અ Gujarati

Trigonometric Ratios of Some Specific Angles Questions in Gujarati

Class 10 Mathematics · Introduction to Trigonometry · Trigonometric Ratios of Some Specific Angles

63+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 63 questions in Gujarati

1
Difficult
$\triangle ABC$ માં,$B$ આગળ કાટખૂણો છે,$AB = 5 \, cm$ અને $\angle ACB = 30^{\circ}$ છે. બાજુઓ $BC$ અને $AC$ ની લંબાઈ શોધો.
Question diagram

Solution

(N/A) બાજુ $BC$ ની લંબાઈ શોધવા માટે,આપણે $BC$ અને આપેલી બાજુ $AB$ ને સમાવતા ત્રિકોણમિતીય ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરીશું. કારણ કે $BC$ એ ખૂણા $C$ ની પાસેની બાજુ છે અને $AB$ એ ખૂણા $C$ ની સામેની બાજુ છે,તેથી:
$\frac{AB}{BC} = \tan C$
$\frac{5}{BC} = \tan 30^{\circ} = \frac{1}{\sqrt{3}}$
જેનાથી $BC = 5\sqrt{3} \, cm$ મળે છે.
બાજુ $AC$ ની લંબાઈ શોધવા માટે,આપણે વિચારીએ:
$\sin 30^{\circ} = \frac{AB}{AC}$
$\frac{1}{2} = \frac{5}{AC}$
$AC = 10 \, cm$.
વૈકલ્પિક રીતે,આપણે ત્રીજી બાજુ નક્કી કરવા માટે પાયથાગોરસના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરી શક્યા હોત:
$AC = \sqrt{AB^2 + BC^2} = \sqrt{5^2 + (5\sqrt{3})^2} \, cm = \sqrt{25 + 75} \, cm = \sqrt{100} \, cm = 10 \, cm$.
2
DifficultMCQ
$\triangle PQR$ માં,$Q$ આગળ કાટખૂણો છે,$PQ = 3 \, cm$ અને $PR = 6 \, cm$ છે. $\angle QPR$ અને $\angle PRQ$ શોધો.
A
$\angle QPR = 60^{\circ}, \angle PRQ = 30^{\circ}$
B
$\angle QPR = 30^{\circ}, \angle PRQ = 60^{\circ}$
C
$\angle QPR = 45^{\circ}, \angle PRQ = 45^{\circ}$
D
$\angle QPR = 90^{\circ}, \angle PRQ = 0^{\circ}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\triangle PQR$ માં,$\angle Q = 90^{\circ}$,$PQ = 3 \, cm$ અને $PR = 6 \, cm$ છે.
$\angle PRQ$ (અથવા $\angle R$) માટે,સામેની બાજુ $PQ$ છે અને કર્ણ $PR$ છે.
ત્રિકોણમિતીય ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરતા: $\sin R = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{કર્ણ}} = \frac{PQ}{PR}$.
$\sin R = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}$,તેથી $\angle PRQ = 30^{\circ}$.
$\triangle PQR$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
$\angle QPR + \angle PQR + \angle PRQ = 180^{\circ}$.
$\angle QPR + 90^{\circ} + 30^{\circ} = 180^{\circ}$.
$\angle QPR = 180^{\circ} - 120^{\circ} = 60^{\circ}$.
3
MediumMCQ
જો $\sin ( A - B ) = \frac{1}{2}$,$\cos ( A + B ) = \frac{1}{2}$,$0^{\circ} < A + B \leq 90^{\circ}$ અને $A > B$ હોય,તો $A$ અને $B$ શોધો.
A
$A = 45^{\circ}, B = 15^{\circ}$
B
$A = 60^{\circ}, B = 30^{\circ}$
C
$A = 30^{\circ}, B = 15^{\circ}$
D
$A = 75^{\circ}, B = 15^{\circ}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\sin ( A - B ) = \frac{1}{2}$.
કારણ કે $\sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}$,તેથી $A - B = 30^{\circ}$ ......$(1)$
વળી,આપેલ છે કે $\cos ( A + B ) = \frac{1}{2}$.
કારણ કે $\cos 60^{\circ} = \frac{1}{2}$,તેથી $A + B = 60^{\circ}$ ......$(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$(A - B) + (A + B) = 30^{\circ} + 60^{\circ}$
$2A = 90^{\circ}$
$A = 45^{\circ}$
સમીકરણ $(2)$ માં $A = 45^{\circ}$ મુકતા:
$45^{\circ} + B = 60^{\circ}$
$B = 60^{\circ} - 45^{\circ}$
$B = 15^{\circ}$
આમ,$A = 45^{\circ}$ અને $B = 15^{\circ}$ મળે છે.
4
EasyMCQ
નીચેનાનું મૂલ્ય શોધો:
$\sin 60^{\circ} \cos 30^{\circ} + \sin 30^{\circ} \cos 60^{\circ}$
A
$1$
B
$2$
C
$0$
D
$4$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $\sin 60^{\circ} \cos 30^{\circ} + \sin 30^{\circ} \cos 60^{\circ}$ છે.
પ્રમાણિત ત્રિકોણમિતીય મૂલ્યોનો ઉપયોગ કરતા:
$\sin 60^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$,$\cos 30^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$,$\sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}$,અને $\cos 60^{\circ} = \frac{1}{2}$.
આ મૂલ્યોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$= \left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right) \left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right) + \left(\frac{1}{2}\right) \left(\frac{1}{2}\right)$
$= \frac{3}{4} + \frac{1}{4}$
$= \frac{3 + 1}{4} = \frac{4}{4} = 1$.
5
EasyMCQ
નીચેનાનું મૂલ્ય શોધો:
$2 \tan ^{2} 45^{\circ}+\cos ^{2} 30^{\circ}-\sin ^{2} 60^{\circ}$
A
$4$
B
$2$
C
$3$
D
$1$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ: $2 \tan ^{2} 45^{\circ}+\cos ^{2} 30^{\circ}-\sin ^{2} 60^{\circ}$
આપણે ત્રિકોણમિતીય મૂલ્યો જાણીએ છીએ:
$\tan 45^{\circ} = 1$
$\cos 30^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$
$\sin 60^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$
આ મૂલ્યોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$= 2(1)^{2} + \left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right)^{2} - \left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right)^{2}$
$= 2(1) + \frac{3}{4} - \frac{3}{4}$
$= 2 + 0 = 2$
6
DifficultMCQ
નીચેનાનું મૂલ્ય શોધો:
$\frac{\cos 45^{\circ}}{\sec 30^{\circ}+\operatorname{cosec} 30^{\circ}}$
A
$\frac{3\sqrt{2}-\sqrt{6}}{8}$
B
$\frac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{8}$
C
$\frac{3\sqrt{2}+\sqrt{6}}{8}$
D
$\frac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{8}$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $\frac{\cos 45^{\circ}}{\sec 30^{\circ}+\operatorname{cosec} 30^{\circ}}$
ત્રિકોણમિતીય મૂલ્યો મૂકતા: $\cos 45^{\circ} = \frac{1}{\sqrt{2}}$,$\sec 30^{\circ} = \frac{2}{\sqrt{3}}$,અને $\operatorname{cosec} 30^{\circ} = 2$.
$\frac{\frac{1}{\sqrt{2}}}{\frac{2}{\sqrt{3}}+2} = \frac{\frac{1}{\sqrt{2}}}{\frac{2+2\sqrt{3}}{\sqrt{3}}}$
$= \frac{\sqrt{3}}{\sqrt{2}(2+2\sqrt{3})} = \frac{\sqrt{3}}{2\sqrt{2}+2\sqrt{6}}$
છેદનું સંમેયીકરણ કરવા માટે અંશ અને છેદને $(2\sqrt{6}-2\sqrt{2})$ વડે ગુણતા:
$= \frac{\sqrt{3}(2\sqrt{6}-2\sqrt{2})}{(2\sqrt{6}+2\sqrt{2})(2\sqrt{6}-2\sqrt{2})}$
$= \frac{2\sqrt{18}-2\sqrt{6}}{(2\sqrt{6})^2-(2\sqrt{2})^2} = \frac{2(3\sqrt{2})-2\sqrt{6}}{24-8} = \frac{6\sqrt{2}-2\sqrt{6}}{16}$
$= \frac{2(3\sqrt{2}-\sqrt{6})}{16} = \frac{3\sqrt{2}-\sqrt{6}}{8}$
7
Medium
નીચેનાનું મૂલ્ય શોધો:
$\frac{\sin 30^{\circ}+\tan 45^{\circ}-\operatorname{cosec} 60^{\circ}}{\sec 30^{\circ}+\cos 60^{\circ}+\cot 45^{\circ}}$

