અ Gujarati

Elimination Method Questions in Gujarati

Class 10 Mathematics · Pair of Linear Equations in Two Variables · Elimination Method

57+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 57 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
જો $x=a$ અને $y=b$ એ સમીકરણો $x-y=2$ અને $x+y=4$ નો ઉકેલ હોય,તો $a$ અને $b$ ની કિંમતો અનુક્રમે કેટલી થાય?
A
$3$ અને $1$
B
$3$ અને $5$
C
$5$ અને $3$
D
$-1$ અને $-3$

Solution

(A) આપેલ છે કે $(x=a, y=b)$ એ સુરેખ સમીકરણોની જોડનો ઉકેલ છે:
$x-y=2$ $\cdots$ $(i)$
$x+y=4$ $\cdots$ $(ii)$
કારણ કે $(a, b)$ બંને સમીકરણોનું સમાધાન કરે છે,તેથી આપણે $x=a$ અને $y=b$ ને સમીકરણોમાં મૂકીએ:
$a-b=2$ $\cdots$ $(iii)$
$a+b=4$ $\cdots$ $(iv)$
સમીકરણ $(iii)$ અને $(iv)$ નો સરવાળો કરતા:
$(a-b) + (a+b) = 2 + 4$
$2a = 6$
$a = 3$
હવે $a=3$ ની કિંમત સમીકરણ $(iv)$ માં મૂકતા:
$3 + b = 4$
$b = 4 - 3$
$b = 1$
આમ,$a$ અને $b$ ની કિંમતો અનુક્રમે $3$ અને $1$ છે.
2
MediumMCQ
અરુણા પાસે ફક્ત $Rs. 1$ અને $Rs. 2$ ના સિક્કા છે. જો તેની પાસે કુલ સિક્કાઓની સંખ્યા $50$ હોય અને તેની પાસે રહેલી કુલ રકમ $Rs. 75$ હોય,તો $Rs. 1$ અને $Rs. 2$ ના સિક્કાઓની સંખ્યા અનુક્રમે કેટલી હશે?
A
$35$ અને $15$
B
$25$ અને $25$
C
$35$ અને $20$
D
$15$ અને $35$

Solution

(B) ધારો કે $Rs. 1$ ના સિક્કાઓની સંખ્યા $x$ છે અને $Rs. 2$ ના સિક્કાઓની સંખ્યા $y$ છે.
આપેલ શરત મુજબ,સિક્કાઓની કુલ સંખ્યા $50$ છે,તેથી $x + y = 50$ (સમીકરણ $i$).
કુલ રકમ $Rs. 75$ છે,તેથી $1x + 2y = 75$ (સમીકરણ $ii$).
સમીકરણ $ii$ માંથી સમીકરણ $i$ બાદ કરતા:
$(x + 2y) - (x + y) = 75 - 50$
$y = 25$.
હવે,$y = 25$ ની કિંમત સમીકરણ $i$ માં મૂકતા:
$x + 25 = 50$
$x = 25$.
આમ,$Rs. 1$ ના સિક્કાઓની સંખ્યા $25$ છે અને $Rs. 2$ ના સિક્કાઓની સંખ્યા $25$ છે.
3
Medium
નીચે આપેલા સુરેખ સમીકરણોની જોડીના તમામ શક્ય ઉકેલો શોધવા માટે લોપની રીતનો ઉપયોગ કરો:
$2x + 3y = 8$ $...(1)$
$4x + 6y = 7$ $...(2)$

Solution

(D) પગલું $1$: $x$ ના સહગુણકો સમાન કરવા માટે સમીકરણ $(1)$ ને $2$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $1$ વડે ગુણો. તેથી આપણને નીચે મુજબના સમીકરણો મળે છે:
$4x + 6y = 16$ $...(3)$
$4x + 6y = 7$ $...(4)$
પગલું $2$: સમીકરણ $(3)$ માંથી સમીકરણ $(4)$ બાદ કરતાં:
$(4x - 4x) + (6y - 6y) = 16 - 7$
એટલે કે,$0 = 9$,જે એક અસત્ય વિધાન છે.
તેથી,સુરેખ સમીકરણોની આ જોડીને કોઈ ઉકેલ નથી.
4
Difficult
નીચેની સમસ્યા માટે સુરેખ સમીકરણોની જોડી બનાવો અને લોપની રીતનો ઉપયોગ કરીને તેમના ઉકેલ શોધો (જો અસ્તિત્વ ધરાવતા હોય તો):
જો આપણે અંશમાં $1$ ઉમેરીએ અને છેદમાંથી $1$ બાદ કરીએ,તો અપૂર્ણાંક $1$ બની જાય છે. જો આપણે ફક્ત છેદમાં $1$ ઉમેરીએ,તો તે $\frac{1}{2}$ બની જાય છે. તો તે અપૂર્ણાંક કયો છે?

Solution

(N/A) ધારો કે અપૂર્ણાંક $\frac{x}{y}$ છે.
આપેલ માહિતી મુજબ:
$\frac{x+1}{y-1} = 1 \implies x+1 = y-1 \implies x-y = -2$ $...(1)$
$\frac{x}{y+1} = \frac{1}{2} \implies 2x = y+1 \implies 2x-y = 1$ $...(2)$
સમીકરણ $(2)$ માંથી સમીકરણ $(1)$ બાદ કરતા,આપણને મળે છે:
$(2x-y) - (x-y) = 1 - (-2)$
$2x - y - x + y = 1 + 2$
$x = 3$ $...(3)$
$x$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$3 - y = -2$
$-y = -2 - 3$
$-y = -5$
$y = 5$
તેથી,અપૂર્ણાંક $\frac{3}{5}$ છે.
5
Medium
નીચેની સમસ્યાઓમાં સુરેખ સમીકરણોની જોડી બનાવો અને તેમનો ઉકેલ (જો અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય તો) લોપની રીતથી શોધો:
પાંચ વર્ષ પહેલાં,નૂરીની ઉંમર સોનુની ઉંમર કરતાં ત્રણ ગણી હતી. દસ વર્ષ પછી,નૂરીની ઉંમર સોનુની ઉંમર કરતાં બે ગણી હશે. નૂરી અને સોનુની ઉંમર કેટલી છે?

Solution

(N/A) ધારો કે નૂરીની હાલની ઉંમર $x$ વર્ષ છે અને સોનુની હાલની ઉંમર $y$ વર્ષ છે.
આપેલ માહિતી મુજબ:
પાંચ વર્ષ પહેલાં,નૂરીની ઉંમર $(x-5)$ હતી અને સોનુની ઉંમર $(y-5)$ હતી.
$(x-5) = 3(y-5)$
$x - 5 = 3y - 15$
$x - 3y = -10$ $...(1)$
દસ વર્ષ પછી,નૂરીની ઉંમર $(x+10)$ હશે અને સોનુની ઉંમર $(y+10)$ હશે.
$(x+10) = 2(y+10)$
$x + 10 = 2y + 20$
$x - 2y = 10$ $...(2)$
સમીકરણ $(2)$ માંથી સમીકરણ $(1)$ બાદ કરતાં:
$(x - 2y) - (x - 3y) = 10 - (-10)$
$x - 2y - x + 3y = 10 + 10$
$y = 20$
$y = 20$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$x - 3(20) = -10$
$x - 60 = -10$
$x = 50$
આમ,નૂરીની હાલની ઉંમર $50$ વર્ષ છે અને સોનુની હાલની ઉંમર $20$ વર્ષ છે.
6
MediumMCQ
નીચેની સમસ્યાઓમાં સુરેખ સમીકરણોની જોડી બનાવો અને લોપની રીતનો ઉપયોગ કરીને તેમના ઉકેલ (જો અસ્તિત્વ ધરાવતા હોય તો) શોધો.
બે અંકની સંખ્યાના અંકોનો સરવાળો $9$ છે. વળી,આ સંખ્યાના $9$ ગણા એ અંકોની અદલાબદલી કરવાથી મળતી સંખ્યાના $2$ ગણા છે. તો તે સંખ્યા શોધો.
A
$18$
B
$81$
C
$27$
D
$72$

Solution

(A) ધારો કે એકમનો અંક $x$ છે અને દશકનો અંક $y$ છે. તેથી,સંખ્યા $10y + x$ થશે.
પ્રથમ શરત મુજબ,અંકોનો સરવાળો $9$ છે:
$x + y = 9$ $...(1)$
બીજી શરત મુજબ,સંખ્યાના $9$ ગણા એ અંકોની અદલાબદલી કરવાથી મળતી સંખ્યાના $2$ ગણા છે:
$9(10y + x) = 2(10x + y)$
$90y + 9x = 20x + 2y$
$88y - 11x = 0$
$11$ વડે ભાગતા,આપણને મળે:
$8y - x = 0$ અથવા $-x + 8y = 0$ $...(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$(x + y) + (-x + 8y) = 9 + 0$
$9y = 9$
$y = 1$
$y = 1$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$x + 1 = 9$
$x = 8$
તેથી,સંખ્યા $10y + x = 10(1) + 8 = 18$ છે.
7
Medium
નીચેની સમસ્યાઓમાં સુરેખ સમીકરણોની જોડી બનાવો અને તેમનો ઉકેલ (જો અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય તો) લોપની રીતથી શોધો.
મીના ₹ $2000$ ઉપાડવા બેંકમાં ગઈ હતી. તેણે કેશિયરને માત્ર ₹ $50$ અને ₹ $100$ ની નોટો આપવા કહ્યું. મીનાને કુલ $25$ નોટો મળી. તો તેણે ₹ $50$ અને ₹ $100$ ની કેટલી નોટો મેળવી હશે તે શોધો.

