અ Gujarati

Some Properties of a Triangle Questions in Gujarati

Class 9 Mathematics · Triangles · Some Properties of a Triangle

143+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 143 questions in Gujarati

51
Medium
$S$ એ $\triangle PQR$ ના અંદરના ભાગમાં આવેલું કોઈ બિંદુ છે. સાબિત કરો કે $SQ + SR < PQ + PR$.

Solution

(N/A) $QS$ ને લંબાવો જેથી તે $PR$ ને $T$ માં છેદે.
$\triangle PQT$ માં,આપણી પાસે છે:
$PQ + PT > QT$ (ત્રિકોણની કોઈપણ બે બાજુઓનો સરવાળો ત્રીજી બાજુ કરતા વધારે હોય છે)
$PQ + PT > SQ + ST$ ..... $(1)$
$\triangle TSR$ માં,આપણી પાસે છે:
$ST + TR > SR$ ..... $(2)$
$(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા,આપણને મળે છે:
$PQ + PT + ST + TR > SQ + ST + SR$
$PQ + PT + TR > SQ + SR$
કારણ કે $PT + TR = PR$,તેથી:
$PQ + PR > SQ + SR$
આમ,$SQ + SR < PQ + PR$.
Solution diagram
52
MediumMCQ
સમબાજુ ત્રિકોણના બધા ખૂણાઓ શોધો.
A
$60^{\circ},60^{\circ},60^{\circ}$
B
$45^{\circ},45^{\circ},90^{\circ}$
C
$30^{\circ},60^{\circ},90^{\circ}$
D
$50^{\circ},60^{\circ},70^{\circ}$

Solution

(A) સમબાજુ ત્રિકોણમાં ત્રણેય બાજુઓ સમાન હોય છે,એટલે કે $AB = BC = AC$.
ત્રિકોણની સમાન બાજુઓની સામેના ખૂણાઓ સમાન હોવાથી,આપણી પાસે $\angle A = \angle B = \angle C$ છે.
ધારો કે દરેક ખૂણો $x$ છે.
ત્રિકોણના ખૂણાઓના સરવાળાના ગુણધર્મ મુજબ,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle A + \angle B + \angle C = 180^{\circ}$.
$x + x + x = 180^{\circ}$.
$3x = 180^{\circ}$.
$x = \frac{180^{\circ}}{3} = 60^{\circ}$.
આમ,સમબાજુ ત્રિકોણના બધા ખૂણાઓ $60^{\circ}, 60^{\circ}, 60^{\circ}$ છે.
53
Medium
$P$ એ $\angle ABC$ ના દ્વિભાજક પરનું એક બિંદુ છે. જો $P$ માંથી પસાર થતી અને $BA$ ને સમાંતર રેખા $BC$ ને $Q$ માં મળે,તો સાબિત કરો કે $\triangle BPQ$ એ સમদ্বિબાજુ ત્રિકોણ છે.

Solution

(N/A) આપણે સાબિત કરવાનું છે કે $\triangle BPQ$ એ સમদ্বિબાજુ ત્રિકોણ છે.
આપેલ છે કે $BP$ એ $\angle ABC$ નો દ્વિભાજક છે,તેથી:
$\angle 1 = \angle 2$ .....$(1)$
કારણ કે $PQ \parallel BA$ અને $BP$ એ છેદિકા છે,તેથી યુગ્મકોણ સમાન હોય છે:
$\angle 1 = \angle 3$ .....$(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ પરથી,આપણને મળે છે:
$\angle 2 = \angle 3$
$\triangle BPQ$ માં,કારણ કે $\angle 2 = \angle 3$,તેથી આ સમાન ખૂણાઓની સામેની બાજુઓ સમાન હોવી જોઈએ:
$PQ = BQ$
કારણ કે $\triangle BPQ$ ની બે બાજુઓ સમાન છે,તેથી $\triangle BPQ$ એ સમদ্বિબાજુ ત્રિકોણ છે.
Solution diagram
54
Difficult
ત્રિકોણ $ABC$ માં,$D$ એ બાજુ $AC$ નું મધ્યબિંદુ છે જેથી $BD = \frac{1}{2} AC$ થાય. સાબિત કરો કે $\angle ABC$ કાટખૂણો છે.