Solution

ત્રિકોણમિતીય કિંમતો મૂકતા:
$\sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}$,$\tan 45^{\circ} = 1$,$\operatorname{cosec} 60^{\circ} = \frac{2}{\sqrt{3}}$,$\sec 30^{\circ} = \frac{2}{\sqrt{3}}$,$\cos 60^{\circ} = \frac{1}{2}$,$\cot 45^{\circ} = 1$.
$\frac{\frac{1}{2}+1-\frac{2}{\sqrt{3}}}{\frac{2}{\sqrt{3}}+\frac{1}{2}+1} = \frac{\frac{3}{2}-\frac{2}{\sqrt{3}}}{\frac{3}{2}+\frac{2}{\sqrt{3}}}$
$= \frac{\frac{3\sqrt{3}-4}{2\sqrt{3}}}{\frac{3\sqrt{3}+4}{2\sqrt{3}}} = \frac{3\sqrt{3}-4}{3\sqrt{3}+4}$
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા:
$= \frac{(3\sqrt{3}-4)(3\sqrt{3}-4)}{(3\sqrt{3}+4)(3\sqrt{3}-4)} = \frac{(3\sqrt{3})^2 + 4^2 - 2(3\sqrt{3})(4)}{(3\sqrt{3})^2 - 4^2}$
$= \frac{27 + 16 - 24\sqrt{3}}{27 - 16} = \frac{43 - 24\sqrt{3}}{11}$
8
MediumMCQ
નીચેનાનું મૂલ્ય શોધો:
$\frac{5 \cos ^{2} 60^{\circ}+4 \sec ^{2} 30^{\circ}-\tan ^{2} 45^{\circ}}{\sin ^{2} 30^{\circ}+\cos ^{2} 30^{\circ}}$ ($/12$ માં)
A
$67$
B
$57$
C
$77$
D
$47$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $\frac{5 \cos ^{2} 60^{\circ}+4 \sec ^{2} 30^{\circ}-\tan ^{2} 45^{\circ}}{\sin ^{2} 30^{\circ}+\cos ^{2} 30^{\circ}}$
ત્રિકોણમિતીય મૂલ્યોનો ઉપયોગ કરતા: $\cos 60^{\circ} = 1/2$,$\sec 30^{\circ} = 2/\sqrt{3}$,$\tan 45^{\circ} = 1$,$\sin 30^{\circ} = 1/2$,$\cos 30^{\circ} = \sqrt{3}/2$.
આ મૂલ્યો મુકતા:
$= \frac{5(1/2)^{2} + 4(2/\sqrt{3})^{2} - (1)^{2}}{(1/2)^{2} + (\sqrt{3}/2)^{2}}$
$= \frac{5(1/4) + 4(4/3) - 1}{1/4 + 3/4}$
$= \frac{5/4 + 16/3 - 1}{4/4}$
$= \frac{(15 + 64 - 12)/12}{1}$
$= 67/12$
9
MediumMCQ
$\frac{2 \tan 30^{\circ}}{1+\tan ^{2} 30^{\circ}} = ?$
A
$\cos 60^{\circ}$
B
$\sin 60^{\circ}$
C
$\tan 60^{\circ}$
D
$\sin 30^{\circ}$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 30^{\circ} = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{2 \tan 30^{\circ}}{1+\tan ^{2} 30^{\circ}} = \frac{2(\frac{1}{\sqrt{3}})}{1+(\frac{1}{\sqrt{3}})^2}$
$= \frac{\frac{2}{\sqrt{3}}}{1+\frac{1}{3}} = \frac{\frac{2}{\sqrt{3}}}{\frac{4}{3}}$
$= \frac{2}{\sqrt{3}} \times \frac{3}{4} = \frac{6}{4\sqrt{3}} = \frac{3}{2\sqrt{3}} = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
કારણ કે $\sin 60^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$,તેથી સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
10
EasyMCQ
$\frac{1-\tan ^{2} 45^{\circ}}{1+\tan ^{2} 45^{\circ}}=$
A
$\tan 90^{\circ}$
B
$1$
C
$0$
D
$\sin 45^{\circ}$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 45^{\circ} = 1$ થાય છે.
આ કિંમતને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{1-\tan ^{2} 45^{\circ}}{1+\tan ^{2} 45^{\circ}} = \frac{1-(1)^{2}}{1+(1)^{2}}$
$= \frac{1-1}{1+1}$
$= \frac{0}{2}$
$= 0$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
11
EasyMCQ
$\sin 2A = 2 \sin A$ ત્યારે સત્ય છે જ્યારે $A =$ ($^{\circ}$ માં)
A
$60$
B
$30$
C
$45$
D
$0$