Solution

(A) ધારો કે ₹ $50$ ની નોટોની સંખ્યા $x$ છે અને ₹ $100$ ની નોટોની સંખ્યા $y$ છે.
આપેલ માહિતી મુજબ:
$1$. નોટોની કુલ સંખ્યા $25$ છે,તેથી $x + y = 25$ $...(1)$
$2$. નોટોનું કુલ મૂલ્ય ₹ $2000$ છે,તેથી $50x + 100y = 2000$ $...(2)$
લોપની રીતનો ઉપયોગ કરવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $50$ વડે ગુણો:
$50x + 50y = 1250$ $...(3)$
સમીકરણ $(2)$ માંથી સમીકરણ $(3)$ બાદ કરતા:
$(50x + 100y) - (50x + 50y) = 2000 - 1250$
$50y = 750$
$y = 15$
$y = 15$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$x + 15 = 25$
$x = 10$
આમ,મીનાએ ₹ $50$ ની $10$ નોટો અને ₹ $100$ ની $15$ નોટો મેળવી.
8
Medium
નીચેની સમસ્યા માટે સુરેખ સમીકરણોની જોડી બનાવો અને લોપની રીતનો ઉપયોગ કરીને તેમના ઉકેલ શોધો:
એક પુસ્તકાલયમાં પ્રથમ ત્રણ દિવસ માટે નિશ્ચિત ભાડું છે અને ત્યારબાદના દરેક દિવસ માટે અલગ ભાડું છે. સરિતાએ સાત દિવસ પુસ્તક રાખવા માટે ₹ $27$ ચૂકવ્યા,જ્યારે સુસીએ પાંચ દિવસ પુસ્તક રાખવા માટે ₹ $21$ ચૂકવ્યા. તો નિશ્ચિત ભાડું અને દરેક વધારાના દિવસનું ભાડું શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે પ્રથમ ત્રણ દિવસ માટેનું નિશ્ચિત ભાડું $Rs$ $x$ છે અને ત્યારબાદના દરેક દિવસનું વધારાનું ભાડું $Rs$ $y$ છે.
આપેલ માહિતી મુજબ:
સરિતા માટે: પુસ્તક $7$ દિવસ રાખવામાં આવ્યું હતું. જેમાં $3$ દિવસ નિશ્ચિત અને $4$ દિવસ વધારાના છે. તેથી,$x + 4y = 27$ $...(1)$
સુસી માટે: પુસ્તક $5$ દિવસ રાખવામાં આવ્યું હતું. જેમાં $3$ દિવસ નિશ્ચિત અને $2$ દિવસ વધારાના છે. તેથી,$x + 2y = 21$ $...(2)$
સમીકરણ $(1)$ માંથી સમીકરણ $(2)$ બાદ કરતા:
$(x + 4y) - (x + 2y) = 27 - 21$
$2y = 6$
$y = 3$ $...(3)$
$y = 3$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$x + 4(3) = 27$
$x + 12 = 27$
$x = 15$
આમ,નિશ્ચિત ભાડું $Rs$ $15$ છે અને દરેક વધારાના દિવસનું ભાડું $Rs$ $3$ છે.
9
Difficult
નીચેના સમીકરણોની જોડી ઉકેલો:
$\frac{2}{x} + \frac{3}{y} = 13$
$\frac{5}{x} - \frac{4}{y} = -2$

Solution

(N/A) આપેલ સમીકરણોની જોડીને આ રીતે લખીએ:
$2\left(\frac{1}{x}\right) + 3\left(\frac{1}{y}\right) = 13$ $...(1)$
$5\left(\frac{1}{x}\right) - 4\left(\frac{1}{y}\right) = -2$ $...(2)$
આ સમીકરણો પ્રમાણિત સ્વરૂપ $ax + by + c = 0$ માં નથી. જો આપણે $\frac{1}{x} = p$ અને $\frac{1}{y} = q$ આદેશ લઈએ,તો સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ પરથી આપણને મળે:
$2p + 3q = 13$ $...(3)$
$5p - 4q = -2$ $...(4)$
હવે,આ સમીકરણોને લોપની રીતથી ઉકેલીએ. સમીકરણ $(3)$ ને $4$ વડે અને સમીકરણ $(4)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$8p + 12q = 52$ $...(5)$
$15p - 12q = -6$ $...(6)$
સમીકરણ $(5)$ અને $(6)$ નો સરવાળો કરતા:
$23p = 46 \implies p = 2$
$p = 2$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$2(2) + 3q = 13 \implies 4 + 3q = 13 \implies 3q = 9 \implies q = 3$
આપણે જાણીએ છીએ કે $p = \frac{1}{x}$ અને $q = \frac{1}{y}$,તેથી:
$\frac{1}{x} = 2 \implies x = \frac{1}{2}$
$\frac{1}{y} = 3 \implies y = \frac{1}{3}$
આમ,ઉકેલ $x = \frac{1}{2}$ અને $y = \frac{1}{3}$ છે.
10
Difficult
નીચે આપેલા સમીકરણોની જોડીને સુરેખ સમીકરણોની જોડીમાં રૂપાંતરિત કરીને ઉકેલો:
$\frac{5}{x-1} + \frac{1}{y-2} = 2$
$\frac{6}{x-1} - \frac{3}{y-2} = 1$

Solution

(A) ધારો કે $\frac{1}{x-1} = p$ અને $\frac{1}{y-2} = q$ છે. તો આપેલા સમીકરણો નીચે મુજબ લખી શકાય:
$5p + q = 2$ $...(1)$
$6p - 3q = 1$ $...(2)$
આને ઉકેલવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $3$ વડે ગુણો:
$15p + 3q = 6$ $...(3)$
સમીકરણ $(2)$ અને $(3)$ નો સરવાળો કરતા:
$(6p - 3q) + (15p + 3q) = 1 + 6$
$21p = 7$
$p = \frac{7}{21} = \frac{1}{3}$
$p = \frac{1}{3}$ ને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$5(\frac{1}{3}) + q = 2$
$\frac{5}{3} + q = 2$
$q = 2 - \frac{5}{3} = \frac{6-5}{3} = \frac{1}{3}$
હવે,$p$ અને $q$ ની કિંમતો પાછી મૂકતા:
$\frac{1}{x-1} = \frac{1}{3} \implies x-1 = 3 \implies x = 4$
$\frac{1}{y-2} = \frac{1}{3} \implies y-2 = 3 \implies y = 5$
આમ,ઉકેલ $x = 4, y = 5$ છે.
11
Difficult
નીચે આપેલા સમીકરણોની જોડીને સુરેખ સમીકરણોની જોડીમાં રૂપાંતરિત કરીને ઉકેલો:
$\frac{2}{\sqrt{x}} + \frac{3}{\sqrt{y}} = 2$
$\frac{4}{\sqrt{x}} - \frac{9}{\sqrt{y}} = -1$

Solution

(X=4, Y=9) ધારો કે $\frac{1}{\sqrt{x}} = p$ અને $\frac{1}{\sqrt{y}} = q$.
આ કિંમતો આપેલા સમીકરણોમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$2p + 3q = 2$ $...(1)$
$4p - 9q = -1$ $...(2)$
$q$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$6p + 9q = 6$ $...(3)$
સમીકરણ $(2)$ અને $(3)$ નો સરવાળો કરતા:
$(4p - 9q) + (6p + 9q) = -1 + 6$
$10p = 5$
$p = \frac{5}{10} = \frac{1}{2}$
$p = \frac{1}{2}$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$2(\frac{1}{2}) + 3q = 2$
$1 + 3q = 2$
$3q = 1$
$q = \frac{1}{3}$
હવે,$x$ અને $y$ માટે ઉકેલતા:
$p = \frac{1}{\sqrt{x}} = \frac{1}{2} \implies \sqrt{x} = 2 \implies x = 4$
$q = \frac{1}{\sqrt{y}} = \frac{1}{3} \implies \sqrt{y} = 3 \implies y = 9$
આમ,ઉકેલ $x = 4, y = 9$ છે.
12
Medium
નીચેના સમીકરણોની જોડીને સુરેખ સમીકરણોની જોડીમાં રૂપાંતરિત કરીને ઉકેલો:
$\frac{4}{x} + 3y = 14$
$\frac{3}{x} - 4y = 23$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$\frac{4}{x} + 3y = 14$ $...(1)$
$\frac{3}{x} - 4y = 23$ $...(2)$
ધારો કે $\frac{1}{x} = p$. આ કિંમત સમીકરણોમાં મૂકતા:
$4p + 3y = 14$ $...(3)$
$3p - 4y = 23$ $...(4)$
લોપની રીતનો ઉપયોગ કરતા,સમીકરણ $(3)$ ને $4$ વડે અને સમીકરણ $(4)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$16p + 12y = 56$ $...(5)$
$9p - 12y = 69$ $...(6)$
સમીકરણ $(5)$ અને $(6)$ નો સરવાળો કરતા:
$25p = 125$
$p = 5$
અહીં $p = \frac{1}{x}$ હોવાથી,$\frac{1}{x} = 5$,જેનો અર્થ છે કે $x = \frac{1}{5}$.
$p = 5$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$4(5) + 3y = 14$
$20 + 3y = 14$
$3y = 14 - 20$
$3y = -6$
$y = -2$
આમ,ઉકેલ $x = \frac{1}{5}$ અને $y = -2$ છે.
13
MediumMCQ
નીચેના સમીકરણોની જોડીને સુરેખ સમીકરણોની જોડીમાં રૂપાંતરિત કરીને ઉકેલો:
$\frac{5}{x-1} + \frac{1}{y-2} = 2$
$\frac{6}{x-1} - \frac{3}{y-2} = 1$
A
$x = 4, y = 5$
B
$x = 5, y = 4$
C
$x = 2, y = 3$
D
$x = 3, y = 2$