Solution

(N/A) આપણે સાબિત કરવાનું છે કે $\angle ABC = 90^{\circ}$.
$D$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$AD = DC$ થાય.
વળી,આપેલ છે કે $BD = \frac{1}{2} AC$.
$AC = AD + DC = 2AD$ હોવાથી,$BD = AD$ થાય.
તેથી,$BD = AD = DC$.
$\Delta ABD$ માં,$BD = AD$ હોવાથી,સમાન બાજુઓની સામેના ખૂણા સમાન હોય છે,તેથી $\angle 1 = \angle 2$. $(1)$
$\Delta BCD$ માં,$BD = DC$ હોવાથી,સમાન બાજુઓની સામેના ખૂણા સમાન હોય છે,તેથી $\angle 3 = \angle 4$. $(2)$
$\Delta ABC$ માં,ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે:
$\angle A + \angle ABC + \angle C = 180^{\circ}$
$\angle 1 + (\angle 2 + \angle 3) + \angle 4 = 180^{\circ}$
$(1)$ અને $(2)$ પરથી $\angle 1 = \angle 2$ અને $\angle 4 = \angle 3$ મૂકતા:
$\angle 2 + (\angle 2 + \angle 3) + \angle 3 = 180^{\circ}$
$2(\angle 2 + \angle 3) = 180^{\circ}$
$\angle 2 + \angle 3 = 90^{\circ}$
$\angle ABC = \angle 2 + \angle 3$ હોવાથી,$\angle ABC = 90^{\circ}$ થાય.
આમ,સાબિત થાય છે.
Solution diagram
55
Difficult
સાબિત કરો કે સમબાજુ ત્રિકોણ સિવાયના કોઈપણ ત્રિકોણમાં,સૌથી મોટી બાજુની સામેનો ખૂણો કાટખૂણાના $\frac{2}{3}$ ભાગ કરતાં મોટો હોય છે.

Solution

(N/A) આપેલ છે: એક ત્રિકોણ $ABC$,જે સમબાજુ ત્રિકોણ નથી. ધારો કે $BC$ સૌથી મોટી બાજુ છે.
સાબિત કરવાનું છે: $\angle A > \frac{2}{3} \times 90^{\circ} = 60^{\circ}$.
સાબિતી: $\Delta ABC$ માં,$BC$ સૌથી મોટી બાજુ હોવાથી,આપણી પાસે છે:
$BC > AB \Rightarrow \angle A > \angle C$ ..... $(1)$ [કારણ કે ત્રિકોણમાં મોટી બાજુની સામેનો ખૂણો મોટો હોય છે]
$BC > AC \Rightarrow \angle A > \angle B$ ..... $(2)$ [કારણ કે ત્રિકોણમાં મોટી બાજુની સામેનો ખૂણો મોટો હોય છે]
$(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા,આપણને મળે છે:
$\angle A + \angle A > \angle B + \angle C$
$2\angle A > \angle B + \angle C$
બંને બાજુ $\angle A$ ઉમેરતા:
$2\angle A + \angle A > \angle A + \angle B + \angle C$
$3\angle A > 180^{\circ}$ [ત્રિકોણના ખૂણાઓના સરવાળાનો ગુણધર્મ]
$\angle A > \frac{180^{\circ}}{3}$
$\angle A > 60^{\circ}$
કારણ કે $60^{\circ} = \frac{2}{3} \times 90^{\circ}$,તેથી $\angle A > \frac{2}{3}$ કાટખૂણો.
આમ,સાબિત થાય છે.
Solution diagram
56
Medium
સાબિત કરો કે ત્રિકોણમાં ઓછામાં ઓછા બે લઘુકોણ હોવા જ જોઈએ.

Solution

(N/A) ધારો કે ત્રિકોણના ખૂણાઓ $\angle A, \angle B$ અને $\angle C$ છે. ત્રિકોણના ખૂણાઓના સરવાળાના ગુણધર્મ મુજબ,$\angle A + \angle B + \angle C = 180^{\circ}$.
કિસ્સો $1$: જો ત્રિકોણ લઘુકોણ ત્રિકોણ હોય,તો ત્રણેય ખૂણા $90^{\circ}$ કરતા નાના હોય છે. આમ,તેમાં ત્રણ લઘુકોણ હોય છે.
કિસ્સો $2$: જો ત્રિકોણ કાટકોણ ત્રિકોણ હોય,તો એક ખૂણો $90^{\circ}$ હોય છે. ધારો કે $\angle A = 90^{\circ}$. તો $\angle B + \angle C = 180^{\circ} - 90^{\circ} = 90^{\circ}$. બે ધન ખૂણાઓનો સરવાળો $90^{\circ}$ હોવાથી,$\angle B$ અને $\angle C$ બંને $90^{\circ}$ કરતા નાના હોવા જોઈએ,એટલે કે તે બંને લઘુકોણ છે.
કિસ્સો $3$: જો ત્રિકોણ ગુરુકોણ ત્રિકોણ હોય,તો એક ખૂણો $90^{\circ}$ કરતા મોટો હોય છે. ધારો કે $\angle A > 90^{\circ}$. તો $\angle B + \angle C = 180^{\circ} - \angle A$. $\angle A > 90^{\circ}$ હોવાથી,$\angle B + \angle C < 90^{\circ}$ થાય. આનો અર્થ એ છે કે $\angle B$ અને $\angle C$ બંને $90^{\circ}$ કરતા નાના હોવા જોઈએ,એટલે કે તે બંને લઘુકોણ છે.
નિષ્કર્ષ: તમામ શક્ય કિસ્સાઓમાં,ત્રિકોણમાં ઓછામાં ઓછા બે લઘુકોણ હોવા જ જોઈએ.
57
EasyMCQ
શ્રીયંત્ર (અથર્વવેદમાં) માં ગૂંથાયેલા $\ldots \ldots$ ત્રિકોણની સંખ્યા નવ છે.
A
સમબાજુ
B
સમદ્વિબાજુ
C
વિષમબાજુ
D
કાટકોણ