Solution

(D) આપણને સમીકરણ $\sin 2A = 2 \sin A$ આપેલ છે.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\sin 2A = 2 \sin A \cos A$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે સમીકરણને આ રીતે લખી શકીએ:
$2 \sin A \cos A = 2 \sin A$
$2 \sin A \cos A - 2 \sin A = 0$
$2 \sin A (\cos A - 1) = 0$
આનો અર્થ એ છે કે કાં તો $\sin A = 0$ અથવા $\cos A = 1$ છે.
$\sin A = 0$ માટે,$A = 0^{\circ}, 180^{\circ}, \dots$
$\cos A = 1$ માટે,$A = 0^{\circ}, 360^{\circ}, \dots$
આપેલા વિકલ્પો તપાસતા,$A = 0^{\circ}$ માટે:
ડાબી બાજુ $(LHS)$: $\sin 2(0^{\circ}) = \sin 0^{\circ} = 0$
જમણી બાજુ $(RHS)$: $2 \sin 0^{\circ} = 2(0) = 0$
ડાબી બાજુ = જમણી બાજુ હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
12
MediumMCQ
$\frac{2 \tan 30^{\circ}}{1-\tan ^{2} 30^{\circ}} = ?$
A
$\tan 60^{\circ}$
B
$\cos 60^{\circ}$
C
$\sin 60^{\circ}$
D
$\sin 30^{\circ}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 30^{\circ} = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
આ કિંમતને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{2 \tan 30^{\circ}}{1-\tan ^{2} 30^{\circ}} = \frac{2 \left( \frac{1}{\sqrt{3}} \right)}{1 - \left( \frac{1}{\sqrt{3}} \right)^{2}}$
$= \frac{\frac{2}{\sqrt{3}}}{1 - \frac{1}{3}}$
$= \frac{\frac{2}{\sqrt{3}}}{\frac{2}{3}}$
$= \frac{2}{\sqrt{3}} \times \frac{3}{2} = \frac{3}{\sqrt{3}} = \sqrt{3}$.
કારણ કે $\tan 60^{\circ} = \sqrt{3}$,તેથી સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
13
MediumMCQ
જો $\tan (A + B) = \sqrt{3}$ અને $\tan (A - B) = \frac{1}{\sqrt{3}}$,જ્યાં $0^{\circ} < A + B \leq 90^{\circ}$ અને $A > B$ હોય,તો $A$ અને $B$ ની કિંમત શોધો.
A
$A = 45^{\circ}, B = 15^{\circ}$
B
$A = 60^{\circ}, B = 30^{\circ}$
C
$A = 30^{\circ}, B = 45^{\circ}$
D
$A = 75^{\circ}, B = 15^{\circ}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\tan (A + B) = \sqrt{3}$.
કારણ કે $\tan 60^{\circ} = \sqrt{3}$,તેથી $A + B = 60^{\circ} \dots (1)$.
તે જ રીતે,$\tan (A - B) = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
કારણ કે $\tan 30^{\circ} = \frac{1}{\sqrt{3}}$,તેથી $A - B = 30^{\circ} \dots (2)$.
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$(A + B) + (A - B) = 60^{\circ} + 30^{\circ}$
$2A = 90^{\circ}$
$A = 45^{\circ}$.
સમીકરણ $(1)$ માં $A = 45^{\circ}$ મૂકતા:
$45^{\circ} + B = 60^{\circ}$
$B = 60^{\circ} - 45^{\circ} = 15^{\circ}$.
આમ,$A = 45^{\circ}$ અને $B = 15^{\circ}$ મળે છે.
14
EasyMCQ
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
જેમ $\theta$ વધે છે તેમ $\sin \theta$ નું મૂલ્ય વધે છે.
A
સત્ય
B
અસત્ય

Solution

(A) આ વિધાન સત્ય છે.
$0^{\circ} \le \theta \le 90^{\circ}$ ના અંતરાલમાં જેમ $\theta$ વધે છે તેમ $\sin \theta$ નું મૂલ્ય વધે છે.
આપણે પ્રમાણિત ત્રિકોણમિતીય મૂલ્યો પરથી આ જોઈ શકીએ છીએ:
$\sin 0^{\circ} = 0$
$\sin 30^{\circ} = 0.5$
$\sin 45^{\circ} \approx 0.707$
$\sin 60^{\circ} \approx 0.866$
$\sin 90^{\circ} = 1$
જેમ $\theta$ નું મૂલ્ય $0^{\circ}$ થી વધીને $90^{\circ}$ થાય છે,તેમ $\sin \theta$ નું મૂલ્ય $0$ થી વધીને $1$ થાય છે.
15
EasyMCQ
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
જેમ $\theta$ વધે છે તેમ $\cos \theta$ નું મૂલ્ય વધે છે.
A
સત્ય
B
અસત્ય

Solution

(B) આ વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે નક્કી કરવા માટે,ચાલો $0^{\circ} \leq \theta \leq 90^{\circ}$ ના અંતરાલમાં $\theta$ ના વિવિધ ખૂણાઓ માટે $\cos \theta$ ના મૂલ્યો તપાસીએ:
$\cos 0^{\circ} = 1$
$\cos 30^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2} \approx 0.866$
$\cos 45^{\circ} = \frac{1}{\sqrt{2}} \approx 0.707$
$\cos 60^{\circ} = \frac{1}{2} = 0.5$
$\cos 90^{\circ} = 0$
જેમ $\theta$ નું મૂલ્ય $0^{\circ}$ થી $90^{\circ}$ સુધી વધે છે,તેમ $\cos \theta$ નું મૂલ્ય $1$ થી ઘટીને $0$ થાય છે.
તેથી,આપેલ વિધાન અસત્ય છે.
16
Easy
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા ઉત્તરની યથાર્થતા ચકાસો.
$A = 0^{\circ}$ માટે $\cot A$ અવ્યાખ્યાયિત છે.

Solution

(TRUE) આ વિધાન સત્ય છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cot A = \frac{\cos A}{\sin A}$.
$A = 0^{\circ}$ માટે,$\cot 0^{\circ} = \frac{\cos 0^{\circ}}{\sin 0^{\circ}}$ થાય.
અહીં $\cos 0^{\circ} = 1$ અને $\sin 0^{\circ} = 0$ હોવાથી,આપણને $\cot 0^{\circ} = \frac{1}{0}$ મળે છે.
ગણિતમાં શૂન્ય વડે ભાગાકાર અવ્યાખ્યાયિત છે. તેથી,$\cot 0^{\circ}$ અવ્યાખ્યાયિત છે.
17
Easy
$\cot 85^{\circ}+\cos 75^{\circ}$ ને $0^{\circ}$ અને $45^{\circ}$ ની વચ્ચેના ખૂણાઓના ત્રિકોણમિતીય ગુણોત્તરોમાં દર્શાવો.