Solution

(A) ધારો કે $u = \frac{1}{x-1}$ અને $v = \frac{1}{y-2}$.
આ કિંમતો આપેલા સમીકરણોમાં મૂકતા:
$5u + v = 2$ --- $(1)$
$6u - 3v = 1$ --- $(2)$
$v$ નો લોપ કરવા માટે સમીકરણ $(1)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$15u + 3v = 6$ --- $(3)$
સમીકરણ $(2)$ અને $(3)$ નો સરવાળો કરતા:
$(6u - 3v) + (15u + 3v) = 1 + 6$
$21u = 7$
$u = \frac{7}{21} = \frac{1}{3}$
$u = \frac{1}{3}$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$5(\frac{1}{3}) + v = 2$
$\frac{5}{3} + v = 2$
$v = 2 - \frac{5}{3} = \frac{6-5}{3} = \frac{1}{3}$
હવે,$u$ અને $v$ ની મૂળ કિંમતો પાછી મૂકતા:
$\frac{1}{x-1} = \frac{1}{3} \implies x-1 = 3 \implies x = 4$
$\frac{1}{y-2} = \frac{1}{3} \implies y-2 = 3 \implies y = 5$
આમ,ઉકેલ $x = 4, y = 5$ છે.
14
Medium
નીચેના સમીકરણોની જોડીને સુરેખ સમીકરણોની જોડીમાં રૂપાંતરિત કરીને ઉકેલો:
$\frac{7x - 2y}{xy} = 5$
$\frac{8x + 7y}{xy} = 15$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$1$) $\frac{7x - 2y}{xy} = 5$
$2$) $\frac{8x + 7y}{xy} = 15$
પગલું $1$: અંશના દરેક પદને છેદ $xy$ વડે ભાગીને સમીકરણોને સરળ બનાવો:
સમીકરણ $(1)$ આ મુજબ બનશે: $\frac{7x}{xy} - \frac{2y}{xy} = 5 \implies \frac{7}{y} - \frac{2}{x} = 5$
સમીકરણ $(2)$ આ મુજબ બનશે: $\frac{8x}{xy} + \frac{7y}{xy} = 15 \implies \frac{8}{y} + \frac{7}{x} = 15$
પગલું $2$: ધારો કે $u = \frac{1}{x}$ અને $v = \frac{1}{y}$. સમીકરણો આ મુજબ બનશે:
$(i)$ $-2u + 7v = 5$
(ii) $7u + 8v = 15$
પગલું $3$: લોપની રીતનો ઉપયોગ કરીને સુરેખ સમીકરણોની સિસ્ટમને ઉકેલો.
સમીકરણ $(i)$ ને $7$ વડે અને (ii) ને $2$ વડે ગુણતા:
$-14u + 49v = 35$
$14u + 16v = 30$
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $65v = 65 \implies v = 1$.
પગલું $4$: $v = 1$ ની કિંમત $(i)$ માં મૂકતા:
$-2u + 7(1) = 5 \implies -2u = -2 \implies u = 1$.
પગલું $5$: $x$ અને $y$ શોધો:
$u = \frac{1}{x} = 1 \implies x = 1$.
$v = \frac{1}{y} = 1 \implies y = 1$.
અંતિમ જવાબ: $x = 1, y = 1$.
15
Difficult
નીચેના સમીકરણોની જોડીને સુરેખ સમીકરણોની જોડીમાં રૂપાંતરિત કરીને ઉકેલો:
$\frac{10}{x+y} + \frac{2}{x-y} = 4$
$\frac{15}{x+y} - \frac{5}{x-y} = -2$

Solution

(X=3, Y=2) ધારો કે $u = \frac{1}{x+y}$ અને $v = \frac{1}{x-y}$.
સમીકરણો નીચે મુજબ બનશે:
$10u + 2v = 4$ --- $(1)$
$15u - 5v = -2$ --- $(2)$
$v$ નો લોપ કરવા માટે સમીકરણ $(1)$ ને $5$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $2$ વડે ગુણતા:
$50u + 10v = 20$
$30u - 10v = -4$
આ સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $80u = 16$,તેથી $u = \frac{16}{80} = \frac{1}{5}$.
$u = \frac{1}{5}$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$10(\frac{1}{5}) + 2v = 4 \implies 2 + 2v = 4 \implies 2v = 2 \implies v = 1$.
હવે,$\frac{1}{x+y} = \frac{1}{5} \implies x+y = 5$ --- $(3)$
અને $\frac{1}{x-y} = 1 \implies x-y = 1$ --- $(4)$
સમીકરણ $(3)$ અને $(4)$ નો સરવાળો કરતા: $2x = 6 \implies x = 3$.
સમીકરણ $(3)$ માંથી $(4)$ બાદ કરતા: $2y = 4 \implies y = 2$.
આમ,ઉકેલ $x = 3$ અને $y = 2$ છે.
16
Difficult
નીચે આપેલા સુરેખ સમીકરણોની જોડી ઉકેલો:
$px + qy = p - q$
$qx - py = p + q$

Solution

(N/A) આપેલા સમીકરણો:
$px + qy = p - q \quad \dots(1)$
$qx - py = p + q \quad \dots(2)$
$y$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $p$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $q$ વડે ગુણતા:
$p(px + qy) = p(p - q) \implies p^2x + pqy = p^2 - pq \quad \dots(3)$
$q(qx - py) = q(p + q) \implies q^2x - pqy = pq + q^2 \quad \dots(4)$
સમીકરણ $(3)$ અને $(4)$ નો સરવાળો કરતા:
$(p^2x + pqy) + (q^2x - pqy) = (p^2 - pq) + (pq + q^2)$
$p^2x + q^2x = p^2 + q^2$
$x(p^2 + q^2) = p^2 + q^2$
$x = \frac{p^2 + q^2}{p^2 + q^2} = 1$
$x = 1$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$p(1) + qy = p - q$
$p + qy = p - q$
$qy = -q$
$y = -1$
આમ,ઉકેલ $x = 1$ અને $y = -1$ છે.
17
Difficult
નીચે આપેલા સુરેખ સમીકરણોના યુગ્મનો ઉકેલ મેળવો:
$ax + by = c$
$bx + ay = 1 + c$

Solution

(N/A) $ax + by = c \dots(1)$
$bx + ay = 1 + c \dots(2)$
સમીકરણ $(1)$ ને $a$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $b$ વડે ગુણતા,આપણને મળે છે:
$a^2x + aby = ac \dots(3)$
$b^2x + aby = b + bc \dots(4)$
સમીકરણ $(3)$ માંથી સમીકરણ $(4)$ બાદ કરતા:
$(a^2 - b^2)x = ac - bc - b$
$x = \frac{c(a - b) - b}{a^2 - b^2}$
$x$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$a \left[ \frac{c(a - b) - b}{a^2 - b^2} \right] + by = c$
$by = c - \frac{ac(a - b) - ab}{a^2 - b^2}$
$by = \frac{c(a^2 - b^2) - (a^2c - abc - ab)}{a^2 - b^2}$
$by = \frac{a^2c - b^2c - a^2c + abc + ab}{a^2 - b^2}$
$by = \frac{abc - b^2c + ab}{a^2 - b^2}$
$by = \frac{bc(a - b) + ab}{a^2 - b^2}$
$y = \frac{c(a - b) + a}{a^2 - b^2}$
18
Medium
નીચેના સુરેખ સમીકરણોની જોડી ઉકેલો:
$\frac{x}{a} - \frac{y}{b} = 0$
$ax + by = a^2 + b^2$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$\frac{x}{a} - \frac{y}{b} = 0 \implies bx - ay = 0 \quad \dots(1)$
$ax + by = a^2 + b^2 \quad \dots(2)$
લોપની રીતનો ઉપયોગ કરવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $b$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $a$ વડે ગુણતા:
$b^2x - aby = 0 \quad \dots(3)$
$a^2x + aby = a(a^2 + b^2) = a^3 + ab^2 \quad \dots(4)$
સમીકરણ $(3)$ અને $(4)$ નો સરવાળો કરતા:
$(b^2x - aby) + (a^2x + aby) = 0 + a^3 + ab^2$
$x(a^2 + b^2) = a(a^2 + b^2)$
$x = a$
$x = a$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મુકતા:
$b(a) - ay = 0$
$ab - ay = 0$
$ay = ab$
$y = b$
આમ,ઉકેલ $x = a$ અને $y = b$ છે.
19
DifficultMCQ
નીચેના સમીકરણોની જોડી ઉકેલો:
$4x + \frac{6}{y} = 15$
$6x - \frac{8}{y} = 14, y \neq 0$
A
$3, 2$
B
$4, 6$
C
$11, 13$
D
$8, 5$

