ ની કિંમત $x = 11 - 4y$ માં મૂકતા:
$x = 11 - 4(2) = 11 - 8 = 3$.
અહીં $x = \frac{1}{a} = 3$ હોવાથી,$a = \frac{1}{3}$ મળે.
આમ,$(a, b) = \left(\frac{1}{3}, \frac{1}{2}\right)$.
35
MediumMCQ
જો હું આપેલી બે સંખ્યાઓમાંથી દરેક માં $1$ ઉમેરું,તો તેમનો ગુણોત્તર $1:2$ થાય છે. જો હું દરેક સંખ્યામાંથી $5$ બાદ કરું,તો ગુણોત્તર $5:11$ થાય છે. તે સંખ્યાઓ શોધો.
A
$23, 62$
B
$78, 90$
C
$30, 45$
D
$35, 71$

Solution

(D) ધારો કે બે સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ છે.
પ્રથમ શરત મુજબ: $\frac{x+1}{y+1} = \frac{1}{2} \implies 2x + 2 = y + 1 \implies y = 2x + 1$ (સમીકરણ $1$).
બીજી શરત મુજબ: $\frac{x-5}{y-5} = \frac{5}{11} \implies 11x - 55 = 5y - 25 \implies 11x - 5y = 30$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $2$ માં $y = 2x + 1$ મૂકતા: $11x - 5(2x + 1) = 30$.
$11x - 10x - 5 = 30 \implies x = 35$.
હવે,$y$ શોધો: $y = 2(35) + 1 = 70 + 1 = 71$.
આમ,તે સંખ્યાઓ $35$ અને $71$ છે.
36
EasyMCQ
સમીકરણોની જોડી $x + 2y = 5$ અને $2x + y = 4$ નો ઉકેલ ......... છે.
A
$(1, 2)$
B
$(1, 1)$
C
$(1, -1)$
D
$(2, 2)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(1)$ $x + 2y = 5$
$(2)$ $2x + y = 4$
સમીકરણ $(1)$ પરથી,આપણને $x = 5 - 2y$ મળે છે.
$x$ ની આ કિંમતને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$2(5 - 2y) + y = 4$
$10 - 4y + y = 4$
$10 - 3y = 4$
$-3y = 4 - 10$
$-3y = -6$
$y = 2$
હવે,$y = 2$ ને $x = 5 - 2y$ માં મૂકતા:
$x = 5 - 2(2)$
$x = 5 - 4$
$x = 1$
તેથી,ઉકેલ $(x, y) = (1, 2)$ છે.
37
EasyMCQ
જો $2x + y = 5$ અને $y - 1 = 0$ હોય,તો $x$ ની કિંમત ............ છે.
A
$4$
B
$5$
C
$2$
D
$0$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો:
$2x + y = 5$ --- $(1)$
$y - 1 = 0$ --- $(2)$
સમીકરણ $(2)$ પરથી,આપણને $y = 1$ મળે છે.
$y = 1$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$2x + 1 = 5$
$2x = 5 - 1$
$2x = 4$
$x = 4 / 2$
$x = 2$
તેથી,$x$ ની કિંમત $2$ છે.
38
EasyMCQ
બે ચલ ધરાવતા સુરેખ સમીકરણ $3x + 2y = 8$ માટે,જો $x$ ની કિંમત $-2$ હોય,તો $y = \dots$
A
$-5$
B
$-7$
C
$7$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ સુરેખ સમીકરણ $3x + 2y = 8$ છે.
સમીકરણમાં $x = -2$ મૂકતા:
$3(-2) + 2y = 8$
$-6 + 2y = 8$
બંને બાજુ $6$ ઉમેરતા:
$2y = 8 + 6$
$2y = 14$
$2$ વડે ભાગતા:
$y = 7$.
39
EasyMCQ
બે ચલ ધરાવતા સુરેખ સમીકરણ $2x - 5y = 3$ માટે,જો $y = -1$ હોય,તો $x = \ldots$
A
$1$
B
$-1$
C
$2$
D
$-2$