Solution

(N/A) આપેલ પદાવલિને $0^{\circ}$ અને $45^{\circ}$ ની વચ્ચેના ખૂણાઓમાં દર્શાવવા માટે,આપણે કોટિકોણના નિત્યસમનો ઉપયોગ કરીશું: $\cot(90^{\circ}-\theta) = \tan \theta$ અને $\cos(90^{\circ}-\theta) = \sin \theta$.
આપેલ પદાવલિ: $\cot 85^{\circ} + \cos 75^{\circ}$
પગલું $1$: $85^{\circ}$ ને $(90^{\circ}-5^{\circ})$ તરીકે અને $75^{\circ}$ ને $(90^{\circ}-15^{\circ})$ તરીકે લખો.
$\cot(90^{\circ}-5^{\circ}) + \cos(90^{\circ}-15^{\circ})$
પગલું $2$: નિત્યસમનો ઉપયોગ કરો.
$= \tan 5^{\circ} + \sin 15^{\circ}$
અહીં $5^{\circ}$ અને $15^{\circ}$ બંને $0^{\circ}$ અને $45^{\circ}$ ની વચ્ચે હોવાથી,પદાવલિ માંગ્યા મુજબના સ્વરૂપમાં છે.
18
EasyMCQ
કિંમત શોધો:
$\frac{\sin 18^{\circ}}{\cos 72^{\circ}}$
A
$0$
B
$-1$
C
$1$
D
$10$

Solution

(C) આપણે કોટિકોણ માટે ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ જાણીએ છીએ: $\sin(90^{\circ} - \theta) = \cos \theta$.
આપેલ પદાવલિ: $\frac{\sin 18^{\circ}}{\cos 72^{\circ}}$.
આપણે $18^{\circ}$ ને $(90^{\circ} - 72^{\circ})$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
તેથી,$\sin 18^{\circ} = \sin(90^{\circ} - 72^{\circ}) = \cos 72^{\circ}$.
આ કિંમતને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{\cos 72^{\circ}}{\cos 72^{\circ}} = 1$.
19
EasyMCQ
જો $\sin \alpha = \frac{1}{2}$ અને $\cos \beta = \frac{1}{2}$ હોય,તો $(\alpha + \beta)$ નું મૂલ્ય શું થાય ($^{\circ}$ માં)?
A
$0$
B
$90$
C
$30$
D
$60$

Solution

(B) આપેલ છે,$\sin \alpha = \frac{1}{2} = \sin 30^{\circ}$ $\left[\because \sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}\right]$
$\Rightarrow \alpha = 30^{\circ}$
અને,$\cos \beta = \frac{1}{2} = \cos 60^{\circ}$ $\left[\because \cos 60^{\circ} = \frac{1}{2}\right]$
$\Rightarrow \beta = 60^{\circ}$
તેથી,$\alpha + \beta = 30^{\circ} + 60^{\circ} = 90^{\circ}$
20
Easy
'True' (સાચું) અથવા 'False' (ખોટું) લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
$\frac{\tan 47^{\circ}}{\cot 43^{\circ}}=1$

Solution

(TRUE) સાચું (True)
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan(90^{\circ} - \theta) = \cot \theta$.
તેથી,$\tan 47^{\circ} = \tan(90^{\circ} - 43^{\circ}) = \cot 43^{\circ}$.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{\tan 47^{\circ}}{\cot 43^{\circ}} = \frac{\cot 43^{\circ}}{\cot 43^{\circ}} = 1$.
આમ,આપેલ વિધાન સાચું છે.
21
Medium
સાબિત કરો કે,
$(\sqrt{3}+ 1) (3-\cot 30^{\circ})=\tan ^{3} 60^{\circ}-2 \sin 60^{\circ}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણમિતીય મૂલ્યો: $\tan 60^{\circ} = \sqrt{3}$,$\sin 60^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$,અને $\cot 30^{\circ} = \sqrt{3}$ છે.
પ્રથમ,જમણી બાજુ ($R$.$H$.$S$.) ની ગણતરી કરીએ:
$\text{R.H.S.} = \tan^{3} 60^{\circ} - 2 \sin 60^{\circ} = (\sqrt{3})^{3} - 2 \left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right) = 3\sqrt{3} - \sqrt{3} = 2\sqrt{3}$.
હવે,ડાબી બાજુ ($L$.$H$.$S$.) ની ગણતરી કરીએ:
$\text{L.H.S.} = (\sqrt{3} + 1)(3 - \cot 30^{\circ}) = (\sqrt{3} + 1)(3 - \sqrt{3})$.
બીજા કૌંસમાંથી $\sqrt{3}$ સામાન્ય લેતા:
$\text{L.H.S.} = (\sqrt{3} + 1) \sqrt{3}(\sqrt{3} - 1) = \sqrt{3}(\sqrt{3} + 1)(\sqrt{3} - 1)$.
નિત્યસમ $(a+b)(a-b) = a^2 - b^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\text{L.H.S.} = \sqrt{3}((\sqrt{3})^2 - 1^2) = \sqrt{3}(3 - 1) = \sqrt{3}(2) = 2\sqrt{3}$.
આમ,$\text{L.H.S.} = \text{R.H.S.}$ હોવાથી,સાબિત થાય છે.
22
EasyMCQ
કિંમત શોધો:
$\operatorname{cosec} 31^{\circ}-\sec 59^{\circ}$
A
$1$
B
$0$
C
$-1$
D
$0.5$

Solution

(B) આપણે કોટિકોણ માટેના ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ જાણીએ છીએ: $\operatorname{cosec}(90^{\circ} - \theta) = \sec \theta$.
આપેલ પદાવલિ: $\operatorname{cosec} 31^{\circ} - \sec 59^{\circ}$.
આપણે $31^{\circ}$ ને $(90^{\circ} - 59^{\circ})$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
તેથી,$\operatorname{cosec} 31^{\circ} = \operatorname{cosec}(90^{\circ} - 59^{\circ}) = \sec 59^{\circ}$.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા:
$\sec 59^{\circ} - \sec 59^{\circ} = 0$.
23
MediumMCQ
જો $\tan 2A = \cot(A - 18^{\circ})$ હોય,જ્યાં $2A$ એ લઘુકોણ છે,તો $A$ નું મૂલ્ય શોધો ( $^{\circ}$ માં).
A
$108$
B
$90$
C
$18$
D
$36$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $\tan 2A = \cot(A - 18^{\circ})$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan \theta = \cot(90^{\circ} - \theta)$.
આ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\cot(90^{\circ} - 2A) = \cot(A - 18^{\circ})$.
બંને બાજુ કોટિ-વિધેય સમાન હોવાથી,તેમના ખૂણાઓ સમાન થશે: $90^{\circ} - 2A = A - 18^{\circ}$.
$A$ માટે પદોને ગોઠવતા: $90^{\circ} + 18^{\circ} = A + 2A$.
$108^{\circ} = 3A$.
$A = \frac{108^{\circ}}{3} = 36^{\circ}$.
આમ,$A$ નું મૂલ્ય $36^{\circ}$ છે.
24
Easy
$\sin 67^{\circ} + \cos 75^{\circ}$ ને $0^{\circ}$ અને $45^{\circ}$ ની વચ્ચેના ખૂણાઓના ત્રિકોણમિતીય ગુણોત્તરોમાં દર્શાવો.