Solution

(A) આપેલ સુરેખ સમીકરણોની જોડી:
$4x + \frac{6}{y} = 15$ ..... $(i)$
$6x - \frac{8}{y} = 14, y \neq 0$ ..... $(ii)$
ધારો કે $u = \frac{1}{y}$,તો સમીકરણો નીચે મુજબ બનશે:
$4x + 6u = 15$ ..... $(iii)$
$6x - 8u = 14$ ..... $(iv)$
$u$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(iii)$ ને $4$ વડે અને સમીકરણ $(iv)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$16x + 24u = 60$ ..... $(v)$
$18x - 24u = 42$ ..... $(vi)$
સમીકરણ $(v)$ અને $(vi)$ નો સરવાળો કરતા:
$(16x + 18x) + (24u - 24u) = 60 + 42$
$34x = 102$
$x = \frac{102}{34} = 3$
$x = 3$ ની કિંમત સમીકરણ $(iii)$ માં મૂકતા:
$4(3) + 6u = 15$
$12 + 6u = 15$
$6u = 15 - 12 = 3$
$u = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}$
અહીં $u = \frac{1}{y}$ હોવાથી,$\frac{1}{y} = \frac{1}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $y = 2$.
આમ,ઉકેલ $x = 3$ અને $y = 2$ છે.
20
DifficultMCQ
નીચેના સમીકરણોની જોડી ઉકેલો:
$\frac{1}{2x} - \frac{1}{y} = -1$
$\frac{1}{x} + \frac{1}{2y} = 8, \quad x, y \neq 0$
A
$\frac{1}{5}, \frac{1}{4}$
B
$\frac{1}{6}, \frac{1}{4}$
C
$\frac{1}{6}, \frac{1}{5}$
D
$\frac{1}{5}, \frac{1}{9}$

Solution

(B) આપેલ સુરેખ સમીકરણોની જોડી:
$\frac{1}{2x} - \frac{1}{y} = -1$ ........ $(i)$
$\frac{1}{x} + \frac{1}{2y} = 8$ ........ $(ii)$
ધારો કે $u = \frac{1}{x}$ અને $v = \frac{1}{y}$. આ કિંમતો સમીકરણોમાં મૂકતા:
$\frac{u}{2} - v = -1 \Rightarrow u - 2v = -2$ ........ $(iii)$
$u + \frac{v}{2} = 8 \Rightarrow 2u + v = 16$ ........ $(iv)$
$v$ નો લોપ કરવા માટે સમીકરણ $(iv)$ ને $2$ વડે ગુણતા:
$4u + 2v = 32$ ........ $(v)$
સમીકરણ $(iii)$ અને $(v)$ નો સરવાળો કરતા:
$(u - 2v) + (4u + 2v) = -2 + 32$
$5u = 30 \Rightarrow u = 6$
$u = 6$ ની કિંમત સમીકરણ $(iv)$ માં મૂકતા:
$2(6) + v = 16 \Rightarrow 12 + v = 16 \Rightarrow v = 4$
હવે,$u = \frac{1}{x} = 6$ હોવાથી $x = \frac{1}{6}$.
અને $v = \frac{1}{y} = 4$ હોવાથી $y = \frac{1}{4}$.
આમ,ઉકેલ $x = \frac{1}{6}$ અને $y = \frac{1}{4}$ છે.
21
DifficultMCQ
નીચે આપેલા સુરેખ સમીકરણોની જોડી ઉકેલો:
$\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = a + b$
$\frac{x}{a^{2}} + \frac{y}{b^{2}} = 2, \quad a, b \neq 0$
A
$a^{2}, b^{2}$
B
$a^{-2}, b^{2}$
C
$a^{3}, b^{3}$
D
$a^{2}, b^{-2}$

Solution

(A) આપેલ સુરેખ સમીકરણોની જોડી:
$\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = a + b \quad .....(i)$
$\frac{x}{a^{2}} + \frac{y}{b^{2}} = 2, \quad a, b \neq 0 \quad .....(ii)$
સમીકરણ $(i)$ ને $\frac{1}{a}$ વડે ગુણતા:
$\frac{x}{a^{2}} + \frac{y}{ab} = 1 + \frac{b}{a} \quad .....(iii)$
સમીકરણ $(ii)$ માંથી સમીકરણ $(iii)$ બાદ કરતા:
$\left( \frac{x}{a^{2}} + \frac{y}{b^{2}} \right) - \left( \frac{x}{a^{2}} + \frac{y}{ab} \right) = 2 - \left( 1 + \frac{b}{a} \right)$
$\frac{y}{b^{2}} - \frac{y}{ab} = 1 - \frac{b}{a}$
$y \left( \frac{a - b}{ab^{2}} \right) = \frac{a - b}{a}$
$(a - b)$ ને દૂર કરતા:
$\frac{y}{ab^{2}} = \frac{1}{a}$
$y = b^{2}$
$y = b^{2}$ ની કિંમત સમીકરણ $(ii)$ માં મૂકતા:
$\frac{x}{a^{2}} + \frac{b^{2}}{b^{2}} = 2$
$\frac{x}{a^{2}} + 1 = 2$
$\frac{x}{a^{2}} = 1$
$x = a^{2}$
આમ,ઉકેલ $x = a^{2}$ અને $y = b^{2}$ છે.
22
DifficultMCQ
સમીકરણોની જોડી $\frac{x}{10} + \frac{y}{5} - 1 = 0$ અને $\frac{x}{8} + \frac{y}{6} = 15$ નો ઉકેલ શોધો. આથી,જો $y = \lambda x + 5$ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$x = -340, y = -165, \lambda = -\frac{1}{2}$
B
$x = 340, y = -165, \lambda = -\frac{1}{2}$
C
$x = 340, y = 165, \lambda = -\frac{1}{2}$
D
$x = 340, y = -165, \lambda = \frac{1}{2}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણોની જોડી:
$\frac{x}{10} + \frac{y}{5} = 1 \dots (i)$
$\frac{x}{8} + \frac{y}{6} = 15 \dots (ii)$
સમીકરણ $(i)$ ને $10$ વડે ગુણતા,આપણને $x + 2y = 10 \dots (iii)$ મળે છે.
સમીકરણ $(ii)$ ને $24$ વડે ગુણતા,આપણને $3x + 4y = 360 \dots (iv)$ મળે છે.
$y$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(iii)$ ને $2$ વડે ગુણતા:
$2x + 4y = 20 \dots (v)$
સમીકરણ $(iv)$ માંથી સમીકરણ $(v)$ બાદ કરતા:
$(3x + 4y) - (2x + 4y) = 360 - 20$
$x = 340$
$x = 340$ ની કિંમત સમીકરણ $(iii)$ માં મૂકતા:
$340 + 2y = 10$
$2y = -330$
$y = -165$
સંબંધ $y = \lambda x + 5$ માં $x = 340$ અને $y = -165$ મૂકતા:
$-165 = \lambda(340) + 5$
$-170 = 340\lambda$
$\lambda = -\frac{170}{340} = -\frac{1}{2}$
આમ,ઉકેલ $x = 340, y = -165$ છે અને $\lambda = -\frac{1}{2}$ છે.
23
MediumMCQ
લોપની રીતનો ઉપયોગ કરીને નીચેના સુરેખ સમીકરણ યુગ્મનો ઉકેલ શોધો: $2x + y = 4$ અને $x + 3y = 7$.
A
$(0, 0)$
B
$(1, 2)$
C
$(1, -1)$
D
$(-1, 3)$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો:
$2x + y = 4$ --- $(1)$
$x + 3y = 7$ --- $(2)$
$x$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(2)$ ને $2$ વડે ગુણતા:
$2(x + 3y) = 2(7) \implies 2x + 6y = 14$ --- $(3)$
હવે,સમીકરણ $(3)$ માંથી સમીકરણ $(1)$ બાદ કરતા:
$(2x + 6y) - (2x + y) = 14 - 4$
$5y = 10$
$y = 2$
$y = 2$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$2x + 2 = 4$
$2x = 2$
$x = 1$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (1, 2)$ છે.
24
MediumMCQ
લોપની રીતનો ઉપયોગ કરીને નીચેના સુરેખ સમીકરણ યુગ્મનો ઉકેલ શોધો: $\frac{x}{4} + \frac{y}{3} = 2, 4x + 3y = 25$.
A
$(0, 0)$
B
$(1, 2)$
C
$(4, 3)$
D
$(8, 5)$