Solution

(B) આપેલ સુરેખ સમીકરણ $2x - 5y = 3$ છે.
સમીકરણમાં $y = -1$ ની કિંમત મૂકતા:
$2x - 5(-1) = 3$
$2x + 5 = 3$
બંને બાજુથી $5$ બાદ કરતા:
$2x = 3 - 5$
$2x = -2$
$2$ વડે ભાગતા:
$x = -1$
40
MediumMCQ
સમીકરણોની જોડી $2x + 3y = 10$ અને $3x - y = 4$ માટે,$x$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$-2$
C
$1$
D
$-1$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(1)$ $2x + 3y = 10$
$(2)$ $3x - y = 4$
સમીકરણ $(2)$ પરથી,આપણે $y$ ને $x$ ના સ્વરૂપમાં લખી શકીએ:
$y = 3x - 4$
આ $y$ ની કિંમતને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$2x + 3(3x - 4) = 10$
$2x + 9x - 12 = 10$
$11x = 10 + 12$
$11x = 22$
$x = 2$
આમ,$x$ ની કિંમત $2$ છે.
41
MediumMCQ
જો $x = -2$ અને $\frac{4}{x} + \frac{3}{y} = 1$ હોય,તો $y = \dots$
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$-1$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $\frac{4}{x} + \frac{3}{y} = 1$.
સમીકરણમાં $x = -2$ મૂકતા:
$\frac{4}{-2} + \frac{3}{y} = 1$
$-2 + \frac{3}{y} = 1$
બંને બાજુ $2$ ઉમેરતા:
$\frac{3}{y} = 1 + 2$
$\frac{3}{y} = 3$
બંને બાજુ $y$ વડે ગુણીને $3$ વડે ભાગતા:
$y = \frac{3}{3} = 1$.
આમ,$y = 1$ મળે છે.
42
MediumMCQ
જો $y = \frac{1}{2} x$ અને $x + 2y = 8$ હોય,તો $x = \dots$
A
$2$
B
$-2$
C
$4$
D
$-4$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો:
$y = \frac{1}{2} x$ --- $(1)$
$x + 2y = 8$ --- $(2)$
સમીકરણ $(1)$ માંથી $y$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$x + 2(\frac{1}{2} x) = 8$
$x + x = 8$
$2x = 8$
$x = \frac{8}{2}$
$x = 4$
43
MediumMCQ
બે અંકની સંખ્યાના અંકોનો સરવાળો $6$ છે. જો એકમનો અંક દશકના અંક કરતા બમણો હોય,તો તે સંખ્યા .......... છે.
A
$24$
B
$42$
C
$36$
D
$63$

Solution

(A) ધારો કે દશકનો અંક $x$ છે અને એકમનો અંક $y$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,અંકોનો સરવાળો $6$ છે,તેથી $x + y = 6$.
વળી,એકમનો અંક એ દશકના અંક કરતા બમણો છે,તેથી $y = 2x$.
પ્રથમ સમીકરણમાં $y = 2x$ મૂકતા: $x + 2x = 6$.
$3x = 6$,જે આપણને $x = 2$ આપે છે.
હવે,$y$ શોધો: $y = 2(2) = 4$.
તેથી,સંખ્યા $10x + y$ એટલે કે $10(2) + 4 = 24$ છે.
44
EasyMCQ
સમીકરણ $2x + 3y = 8$ પરથી,આપણને $y = \ldots$ મળે છે.
A
$\frac{2x - 8}{3}$
B
$\frac{8 - 2x}{3}$
C
$\frac{2x + 8}{3}$
D
$\frac{8 - 3x}{2}$

Solution

(B) આપેલ બે ચલવાળા સુરેખ સમીકરણ: $2x + 3y = 8$.
$y$ ને $x$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવવા માટે,આપણે $y$ વાળા પદને સમીકરણની એક બાજુએ અલગ કરીએ.
બંને બાજુથી $2x$ બાદ કરતા: $3y = 8 - 2x$.
હવે,$y$ ની કિંમત શોધવા માટે બંને બાજુને $3$ વડે ભાગતા: $y = \frac{8 - 2x}{3}$.
આમ,સાચું પદ $\frac{8 - 2x}{3}$ છે.

Pair of Linear Equations in Two Variables — Substitution Method · Frequently Asked Questions

1Are these Pair of Linear Equations in Two Variables questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Pair of Linear Equations in Two Variables Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.