Solution

(N/A) આપેલ પદાવલિને $0^{\circ}$ અને $45^{\circ}$ ની વચ્ચેના ખૂણાઓના ત્રિકોણમિતીય ગુણોત્તરોમાં દર્શાવવા માટે,આપણે કોટિકોણના નિત્યસમનો ઉપયોગ કરીશું:
$\sin(90^{\circ} - \theta) = \cos \theta$
$\cos(90^{\circ} - \theta) = \sin \theta$
આપેલ પદાવલિ: $\sin 67^{\circ} + \cos 75^{\circ}$
પગલું $1$: $67^{\circ}$ ને $(90^{\circ} - 23^{\circ})$ તરીકે અને $75^{\circ}$ ને $(90^{\circ} - 15^{\circ})$ તરીકે લખો.
$= \sin(90^{\circ} - 23^{\circ}) + \cos(90^{\circ} - 15^{\circ})$
પગલું $2$: કોટિકોણના નિત્યસમનો ઉપયોગ કરો.
$= \cos 23^{\circ} + \sin 15^{\circ}$
અહીં $23^{\circ}$ અને $15^{\circ}$ બંને $0^{\circ}$ અને $45^{\circ}$ ની વચ્ચે હોવાથી,પદાવલિ હવે જરૂરી સ્વરૂપમાં છે.
25
MediumMCQ
કિંમત શોધો:
$\frac{\sin ^{2} 63^{\circ}+\sin ^{2} 27^{\circ}}{\cos ^{2} 17^{\circ}+\cos ^{2} 73^{\circ}}$
A
$0$
B
$-1$
C
$1$
D
$0.5$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ: $\frac{\sin ^{2} 63^{\circ}+\sin ^{2} 27^{\circ}}{\cos ^{2} 17^{\circ}+\cos ^{2} 73^{\circ}}$
કોટીકોણના નિત્યસમ $\sin(90^{\circ} - \theta) = \cos \theta$ અને $\cos(90^{\circ} - \theta) = \sin \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
અંશ: $\sin ^{2} 63^{\circ} + \sin ^{2} 27^{\circ} = [\sin(90^{\circ} - 27^{\circ})]^{2} + \sin ^{2} 27^{\circ} = \cos ^{2} 27^{\circ} + \sin ^{2} 27^{\circ} = 1$
છેદ: $\cos ^{2} 17^{\circ} + \cos ^{2} 73^{\circ} = [\cos(90^{\circ} - 73^{\circ})]^{2} + \cos ^{2} 73^{\circ} = \sin ^{2} 73^{\circ} + \cos ^{2} 73^{\circ} = 1$
તેથી,કિંમત $\frac{1}{1} = 1$ મળે છે.
26
EasyMCQ
જો $\sqrt{3} \tan \theta = 1$ હોય,તો $\sin^{2} \theta - \cos^{2} \theta$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3}{4}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$-\frac{1}{2}$
D
$-\frac{3}{4}$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$\sqrt{3} \tan \theta = 1$.
$\tan \theta = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 30^{\circ} = \frac{1}{\sqrt{3}}$,તેથી $\theta = 30^{\circ}$ મળે.
હવે,$\theta = 30^{\circ}$ ની કિંમત $\sin^{2} \theta - \cos^{2} \theta$ માં મૂકતા:
$\sin^{2} 30^{\circ} - \cos^{2} 30^{\circ} = \left(\frac{1}{2}\right)^{2} - \left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right)^{2}$.
$= \frac{1}{4} - \frac{3}{4}$.
$= \frac{1 - 3}{4} = -\frac{2}{4} = -\frac{1}{2}$.
27
EasyMCQ
જો $\sin \theta = \frac{1}{2}$ હોય,તો $\theta = \ldots \ldots \ldots \ldots$ ($^\circ$ માં)
A
$30$
B
$45$
C
$60$
D
$90$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\sin \theta = \frac{1}{2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણમિતીય કોષ્ટક મુજબ $\sin 30^\circ = \frac{1}{2}$ થાય છે.
બંને બાજુ સરખાવતા,આપણને $\theta = 30^\circ$ મળે છે.
28
EasyMCQ
જો $\cos \theta = \frac{1}{\sqrt{2}}$ હોય,તો $\theta = \ldots$ ($^\circ$ માં)
A
$30$
B
$45$
C
$60$
D
$90$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\cos \theta = \frac{1}{\sqrt{2}}.$
ત્રિકોણમિતીય કોષ્ટક મુજબ,આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos 45^\circ = \frac{1}{\sqrt{2}}.$
બંને બાજુ સરખાવતા,આપણને $\theta = 45^\circ$ મળે છે.
29
EasyMCQ
જો $\tan \theta = \sqrt{3}$ હોય,તો $\theta = \ldots$ ($^\circ$ માં)
A
$30$
B
$45$
C
$60$
D
$90$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\tan \theta = \sqrt{3}$.
ત્રિકોણમિતીય કોષ્ટક પરથી આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 60^\circ = \sqrt{3}$ થાય છે.
બંને બાજુ સરખાવતા,આપણને $\theta = 60^\circ$ મળે છે.
30
EasyMCQ
જો $\operatorname{cosec} \theta = \frac{2}{\sqrt{3}}$ હોય,તો $\theta = \ldots$ ($^\circ$ માં)
A
$30$
B
$45$
C
$60$
D
$90$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\operatorname{cosec} \theta = \frac{2}{\sqrt{3}}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\operatorname{cosec} \theta = \frac{1}{\sin \theta}$,તેથી $\sin \theta = \frac{1}{\operatorname{cosec} \theta} = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
ત્રિકોણમિતીય પ્રમાણિત મૂલ્યો પરથી આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin 60^\circ = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
બંને બાજુ સરખાવતા,આપણને $\theta = 60^\circ$ મળે છે.
31
EasyMCQ
જો $\sec \theta = 1$ હોય,તો $\theta = \ldots \ldots \ldots$ ($^{\circ}$ માં)
A
$0$
B
$45$
C
$60$
D
$90$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\sec \theta = 1$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sec \theta = \frac{1}{\cos \theta}$.
તેથી,$\frac{1}{\cos \theta} = 1$,જેનો અર્થ છે કે $\cos \theta = 1$.
કારણ કે $\cos 0^{\circ} = 1$ થાય છે,તેથી $\theta = 0^{\circ}$ મળે છે.
32
EasyMCQ
$\sin 60^{\circ} \sin 45^{\circ} + \cos 60^{\circ} \cos 45^{\circ} = \ldots \ldots \ldots \ldots$
A
$\sqrt{3} + 1$
B
$\frac{\sqrt{3} + 1}{2}$
C
$\frac{\sqrt{6} + \sqrt{2}}{4}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(C) આપણે ત્રિકોણમિતીય મૂલ્યો જાણીએ છીએ: $\sin 60^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$,$\sin 45^{\circ} = \frac{1}{\sqrt{2}}$,$\cos 60^{\circ} = \frac{1}{2}$,અને $\cos 45^{\circ} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\sin 60^{\circ} \sin 45^{\circ} + \cos 60^{\circ} \cos 45^{\circ} = \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right) \left( \frac{1}{\sqrt{2}} \right) + \left( \frac{1}{2} \right) \left( \frac{1}{\sqrt{2}} \right)$
$= \frac{\sqrt{3}}{2\sqrt{2}} + \frac{1}{2\sqrt{2}}$
$= \frac{\sqrt{3} + 1}{2\sqrt{2}}$
છેદનું સંમેયીકરણ કરવા માટે,અંશ અને છેદને $\sqrt{2}$ વડે ગુણતા:
$= \frac{(\sqrt{3} + 1) \times \sqrt{2}}{2\sqrt{2} \times \sqrt{2}} = \frac{\sqrt{6} + \sqrt{2}}{2 \times 2} = \frac{\sqrt{6} + \sqrt{2}}{4}$.
33
EasyMCQ
$\frac{\sin 60^{\circ} + \cos 30^{\circ}}{1 + \sin 30^{\circ} + \cos 60^{\circ}} = \dots$
A
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$1$
D
$\frac{\sqrt{3}}{2}$