Solution

(C) સૌ પ્રથમ,આપણે સમીકરણ $\frac{x}{4} + \frac{y}{3} = 2$ ને $12$ વડે ગુણીએ જેથી તે પૂર્ણાંક સહગુણકોવાળા સમીકરણમાં રૂપાંતરિત થાય:
$3x + 4y = 24$ .......... $(1)$
$4x + 3y = 25$ .......... $(2)$
$x$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $4$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$12x + 16y = 96$ .......... $(3)$
$12x + 9y = 75$ .......... $(4)$
સમીકરણ $(3)$ માંથી સમીકરણ $(4)$ બાદ કરતા:
$(12x - 12x) + (16y - 9y) = 96 - 75$
$7y = 21$
$y = 3$
$y = 3$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$3x + 4(3) = 24$
$3x + 12 = 24$
$3x = 12$
$x = 4$
આમ,આપેલ સમીકરણ યુગ્મનો ઉકેલ $(x, y) = (4, 3)$ છે.
25
MediumMCQ
લોપની રીતનો ઉપયોગ કરીને નીચેના સુરેખ સમીકરણ યુગ્મનો ઉકેલ શોધો: $5x + 6y = 14$ અને $3x - 2y = -14$.
A
$(2, 2)$
B
$(1, 0)$
C
$(1, 3)$
D
$(-2, 4)$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો:
$5x + 6y = 14$ ............ $(1)$
$3x - 2y = -14$ ............ $(2)$
$y$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$3(3x - 2y) = 3(-14) \implies 9x - 6y = -42$ ............ $(3)$
હવે,સમીકરણ $(1)$ અને $(3)$ નો સરવાળો કરતા:
$(5x + 6y) + (9x - 6y) = 14 + (-42)$
$14x = -28$
$x = \frac{-28}{14} = -2$
$x = -2$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$5(-2) + 6y = 14$
$-10 + 6y = 14$
$6y = 14 + 10$
$6y = 24$
$y = \frac{24}{6} = 4$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (-2, 4)$ છે.
26
MediumMCQ
નીચે આપેલા સુરેખ સમીકરણોના યુગ્મનો ઉકેલ લોપની રીતનો ઉપયોગ કરીને શોધો: $0.4 x + 0.3 y = 1.7, 0.7 x - 0.2 y = 0.8$
A
$(2, 3)$
B
$(3, 2)$
C
$(-2, -2)$
D
$(-3, 0)$

Solution

(A) દશાંશ ચિહ્ન દૂર કરવા માટે બંને સમીકરણોને $10$ વડે ગુણતા:
$4x + 3y = 17$ ............. $(1)$
$7x - 2y = 8$ ............. $(2)$
$y$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $2$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$8x + 6y = 34$
$21x - 6y = 24$
આ બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા:
$(8x + 21x) + (6y - 6y) = 34 + 24$
$29x = 58$
$x = \frac{58}{29} = 2$
$x = 2$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$4(2) + 3y = 17$
$8 + 3y = 17$
$3y = 17 - 8$
$3y = 9$
$y = 3$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (2, 3)$ છે.
27
MediumMCQ
નીચે આપેલા સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$x + 3y - 6 = 0$
$2x - y = 5$
A
$(2, 2)$
B
$(7, 0)$
C
$(0, 0)$
D
$(3, 1)$

Solution

(D) આપેલા સમીકરણો:
$(1) x + 3y = 6$
$(2) 2x - y = 5$
$y$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણો:
$3(2x - y) = 3(5) \implies 6x - 3y = 15$ $(3)$
હવે,સમીકરણ $(1)$ અને સમીકરણ $(3)$ નો સરવાળો કરો:
$(x + 3y) + (6x - 3y) = 6 + 15$
$7x = 21$
$x = 3$
$x = 3$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$2(3) - y = 5$
$6 - y = 5$
$y = 1$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (3, 1)$ છે.
28
EasyMCQ
નીચેના સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$4x - 3y = 5$
$\frac{5}{2}x - y = 4$
A
$(2, 1)$
B
$(1, 1)$
C
$(1, 0)$
D
$(0, 0)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(1) \quad 4x - 3y = 5$
$(2) \quad \frac{5}{2}x - y = 4$
$y$ નો લોપ કરવા માટે સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$3 \times (\frac{5}{2}x - y) = 3 \times 4$
$\frac{15}{2}x - 3y = 12 \quad (3)$
સમીકરણ $(3)$ માંથી સમીકરણ $(1)$ બાદ કરતા:
$(\frac{15}{2}x - 3y) - (4x - 3y) = 12 - 5$
$\frac{15}{2}x - 4x = 7$
$\frac{15x - 8x}{2} = 7$
$\frac{7x}{2} = 7$
$x = 2$
$x = 2$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$\frac{5}{2}(2) - y = 4$
$5 - y = 4$
$y = 1$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (2, 1)$ છે.
29
EasyMCQ
નીચે આપેલા સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$\frac{x}{2} + \frac{3y}{5} + 1 = 0$
$\frac{x}{2} + \frac{y}{3} - \frac{1}{3} = 0$
A
$(1, 1)$
B
$(4, -5)$
C
$(2, 1)$
D
$(3, 5)$

Solution

(B) આપેલા સમીકરણો:
$1) \frac{x}{2} + \frac{3y}{5} = -1$
$2) \frac{x}{2} + \frac{y}{3} = \frac{1}{3}$
$x$ નો લોપ કરવા માટે સમીકરણ $(2)$ ને સમીકરણ $(1)$ માંથી બાદ કરતા:
$(\frac{x}{2} + \frac{3y}{5}) - (\frac{x}{2} + \frac{y}{3}) = -1 - \frac{1}{3}$
$\frac{3y}{5} - \frac{y}{3} = -\frac{4}{3}$
$\frac{9y - 5y}{15} = -\frac{4}{3}$
$\frac{4y}{15} = -\frac{4}{3}$
$y = -\frac{4}{3} \times \frac{15}{4} = -5$
$y = -5$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$\frac{x}{2} + \frac{-5}{3} = \frac{1}{3}$
$\frac{x}{2} = \frac{1}{3} + \frac{5}{3} = \frac{6}{3} = 2$
$x = 4$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (4, -5)$ છે.
30
EasyMCQ
નીચે આપેલા સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$9x + 7y = 55$
$7x + 9y = 57$
A
$(9, -3)$
B
$(2, 0)$
C
$(3, 4)$
D
$(1, 3)$

Solution

(C) આપેલા સમીકરણો:
$(1) \ 9x + 7y = 55$
$(2) \ 7x + 9y = 57$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$(9x + 7x) + (7y + 9y) = 55 + 57$
$16x + 16y = 112$
$16$ વડે ભાગતા:
$x + y = 7 \quad (3)$
સમીકરણ $(1)$ માંથી $(2)$ બાદ કરતા:
$(9x - 7x) + (7y - 9y) = 55 - 57$
$2x - 2y = -2$
$2$ વડે ભાગતા:
$x - y = -1 \quad (4)$
સમીકરણ $(3)$ અને $(4)$ નો સરવાળો કરતા:
$(x + y) + (x - y) = 7 + (-1)$
$2x = 6 \implies x = 3$
$x = 3$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મુકતા:
$3 + y = 7 \implies y = 4$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (3, 4)$ છે.
31
EasyMCQ
નીચેના સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$11x + 13y = 61$
$13x + 11y = 59$
A
$(3, 4)$
B
$(1, 4)$
C
$(0, 9)$
D
$(2, 3)$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણો:
$(1) \ 11x + 13y = 61$
$(2) \ 13x + 11y = 59$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$(11x + 13x) + (13y + 11y) = 61 + 59$
$24x + 24y = 120$
$24$ વડે ભાગતા:
$x + y = 5$ --- $(3)$
સમીકરણ $(2)$ માંથી $(1)$ બાદ કરતા:
$(13x - 11x) + (11y - 13y) = 59 - 61$
$2x - 2y = -2$
$2$ વડે ભાગતા:
$x - y = -1$ --- $(4)$
સમીકરણ $(3)$ અને $(4)$ નો સરવાળો કરતા:
$(x + y) + (x - y) = 5 + (-1)$
$2x = 4 \implies x = 2$
$x = 2$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$2 + y = 5 \implies y = 3$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (2, 3)$ છે.
32
EasyMCQ
નીચેના સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$5(x-2) + 3y = 1$
$3(x+1) + 5(y-3) = 1$
A
$(1, 2)$
B
$(3, 4)$
C
$(1, 4)$
D
$(0, 9)$

Solution

(A) સૌ પ્રથમ,આપેલા સમીકરણોને સાદું રૂપ આપો:
$1$) $5(x-2) + 3y = 1 \implies 5x - 10 + 3y = 1 \implies 5x + 3y = 11$ (સમીકરણ $1$)
$2$) $3(x+1) + 5(y-3) = 1 \implies 3x + 3 + 5y - 15 = 1 \implies 3x + 5y = 13$ (સમીકરણ $2$)
$y$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $1$ ને $5$ વડે અને સમીકરણ $2$ ને $3$ વડે ગુણો:
$25x + 15y = 55$ (સમીકરણ $3$)
$9x + 15y = 39$ (સમીકરણ $4$)
સમીકરણ $3$ માંથી સમીકરણ $4$ બાદ કરતા:
$(25x - 9x) + (15y - 15y) = 55 - 39$
$16x = 16 \implies x = 1$
$x = 1$ ની કિંમત સમીકરણ $1$ માં મૂકતા:
$5(1) + 3y = 11$
$5 + 3y = 11$
$3y = 6 \implies y = 2$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (1, 2)$ છે.
33
EasyMCQ
નીચે આપેલા સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$7(y+3)-2(x+2)=14$
$4(y-2)+3(x-3)=2$
A
$(1, 2)$
B
$(5, 1)$
C
$(3, 4)$
D
$(1, 4)$

Solution

(B) સૌ પ્રથમ,આપેલા સમીકરણોનું સાદું રૂપ આપો:
સમીકરણ $1$: $7y + 21 - 2x - 4 = 14 \implies -2x + 7y = -3$
સમીકરણ $2$: $4y - 8 + 3x - 9 = 2 \implies 3x + 4y = 19$
$x$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $1$ ને $3$ વડે અને સમીકરણ $2$ ને $2$ વડે ગુણો:
$-6x + 21y = -9$
$6x + 8y = 38$
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $29y = 29 \implies y = 1$
$y = 1$ ની કિંમત સમીકરણ $2$ માં મૂકતા: $3x + 4(1) = 19 \implies 3x = 15 \implies x = 5$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (5, 1)$ છે.
34
EasyMCQ
નીચે આપેલા સુરેખ સમીકરણોના યુગ્મને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$4x - 3y = 8$
$6x - y = \frac{29}{3}$
A
$(-\frac{2}{5}, \frac{3}{5})$
B
$(\frac{1}{2}, \frac{1}{2})$
C
$(\frac{3}{2}, -\frac{2}{3})$
D
$(\frac{1}{3}, \frac{1}{2})$

Solution

(C) આપેલા સમીકરણો:
$(1) \quad 4x - 3y = 8$
$(2) \quad 6x - y = \frac{29}{3}$
$y$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણો:
$18x - 3y = 29 \quad (3)$
સમીકરણ $(3)$ માંથી સમીકરણ $(1)$ બાદ કરતા:
$(18x - 3y) - (4x - 3y) = 29 - 8$
$14x = 21$
$x = \frac{21}{14} = \frac{3}{2}$
$x = \frac{3}{2}$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$6(\frac{3}{2}) - y = \frac{29}{3}$
$9 - y = \frac{29}{3}$
$y = 9 - \frac{29}{3} = \frac{27 - 29}{3} = -\frac{2}{3}$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (\frac{3}{2}, -\frac{2}{3})$ છે.
35
DifficultMCQ
નીચે આપેલા સુરેખ સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$5x - 3y = 1$
$2x + 5y = 19$
A
$(2, 3)$
B
$(-2, 1)$
C
$(1, 4)$
D
$(3, 2)$

Solution

(A) આપેલા સમીકરણો:
$(1) \ 5x - 3y = 1$
$(2) \ 2x + 5y = 19$
$y$ નો લોપ કરવા માટે, સમીકરણ $(1)$ ને $5$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$25x - 15y = 5 \quad (3)$
$6x + 15y = 57 \quad (4)$
સમીકરણ $(3)$ અને $(4)$ નો સરવાળો કરતા:
$(25x + 6x) + (-15y + 15y) = 5 + 57$
$31x = 62$
$x = 2$
$x = 2$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$5(2) - 3y = 1$
$10 - 3y = 1$
$-3y = -9$
$y = 3$
આમ, ઉકેલ $(x, y) = (2, 3)$ છે.
36
EasyMCQ
નીચેના સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો:
$x + 2y = \frac{3}{2}$
$2x + y = \frac{3}{2}$
A
$\left(\frac{1}{2}, \frac{1}{2}\right)$
B
$\left(2, \frac{1}{2}\right)$
C
$\left(\frac{1}{2}, -\frac{1}{2}\right)$
D
$\left(-\frac{2}{5}, \frac{3}{5}\right)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$(1)$ $x + 2y = \frac{3}{2}$
$(2)$ $2x + y = \frac{3}{2}$
$y$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $1$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $2$ વડે ગુણતા:
$x + 2y = \frac{3}{2}$
$4x + 2y = 3$
બીજા સમીકરણમાંથી પ્રથમ સમીકરણ બાદ કરતા:
$(4x - x) + (2y - 2y) = 3 - \frac{3}{2}$
$3x = \frac{6 - 3}{2} = \frac{3}{2}$
$x = \frac{3}{2 \times 3} = \frac{1}{2}$
$x = \frac{1}{2}$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$\frac{1}{2} + 2y = \frac{3}{2}$
$2y = \frac{3}{2} - \frac{1}{2} = \frac{2}{2} = 1$
$y = \frac{1}{2}$
આમ,ઉકેલ $\left(\frac{1}{2}, \frac{1}{2}\right)$ છે.
37
EasyMCQ
એક થેલીમાં કેટલાક $25$ પૈસાના સિક્કા અને કેટલાક $50$ પૈસાના સિક્કા છે. સિક્કાઓની કુલ સંખ્યા $100$ છે અને થેલીમાં રહેલી કુલ રકમ રૂ. $42.50$ છે. થેલીમાં દરેક મૂલ્યના સિક્કાઓની સંખ્યા શોધો.
A
$25$ પૈસા: $30$,$50$ પૈસા: $70$
B
$25$ પૈસા: $70$,$50$ પૈસા: $30$
C
$25$ પૈસા: $50$,$50$ પૈસા: $50$
D
$25$ પૈસા: $40$,$50$ પૈસા: $60$

Solution

(A) ધારો કે $25$ પૈસાના સિક્કાઓની સંખ્યા $x$ છે અને $50$ પૈસાના સિક્કાઓની સંખ્યા $y$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,સિક્કાઓની કુલ સંખ્યા $100$ છે,તેથી $x + y = 100$ (સમીકરણ $1$).
$25$ પૈસાના $x$ સિક્કાઓનું મૂલ્ય $0.25x$ રૂપિયા છે અને $50$ પૈસાના $y$ સિક્કાઓનું મૂલ્ય $0.50y$ રૂપિયા છે.
કુલ રકમ રૂ. $42.50$ છે,તેથી $0.25x + 0.50y = 42.50$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ ને $0.25$ વડે ગુણતા: $0.25x + 0.25y = 25$ (સમીકરણ $3$).
સમીકરણ $2$ માંથી સમીકરણ $3$ બાદ કરતા: $(0.25x + 0.50y) - (0.25x + 0.25y) = 42.50 - 25$.
આનું સાદું રૂપ આપતા $0.25y = 17.50$ મળે,તેથી $y = 17.50 / 0.25 = 70$.
$y = 70$ ને સમીકરણ $1$ માં મૂકતા: $x + 70 = 100$,તેથી $x = 30$.
આમ,થેલીમાં $25$ પૈસાના $30$ સિક્કા અને $50$ પૈસાના $70$ સિક્કા છે.
38
MediumMCQ
$3$ પેન અને $4$ પેન્સિલની કુલ કિંમત રૂ. $23$ છે અને $2$ પેન અને $3$ પેન્સિલની કુલ કિંમત રૂ. $16$ છે. દરેક પેન અને પેન્સિલની કિંમત શોધો.
A
પેન: રૂ. $5$,પેન્સિલ: રૂ. $2$
B
પેન: રૂ. $4$,પેન્સિલ: રૂ. $3$
C
પેન: રૂ. $6$,પેન્સિલ: રૂ. $1$
D
પેન: રૂ. $3$,પેન્સિલ: રૂ. $4$

Solution

(A) ધારો કે એક પેનની કિંમત રૂ. $x$ છે અને એક પેન્સિલની કિંમત રૂ. $y$ છે.
આપેલ માહિતી મુજબ,આપણી પાસે નીચે મુજબના સુરેખ સમીકરણો છે:
$3x + 4y = 23$ --- $(1)$
$2x + 3y = 16$ --- $(2)$
આને ઉકેલવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $2$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણો:
$6x + 8y = 46$ --- $(3)$
$6x + 9y = 48$ --- $(4)$
સમીકરણ $(4)$ માંથી સમીકરણ $(3)$ બાદ કરતા:
$(6x + 9y) - (6x + 8y) = 48 - 46$
$y = 2$
$y = 2$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$3x + 4(2) = 23$
$3x + 8 = 23$
$3x = 15$
$x = 5$
આમ,એક પેનની કિંમત રૂ. $5$ અને એક પેન્સિલની કિંમત રૂ. $2$ છે.
39
MediumMCQ
એક બોક્સમાં $25$ પૈસાના કેટલાક સિક્કા અને $50$ પૈસાના કેટલાક સિક્કા છે. કુલ $20$ સિક્કા છે અને તેમની કુલ કિંમત $7$ રૂપિયા છે. તો $25$ પૈસા અને $50$ પૈસાના સિક્કાઓની સંખ્યા શોધો.
A
$12$ સિક્કા $25$ પૈસાના અને $8$ સિક્કા $50$ પૈસાના
B
$8$ સિક્કા $25$ પૈસાના અને $12$ સિક્કા $50$ પૈસાના
C
$10$ સિક્કા $25$ પૈસાના અને $10$ સિક્કા $50$ પૈસાના
D
$15$ સિક્કા $25$ પૈસાના અને $5$ સિક્કા $50$ પૈસાના