Solution

(D) આપણે ત્રિકોણમિતીય મૂલ્યો જાણીએ છીએ: $\sin 60^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$,$\cos 30^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$,$\sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}$,અને $\cos 60^{\circ} = \frac{1}{2}$.
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{\sin 60^{\circ} + \cos 30^{\circ}}{1 + \sin 30^{\circ} + \cos 60^{\circ}} = \frac{\frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{\sqrt{3}}{2}}{1 + \frac{1}{2} + \frac{1}{2}}$
$= \frac{\frac{2\sqrt{3}}{2}}{1 + 1}$
$= \frac{\sqrt{3}}{2}$
34
EasyMCQ
જો $\sin x = \sin 60^{\circ} \cdot \cos 30^{\circ} - \cos 60^{\circ} \cdot \sin 30^{\circ}$ હોય,તો $x = \ldots$ ($^{\circ}$ માં)
A
$0$
B
$30$
C
$45$
D
$60$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $\sin x = \sin 60^{\circ} \cdot \cos 30^{\circ} - \cos 60^{\circ} \cdot \sin 30^{\circ}$.
ત્રિકોણમિતીય મૂલ્યોનો ઉપયોગ કરતા: $\sin 60^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$,$\cos 30^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$,$\cos 60^{\circ} = \frac{1}{2}$,અને $\sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}$.
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા:
$\sin x = \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right) \cdot \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right) - \left( \frac{1}{2} \right) \cdot \left( \frac{1}{2} \right)$
$\sin x = \frac{3}{4} - \frac{1}{4}$
$\sin x = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}$,તેથી $\sin x = \sin 30^{\circ}$.
આમ,$x = 30^{\circ}$.
35
EasyMCQ
$2 \sin ^{2} 30^{\circ} \cot 30^{\circ}-3 \cos ^{2} 60^{\circ} \sec ^{2} 30^{\circ} = \dots$
A
$\frac{\sqrt{3}-1}{2}$
B
$\frac{\sqrt{3}-2}{2}$
C
$0$
D
$1$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ: $2 \sin ^{2} 30^{\circ} \cot 30^{\circ}-3 \cos ^{2} 60^{\circ} \sec ^{2} 30^{\circ}$
ત્રિકોણમિતીય મૂલ્યો મૂકતા: $\sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}$,$\cot 30^{\circ} = \sqrt{3}$,$\cos 60^{\circ} = \frac{1}{2}$,$\sec 30^{\circ} = \frac{2}{\sqrt{3}}$.
$= 2 \left(\frac{1}{2}\right)^{2} (\sqrt{3}) - 3 \left(\frac{1}{2}\right)^{2} \left(\frac{2}{\sqrt{3}}\right)^{2}$
$= 2 \times \frac{1}{4} \times \sqrt{3} - 3 \times \frac{1}{4} \times \frac{4}{3}$
$= \frac{\sqrt{3}}{2} - 1$
$= \frac{\sqrt{3}-2}{2}$
36
MediumMCQ
લઘુકોણ $\theta$ માટે,જો $\cos \theta = \sin \theta$ હોય,તો $2 \tan^{2} \theta + \sin^{2} \theta + 1 = \ldots$
A
$\frac{5}{2}$
B
$\frac{7}{4}$
C
$\frac{5}{4}$
D
$\frac{7}{2}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\cos \theta = \sin \theta.$
બંને બાજુ $\cos \theta$ વડે ભાગતા,આપણને મળે $\frac{\cos \theta}{\cos \theta} = \frac{\sin \theta}{\cos \theta}.$
તેથી,$1 = \tan \theta.$
$\theta$ લઘુકોણ હોવાથી,$\theta = 45^{\circ}.$
હવે,$2 \tan^{2} \theta + \sin^{2} \theta + 1$ માં $\theta = 45^{\circ}$ મૂકતા,
$2 \tan^{2} 45^{\circ} + \sin^{2} 45^{\circ} + 1 = 2(1)^{2} + (\frac{1}{\sqrt{2}})^{2} + 1.$
$= 2(1) + \frac{1}{2} + 1.$
$= 3 + \frac{1}{2} = \frac{7}{2}.$
37
EasyMCQ
$0^{\circ} < \theta < 90^{\circ}$ માટે,જેમ $\theta$ નું મૂલ્ય $0^{\circ}$ થી $90^{\circ}$ સુધી વધે છે,તેમ $\ldots \ldots \ldots \ldots$ નું મૂલ્ય વધે છે.
A
$\cos \theta$
B
$\sin \theta$
C
$\operatorname{cosec} \theta$
D
$\cot \theta$

Solution

(B) $0^{\circ} < \theta < 90^{\circ}$ ના અંતરાલમાં:
$1$. જેમ $\theta$ નું મૂલ્ય $0^{\circ}$ થી $90^{\circ}$ સુધી વધે છે,તેમ $\sin \theta$ નું મૂલ્ય $0$ થી $1$ સુધી વધે છે.
$2$. જેમ $\theta$ નું મૂલ્ય $0^{\circ}$ થી $90^{\circ}$ સુધી વધે છે,તેમ $\cos \theta$ નું મૂલ્ય $1$ થી $0$ સુધી ઘટે છે.
$3$. જેમ $\theta$ નું મૂલ્ય $0^{\circ}$ થી $90^{\circ}$ સુધી વધે છે,તેમ $\operatorname{cosec} \theta$ નું મૂલ્ય $\infty$ થી $1$ સુધી ઘટે છે.
$4$. જેમ $\theta$ નું મૂલ્ય $0^{\circ}$ થી $90^{\circ}$ સુધી વધે છે,તેમ $\cot \theta$ નું મૂલ્ય $\infty$ થી $0$ સુધી ઘટે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી માત્ર $\sin \theta$ નું મૂલ્ય $\theta$ વધવાની સાથે વધે છે.
38
EasyMCQ
$\sin 60^{\circ} \cdot \cos 30^{\circ} + \cos 60^{\circ} \cdot \sin 30^{\circ} = ..........$
A
$1$
B
$\frac{3}{2}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $\sin 60^{\circ} \cdot \cos 30^{\circ} + \cos 60^{\circ} \cdot \sin 30^{\circ}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણમિતીય મૂલ્યો: $\sin 60^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$,$\cos 30^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$,$\cos 60^{\circ} = \frac{1}{2}$,અને $\sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}$ છે.
આ મૂલ્યોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$= (\frac{\sqrt{3}}{2} \cdot \frac{\sqrt{3}}{2}) + (\frac{1}{2} \cdot \frac{1}{2})$
$= \frac{3}{4} + \frac{1}{4}$
$= \frac{4}{4} = 1$.
વૈકલ્પિક રીતે,નિત્યસમ $\sin(A + B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $A = 60^{\circ}$ અને $B = 30^{\circ}$ છે:
$= \sin(60^{\circ} + 30^{\circ}) = \sin 90^{\circ} = 1$.
39
EasyMCQ
$(\sin 80^{\circ} + \cos 10^{\circ})(\sin 80^{\circ} - \cos 10^{\circ}) = \ldots \ldots \ldots$
A
$1$
B
$2$
C
$0$
D
$\cos^{2} 10^{\circ}$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin(90^{\circ} - \theta) = \cos \theta$.
તેથી,$\sin 80^{\circ} = \sin(90^{\circ} - 10^{\circ}) = \cos 10^{\circ}$.
આ કિંમતને આપેલ પદાવલિમાં મૂકતા:
$(\cos 10^{\circ} + \cos 10^{\circ})(\cos 10^{\circ} - \cos 10^{\circ})$
$= (2 \cos 10^{\circ})(0)$
$= 0$.
40
MediumMCQ
એક કાટકોણ ત્રિકોણમાં,જો એક ખૂણાનું માપ $30^{\circ}$ હોય,તો $30^{\circ}$ ના માપવાળા ખૂણાની સામેની બાજુ કર્ણ કરતાં .......... ગણી હોય છે.
A
$\frac{1}{2}$
B
$2$
C
$\frac{1}{3}$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(A) કાટકોણ ત્રિકોણમાં,ધારો કે ખૂણાઓ $30^{\circ}$,$60^{\circ}$ અને $90^{\circ}$ છે.
ત્રિકોણમિતીય ગુણોત્તર મુજબ,ખૂણા $\theta$ માટે,$\sin(\theta) = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{કર્ણ}}$.
અહીં,$\theta = 30^{\circ}$ છે.
તેથી,$\sin(30^{\circ}) = \frac{30^{\circ} \text{ ની સામેની બાજુ}}{\text{કર્ણ}}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin(30^{\circ}) = \frac{1}{2}$ થાય છે.
આમ,$\frac{1}{2} = \frac{30^{\circ} \text{ ની સામેની બાજુ}}{\text{કર્ણ}}$.
આનો અર્થ એ છે કે $30^{\circ}$ ના ખૂણાની સામેની બાજુ કર્ણ કરતાં $\frac{1}{2}$ ગણી હોય છે.
41
MediumMCQ
$4 \, m$ લાંબી સીડી દીવાલ પર એવી રીતે ટેકવેલી છે કે તેનો નીચેનો છેડો દીવાલના પાયાથી $2 \, m$ દૂર રહે છે. તો,સીડી જમીન સાથે $\ldots \ldots$ માપનો ખૂણો બનાવે છે. ($^\circ$ માં)
A
$40$
B
$60$
C
$45$
D
$30$

Solution

(B) ધારો કે સીડીની લંબાઈ $L = 4 \, m$ (કર્ણ) છે અને દીવાલથી અંતર $d = 2 \, m$ (પાસેની બાજુ) છે.
ધારો કે સીડી જમીન સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવે છે.
ત્રિકોણમિતીય ગુણોત્તર $\cos \theta = \frac{\text{પાસેની બાજુ}}{\text{કર્ણ}}$ નો ઉપયોગ કરતા.
$\cos \theta = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos 60^\circ = \frac{1}{2}$,તેથી $\theta = 60^\circ$.
42
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\angle B$ કાટખૂણો છે. જો $AC = 20$ અને $BC = 10$ હોય,તો $m\angle ACB = \ldots$ ($^{\circ}$ માં)
A
$30$
B
$45$
C
$60$
D
$15$

Solution

(C) $\Delta ABC$ માં,$\angle B = 90^{\circ}$ છે.
અહીં કર્ણ $AC = 20$ અને $\angle ACB$ ની પાસેની બાજુ $BC = 10$ આપેલ છે.
કોસાઈન (cosine) ના ત્રિકોણમિતીય ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરતા:
$\cos(\angle ACB) = \frac{\text{પાસેની બાજુ}}{\text{કર્ણ}} = \frac{BC}{AC}$
$\cos(\angle ACB) = \frac{10}{20} = \frac{1}{2}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos(60^{\circ}) = \frac{1}{2}$ થાય,તેથી $m\angle ACB = 60^{\circ}$ મળે.
43
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ અને $m \angle A : m \angle C = 1 : 2$ છે. જો $BC = 4$ હોય,તો $AC$ શોધો.
A
$10$
B
$8$
C
$5$
D
$25$

Solution

(B) $\Delta ABC$ માં,આપણને $m \angle B = 90^{\circ}$ આપેલ છે.
ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ હોવાથી,$m \angle A + m \angle B + m \angle C = 180^{\circ}$ થાય.
$m \angle B = 90^{\circ}$ મૂકતા,$m \angle A + m \angle C = 90^{\circ}$ મળે.
ગુણોત્તર $m \angle A : m \angle C = 1 : 2$ આપેલ છે,તેથી ધારો કે $m \angle A = x$ અને $m \angle C = 2x$.
આમ,$x + 2x = 90^{\circ}$,જેનો અર્થ છે કે $3x = 90^{\circ}$,તેથી $x = 30^{\circ}$.
તેથી,$m \angle A = 30^{\circ}$ અને $m \angle C = 60^{\circ}$ મળે.
$30^{\circ}-60^{\circ}-90^{\circ}$ ત્રિકોણમાં,$30^{\circ}$ ની સામેની બાજુ કર્ણ કરતા અડધી હોય છે.
અહીં,$BC$ એ $\angle A = 30^{\circ}$ ની સામેની બાજુ છે,તેથી $BC = \frac{1}{2} AC$.
$BC = 4$ આપેલ હોવાથી,$4 = \frac{1}{2} AC$,જેનો અર્થ છે કે $AC = 8$.
44
EasyMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ અને $m \angle C = 30^{\circ}$ છે. જો $AC = 10$ હોય,તો $AB = \ldots$
A
$2.5$
B
$5$
C
$20$
D
$10$