Solution

(A) ધારો કે $25$ પૈસાના સિક્કાઓની સંખ્યા $x$ છે અને $50$ પૈસાના સિક્કાઓની સંખ્યા $y$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,સિક્કાઓની કુલ સંખ્યા $20$ છે,તેથી $x + y = 20$ (સમીકરણ $1$).
સિક્કાઓની કુલ કિંમત $7$ રૂપિયા છે,જે $700$ પૈસા થાય છે. તેથી,$25x + 50y = 700$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $2$ ને $25$ વડે ભાગતા,આપણને $x + 2y = 28$ મળે છે (સમીકરણ $3$).
સમીકરણ $3$ માંથી સમીકરણ $1$ બાદ કરતા: $(x + 2y) - (x + y) = 28 - 20$,જે આપણને $y = 8$ આપે છે.
$y = 8$ ની કિંમત સમીકરણ $1$ માં મૂકતા: $x + 8 = 20$,જે આપણને $x = 12$ આપે છે.
આમ,$25$ પૈસાના $12$ સિક્કા અને $50$ પૈસાના $8$ સિક્કા છે.
40
Medium
નીચે આપેલા સુરેખ સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો: $0.3 x + 0.4 y = 1$ અને $6 x + 8 y = 20$.

Solution

(N/A) આપેલા સમીકરણો:
$1) 0.3 x + 0.4 y = 1$
$2) 6 x + 8 y = 20$
દશાંશ ચિહ્ન દૂર કરવા માટે સમીકરણ $(1)$ ને $10$ વડે ગુણતા: $3 x + 4 y = 10$ (સમીકરણ $3$).
હવે,સમીકરણ $(3)$ ને $2$ વડે ગુણતા: $6 x + 8 y = 20$ (સમીકરણ $4$).
સમીકરણ $(2)$ અને સમીકરણ $(4)$ ની સરખામણી કરતા,આપણે જોઈએ છીએ કે બંને સમાન છે: $6 x + 8 y = 20$.
બંને સમીકરણો એક જ રેખા દર્શાવતા હોવાથી,તેના અનંત ઉકેલો મળે છે.
ઉકેલ ગણ $\{(x, y) \mid 3 x + 4 y = 10, x, y \in R \}$ છે.
41
EasyMCQ
નીચે આપેલા સુરેખ સમીકરણોની જોડીને લોપની રીતથી ઉકેલો: $2x + 5y = 7$ અને $4x + 10y = 12$.
A
$(1, 4)$
B
$(-2, 1)$
C
$(-1, -5)$
D
$\text{ઉકેલ નથી}$

Solution

(D) આપેલા સમીકરણો:
$2x + 5y = 7$ --- $(i)$
$4x + 10y = 12$ --- $(ii)$
$x$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(i)$ ને $2$ વડે ગુણતા:
$4x + 10y = 14$ --- $(iii)$
હવે,સમીકરણ $(iii)$ માંથી સમીકરણ $(ii)$ બાદ કરતા:
$(4x + 10y) - (4x + 10y) = 14 - 12$
$0 = 2$
અહીં $0 = 2$ એ અસત્ય વિધાન છે,તેથી આપેલા સુરેખ સમીકરણોની જોડીને કોઈ ઉકેલ નથી. આમ,આ સમીકરણ સંહતિ સુસંગત નથી.
42
DifficultMCQ
નીચે આપેલા સમીકરણોની જોડી ઉકેલો: $(a \neq 0, b \neq 0)$
$\frac{2}{a} + \frac{3}{b} = 1$
$\frac{1}{a} + \frac{1}{b} = 1$
A
$\left(2, \frac{1}{2}\right)$
B
$\left(\frac{1}{2}, -\frac{1}{2}\right)$
C
$\left(\frac{1}{2}, -1\right)$
D
$\left(-\frac{2}{5}, \frac{3}{5}\right)$

Solution

(C) ધારો કે $\frac{1}{a} = x$ અને $\frac{1}{b} = y$. સમીકરણો નીચે મુજબ બનશે:
$2x + 3y = 1$ ....... $(1)$
$x + y = 1$ ........... $(2)$
સમીકરણ $(2)$ ને $2$ વડે ગુણતા,આપણને $2x + 2y = 2$ મળે છે ....... $(3)$
સમીકરણ $(1)$ માંથી સમીકરણ $(3)$ બાદ કરતા:
$(2x + 3y) - (2x + 2y) = 1 - 2$
$y = -1$
$y = -1$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$x + (-1) = 1$
$x = 2$
અહીં $x = \frac{1}{a} = 2$ હોવાથી,$a = \frac{1}{2}$ મળે છે.
અહીં $y = \frac{1}{b} = -1$ હોવાથી,$b = -1$ મળે છે.
આમ,ઉકેલ $(a, b) = \left(\frac{1}{2}, -1\right)$ છે.
43
DifficultMCQ
નીચે આપેલા સમીકરણોની જોડી ઉકેલો: $(a \neq 0, b \neq 0)$
$\frac{5}{a} + \frac{3}{2b} = 1$
$\frac{1}{2a} - \frac{3}{b} = 1$
A
$(\frac{1}{2}, \frac{1}{2})$
B
$(-\frac{2}{5}, \frac{3}{5})$
C
$(\frac{1}{2}, -\frac{1}{2})$
D
$(\frac{7}{2}, -\frac{7}{2})$

Solution

(D) ધારો કે $\frac{1}{a} = x$ અને $\frac{1}{b} = y$. સમીકરણો નીચે મુજબ બનશે:
$5x + \frac{3}{2}y = 1$ અને $\frac{1}{2}x - 3y = 1$
પ્રથમ સમીકરણને $2$ વડે ગુણતા,આપણને $10x + 3y = 2$ મળે છે ... $(1)$
બીજા સમીકરણને $2$ વડે ગુણતા,આપણને $x - 6y = 2$ મળે છે ... $(2)$
$y$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $2$ વડે ગુણીને સમીકરણ $(2)$ માં ઉમેરતા:
$20x + 6y = 4$
$x - 6y = 2$
સરવાળો કરતા $21x = 6$ મળે,તેથી $x = \frac{6}{21} = \frac{2}{7}$.
$x = \frac{2}{7}$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$10(\frac{2}{7}) + 3y = 2$
$\frac{20}{7} + 3y = 2$
$3y = 2 - \frac{20}{7} = \frac{14 - 20}{7} = -\frac{6}{7}$
$y = -\frac{6}{7} \times \frac{1}{3} = -\frac{2}{7}$.
અહીં $x = \frac{1}{a} = \frac{2}{7}$ હોવાથી,$a = \frac{7}{2}$.
અહીં $y = \frac{1}{b} = -\frac{2}{7}$ હોવાથી,$b = -\frac{7}{2}$.
આમ,ઉકેલ $(a, b) = (\frac{7}{2}, -\frac{7}{2})$ છે.
44
MediumMCQ
નીચે આપેલા સમીકરણોની જોડી ઉકેલો: $(a \neq 0, b \neq 0)$
$\frac{2}{a} = -1 - \frac{3}{b}$
$\frac{9}{b} = \frac{4}{a} + 7$
A
$(-1, 3)$
B
$(1, 3)$
C
$(-1, -3)$
D
$(1, -3)$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$\frac{2}{a} + \frac{3}{b} = -1$ --- $(1)$
$\frac{4}{a} - \frac{9}{b} = -7$ --- $(2)$
ધારો કે $\frac{1}{a} = x$ અને $\frac{1}{b} = y$. તેથી સમીકરણો નીચે મુજબ બનશે:
$2x + 3y = -1$ --- $(3)$
$4x - 9y = -7$ --- $(4)$
$y$ નો લોપ કરવા માટે સમીકરણ $(3)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$6x + 9y = -3$ --- $(5)$
સમીકરણ $(4)$ અને $(5)$ નો સરવાળો કરતા:
$(4x - 9y) + (6x + 9y) = -7 + (-3)$
$10x = -10$
$x = -1$
અહીં $x = \frac{1}{a}$ હોવાથી,$\frac{1}{a} = -1$,તેથી $a = -1$.
$x = -1$ ની કિંમત સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા:
$2(-1) + 3y = -1$
$-2 + 3y = -1$
$3y = 1$
$y = \frac{1}{3}$
અહીં $y = \frac{1}{b}$ હોવાથી,$\frac{1}{b} = \frac{1}{3}$,તેથી $b = 3$.
આમ,ઉકેલ $(a, b) = (-1, 3)$ છે.
45
DifficultMCQ
નીચે આપેલા સુરેખ સમીકરણોના યુગ્મનો ઉકેલ શોધો: $\frac{5}{x-1} + \frac{1}{y-2} = 2$ અને $\frac{6}{x-1} - \frac{3}{y-2} = 1$.
A
$x = 4, y = 5$
B
$x = 6, y = 3$
C
$x = 7, y = 0$
D
$x = 2, y = 1$

Solution

(A) ધારો કે $u = \frac{1}{x-1}$ અને $v = \frac{1}{y-2}$.
આ કિંમતો આપેલા સમીકરણોમાં મૂકતા:
$5u + v = 2$ --- $(1)$
$6u - 3v = 1$ --- $(2)$
$v$ નો લોપ કરવા માટે સમીકરણ $(1)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$15u + 3v = 6$ --- $(3)$
સમીકરણ $(2)$ અને $(3)$ નો સરવાળો કરતા:
$(6u - 3v) + (15u + 3v) = 1 + 6$
$21u = 7$
$u = \frac{7}{21} = \frac{1}{3}$
$u = \frac{1}{3}$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$5(\frac{1}{3}) + v = 2$
$v = 2 - \frac{5}{3} = \frac{6-5}{3} = \frac{1}{3}$
હવે,$x$ અને $y$ માટે ઉકેલતા:
$\frac{1}{x-1} = \frac{1}{3} \implies x-1 = 3 \implies x = 4$
$\frac{1}{y-2} = \frac{1}{3} \implies y-2 = 3 \implies y = 5$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (4, 5)$ છે.
46
DifficultMCQ
નીચેના સુરેખ સમીકરણોની જોડી ઉકેલો: $\frac{2}{x} + \frac{3}{y} = \frac{9}{xy}, \quad \frac{4}{x} + \frac{9}{y} = \frac{21}{xy} \quad (x \neq 0, y \neq 0)$
A
$(4, 5)$
B
$(1, 3)$
C
$(3, 2)$
D
$(7, 0)$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો:
$(1)$ $\frac{2}{x} + \frac{3}{y} = \frac{9}{xy}$
$(2)$ $\frac{4}{x} + \frac{9}{y} = \frac{21}{xy}$
બંને સમીકરણોને $xy$ વડે ગુણતા ($x \neq 0, y \neq 0$ હોવાથી):
$(1)$ $2y + 3x = 9 \implies 3x + 2y = 9$
$(2)$ $4y + 9x = 21 \implies 9x + 4y = 21$
$y$ નો લોપ કરવા માટે પ્રથમ સમીકરણને $2$ વડે ગુણતા:
$2(3x + 2y) = 2(9) \implies 6x + 4y = 18$
હવે બીજા સમીકરણમાંથી આ સમીકરણ બાદ કરતા:
$(9x + 4y) - (6x + 4y) = 21 - 18$
$3x = 3 \implies x = 1$
$x = 1$ ની કિંમત $3x + 2y = 9$ માં મૂકતા:
$3(1) + 2y = 9$
$3 + 2y = 9 \implies 2y = 6 \implies y = 3$
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (1, 3)$ છે.
47
MediumMCQ
નીચે આપેલા સુરેખ સમીકરણોની જોડી ઉકેલો: $\frac{9}{a} + \frac{8}{b} = 7$ અને $\frac{2}{a} - \frac{3}{b} = -8$.
A
$\left(2, \frac{1}{2}\right)$
B
$\left(-\frac{2}{5}, \frac{3}{5}\right)$
C
$\left(\frac{1}{2}, -\frac{1}{2}\right)$
D
$\left(-1, \frac{1}{2}\right)$

Solution

(D) ધારો કે $x = \frac{1}{a}$ અને $y = \frac{1}{b}$.
સમીકરણો નીચે મુજબ બનશે:
$9x + 8y = 7$ --- $(1)$
$2x - 3y = -8$ --- $(2)$
$y$ નો લોપ કરવા માટે સમીકરણ $(1)$ ને $3$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $8$ વડે ગુણતા:
$27x + 24y = 21$ --- $(3)$
$16x - 24y = -64$ --- $(4)$
સમીકરણ $(3)$ અને $(4)$ નો સરવાળો કરતા:
$43x = -43 \implies x = -1$.
અહીં $x = \frac{1}{a} = -1$ હોવાથી,$a = -1$ મળે છે.
$x = -1$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$2(-1) - 3y = -8$
$-2 - 3y = -8$
$-3y = -6 \implies y = 2$.
અહીં $y = \frac{1}{b} = 2$ હોવાથી,$b = \frac{1}{2}$ મળે છે.
આમ,$(a, b) = \left(-1, \frac{1}{2}\right)$.
48
MediumMCQ
નીચે આપેલા સમીકરણોની જોડીનો લોપની રીત દ્વારા ઉકેલ મેળવો:
$\frac{11}{y} - \frac{7}{x} = 1, \, \frac{9}{y} - \frac{4}{x} = 6$; $x \neq 0, \, y \neq 0$
A
$(\frac{1}{3}, \frac{1}{2})$
B
$(\frac{1}{2}, -\frac{1}{2})$
C
$(-\frac{2}{5}, \frac{3}{5})$
D
$(2, \frac{1}{2})$

Solution

(A) ધારો કે $u = \frac{1}{x}$ અને $v = \frac{1}{y}$ છે.
સમીકરણો આ મુજબ બનશે:
$11v - 7u = 1$ --- $(1)$
$9v - 4u = 6$ --- $(2)$
$u$ નો લોપ કરવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $4$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $7$ વડે ગુણતા:
$44v - 28u = 4$ --- $(3)$
$63v - 28u = 42$ --- $(4)$
સમીકરણ $(4)$ માંથી $(3)$ બાદ કરતા:
$(63v - 44v) = (42 - 4)$
$19v = 38 \implies v = 2$
અહીં $v = \frac{1}{y} = 2$ હોવાથી,$y = \frac{1}{2}$ મળે.
$v = 2$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$11(2) - 7u = 1$
$22 - 7u = 1$
$7u = 21 \implies u = 3$
અહીં $u = \frac{1}{x} = 3$ હોવાથી,$x = \frac{1}{3}$ મળે.
આમ,ઉકેલ $(x, y) = (\frac{1}{3}, \frac{1}{2})$ છે.
49
MediumMCQ
જો $\frac{3}{x}-\frac{2}{y}=5$ અને $\frac{4}{x}-\frac{5}{y}=2$ હોય,તો $\frac{1}{x}-\frac{1}{y}$ ની કિંમત ............ થાય. $(x, y \neq 0)$
A
$-1$
B
$1$
C
$5$
D
$2$

Solution

(B) ધારો કે $u = \frac{1}{x}$ અને $v = \frac{1}{y}$ છે.
આપેલ સમીકરણો નીચે મુજબ બને છે:
$3u - 2v = 5$ --- $(1)$
$4u - 5v = 2$ --- $(2)$
$u$ અને $v$ શોધવા માટે,સમીકરણ $(1)$ ને $5$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $2$ વડે ગુણતા:
$15u - 10v = 25$ --- $(3)$
$8u - 10v = 4$ --- $(4)$
સમીકરણ $(3)$ માંથી $(4)$ બાદ કરતા:
$(15u - 8u) = 25 - 4$
$7u = 21 \implies u = 3$
$u = 3$ ની કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$3(3) - 2v = 5$
$9 - 2v = 5$
$-2v = -4 \implies v = 2$
આમ,$\frac{1}{x} = 3$ અને $\frac{1}{y} = 2$ મળે છે.
તેથી,$\frac{1}{x} - \frac{1}{y} = 3 - 2 = 1$.
50
EasyMCQ
સમીકરણો $3x - 2y = 1$ અને $5x + y = 6$ માંથી $y$ નો લોપ કરવા માટે,બીજા સમીકરણને કેટલા વડે ગુણવું જોઈએ?
A
$1$
B
$3$
C
$2$
D
$4$

Solution

(C) આપેલા સમીકરણો:
$1) 3x - 2y = 1$
$2) 5x + y = 6$
$y$ નો લોપ કરવા માટે,બંને સમીકરણોમાં $y$ ના સહગુણકોનું મૂલ્ય સમાન અને ચિહ્ન વિરુદ્ધ હોવા જોઈએ.
પ્રથમ સમીકરણમાં $y$ નો સહગુણક $-2$ છે.
બીજા સમીકરણમાં $y$ નો સહગુણક $1$ છે.
બીજા સમીકરણમાં $y$ ના સહગુણકને $2$ બનાવવા માટે (જેથી $-2y + 2y = 0$ થાય),આપણે બીજા સમીકરણને $2$ વડે ગુણવું પડશે.

Pair of Linear Equations in Two Variables — Elimination Method · Frequently Asked Questions

1Are these Pair of Linear Equations in Two Variables questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Pair of Linear Equations in Two Variables Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.