Solution

(B) $\Delta ABC$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
અહીં $m \angle B = 90^{\circ}$ અને $m \angle C = 30^{\circ}$ આપેલ છે,તેથી $m \angle A = 180^{\circ} - (90^{\circ} + 30^{\circ}) = 60^{\circ}$ મળે.
આ એક $30^{\circ}-60^{\circ}-90^{\circ}$ માપનો ત્રિકોણ છે.
$30^{\circ}-60^{\circ}-90^{\circ}$ ત્રિકોણમાં,$30^{\circ}$ ના ખૂણાની સામેની બાજુ કર્ણ કરતા અડધી હોય છે.
અહીં $30^{\circ}$ ના ખૂણાની સામેની બાજુ $AB$ છે.
કર્ણ $AC = 10$ છે.
તેથી,$AB = \frac{1}{2} \times AC = \frac{1}{2} \times 10 = 5$.
45
EasyMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m \angle A = 90^{\circ}$ અને $m \angle B = 30^{\circ}$ છે. તો,નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$AC = \frac{1}{2} AB$
B
$AC = \frac{1}{2} BC$
C
$AB = \frac{1}{2} BC$
D
$AB = \frac{1}{2} AC$

Solution

(B) $\Delta ABC$ માં,આપણને $m \angle A = 90^{\circ}$ અને $m \angle B = 30^{\circ}$ આપેલ છે.
ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ હોવાથી,$m \angle C = 180^{\circ} - (90^{\circ} + 30^{\circ}) = 60^{\circ}$ થાય.
કાટકોણ ત્રિકોણમાં,$30^{\circ}$ ના ખૂણાની સામેની બાજુ કર્ણની લંબાઈ કરતાં અડધી હોય છે.
અહીં $\angle B$ $(30^{\circ})$ ની સામેની બાજુ $AC$ છે અને કર્ણ $BC$ છે.
તેથી,$AC = \frac{1}{2} BC$ થાય.
46
EasyMCQ
$\Delta ABC$ માં,$m \angle B = 90^{\circ}$ અને $m \angle A = 60^{\circ}$ છે. જો $AC = 10$ હોય,તો $AB = \dots$
A
$5$
B
$5\sqrt{3}$
C
$10$
D
$20$

Solution

(A) $\Delta ABC$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
આપેલ છે કે $m \angle B = 90^{\circ}$ અને $m \angle A = 60^{\circ}$,તેથી $m \angle C = 180^{\circ} - (90^{\circ} + 60^{\circ}) = 30^{\circ}$ થાય.
$30^{\circ}-60^{\circ}-90^{\circ}$ ના ત્રિકોણમાં,$30^{\circ}$ ના ખૂણાની સામેની બાજુનું માપ કર્ણના માપથી અડધું હોય છે.
અહીં,$AB$ એ $\angle C$ $(30^{\circ})$ ની સામેની બાજુ છે અને $AC$ એ કર્ણ છે.
તેથી,$AB = \frac{1}{2} \times AC = \frac{1}{2} \times 10 = 5$.
47
MediumMCQ
જો $0 < \theta < 90$ અને $\sin \theta = \cos 30$ હોય,તો $2 \tan^2 \theta - 1 = \dots$
A
$5$
B
$4$
C
$3$
D
$0$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\sin \theta = \cos 30$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos 30 = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
તેથી,$\sin \theta = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
કારણ કે $\sin 60 = \frac{\sqrt{3}}{2}$,તેથી $\theta = 60$ મળે.
હવે,પદાવલિ $2 \tan^2 \theta - 1$ માં $\theta = 60$ મૂકતા:
$2 \tan^2 60 - 1 = 2(\sqrt{3})^2 - 1$.
$= 2(3) - 1 = 6 - 1 = 5$.
48
MediumMCQ
$0 < \theta < 90$ અને $\sec \theta = \operatorname{cosec} 60^\circ$ હોય,તો $2 \cos^2 \theta - 1$ ની કિંમત ........ છે.
A
$3$
B
$1$
C
$\frac{3}{4}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\sec \theta = \operatorname{cosec} 60^\circ$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\operatorname{cosec} A = \sec(90^\circ - A)$.
તેથી,$\sec \theta = \sec(90^\circ - 60^\circ) = \sec 30^\circ$.
બંને બાજુ સરખાવતા,આપણને $\theta = 30^\circ$ મળે છે.
હવે,$2 \cos^2 \theta - 1$ પદાવલિમાં $\theta = 30^\circ$ મૂકતા:
$2 \cos^2 30^\circ - 1 = 2 \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right)^2 - 1$.
$= 2 \left( \frac{3}{4} \right) - 1$.
$= \frac{3}{2} - 1 = \frac{1}{2}$.
49
EasyMCQ
જો $\operatorname{cosec} \theta = \sqrt{2}$ હોય,તો $\tan \theta$ ની કિંમત શોધો:
A
$\sqrt{3}$
B
$1$
C
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
D
$\frac{1}{\sqrt{3}}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\operatorname{cosec} \theta = \sqrt{2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\operatorname{cosec} 45^{\circ} = \sqrt{2}$,તેથી $\theta = 45^{\circ}$.
હવે,આપણે $\tan \theta$ ની કિંમત શોધવાની છે.
$\tan \theta = \tan 45^{\circ}$.
કારણ કે $\tan 45^{\circ} = 1$,તેથી $\tan \theta$ ની કિંમત $1$ છે.
50
MediumMCQ
જો $\sin 5 \theta = \cos 5 \theta$ હોય,તો $\theta$ ની કિંમત .......... છે.
A
$10$
B
$9$
C
$18$
D
$15$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $\sin 5 \theta = \cos 5 \theta$
બંને બાજુ $\cos 5 \theta$ વડે ભાગતા (ધારો કે $\cos 5 \theta \neq 0$):
$\frac{\sin 5 \theta}{\cos 5 \theta} = 1$
$\tan 5 \theta = 1$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 45^{\circ} = 1$,તેથી:
$5 \theta = 45^{\circ}$
$\theta = \frac{45^{\circ}}{5} = 9^{\circ}$
આમ,$\theta$ ની કિંમત $9$ છે.

Introduction to Trigonometry — Trigonometric Ratios of Some Specific Angles · Frequently Asked Questions

1Are these Introduction to Trigonometry questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Introduction to Trigonometry Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.