Solution

(B) શ્રીયંત્ર એ ધ્યાન અને પૂજામાં વપરાતી એક પવિત્ર ભૌમિતિક આકૃતિ છે. તે નવ ગૂંથાયેલા ત્રિકોણોની બનેલી છે. આ ત્રિકોણો ખાસ કરીને સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે,જે એવી રીતે ગોઠવાયેલા છે કે તેઓ પુરુષ અને સ્ત્રી દૈવી ઉર્જાના મિલનનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી એક જટિલ ભૌમિતિક રચના બનાવે છે.
58
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\angle A : \angle B : \angle C = 5 : 7 : 8$ છે. $\Delta ABC$ ના દરેક ખૂણાનું માપ શોધો.
A
$45^{\circ}, 63^{\circ}, 72^{\circ}$
B
$50^{\circ}, 70^{\circ}, 60^{\circ}$
C
$40^{\circ}, 80^{\circ}, 60^{\circ}$
D
$30^{\circ}, 90^{\circ}, 60^{\circ}$

Solution

(A) $\Delta ABC$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $\angle A + \angle B + \angle C = 180^{\circ}$ થાય છે.
આપેલ ગુણોત્તર $\angle A : \angle B : \angle C = 5 : 7 : 8$ છે,તેથી ધારો કે ખૂણાઓ $5x, 7x$ અને $8x$ છે.
ખૂણાઓનો સરવાળો: $5x + 7x + 8x = 180^{\circ}$.
$20x = 180^{\circ}$.
$x = \frac{180^{\circ}}{20} = 9^{\circ}$.
તેથી,ખૂણાઓના માપ નીચે મુજબ છે:
$\angle A = 5 \times 9^{\circ} = 45^{\circ}$.
$\angle B = 7 \times 9^{\circ} = 63^{\circ}$.
$\angle C = 8 \times 9^{\circ} = 72^{\circ}$.
59
MediumMCQ
$\Delta PQR$ માં,$\angle P : \angle Q : \angle R = 5 : 2 : 2$ છે. $\Delta PQR$ ના દરેક ખૂણાનું માપ શોધો.
A
$\angle P = 100^{\circ}, \angle Q = 40^{\circ}, \angle R = 40^{\circ}$
B
$\angle P = 80^{\circ}, \angle Q = 50^{\circ}, \angle R = 50^{\circ}$
C
$\angle P = 90^{\circ}, \angle Q = 45^{\circ}, \angle R = 45^{\circ}$
D
$\angle P = 110^{\circ}, \angle Q = 35^{\circ}, \angle R = 35^{\circ}$

Solution

(A) ધારો કે $\Delta PQR$ ના ખૂણાઓ અનુક્રમે $5x$,$2x$ અને $2x$ છે.
ત્રિકોણના ખૂણાઓના સરવાળાના ગુણધર્મ મુજબ,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$5x + 2x + 2x = 180^{\circ}$.
$9x = 180^{\circ}$.
$x = 20^{\circ}$.
હવે,દરેક ખૂણાનું માપ શોધતા:
$\angle P = 5x = 5 \times 20^{\circ} = 100^{\circ}$.
$\angle Q = 2x = 2 \times 20^{\circ} = 40^{\circ}$.
$\angle R = 2x = 2 \times 20^{\circ} = 40^{\circ}$.
આમ,ખૂણાઓ $100^{\circ}, 40^{\circ}, 40^{\circ}$ છે.
60
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\angle A + \angle B = 80^{\circ}$ અને $\angle B + \angle C = 150^{\circ}$ હોય,તો $\Delta ABC$ ના દરેક ખૂણાનું માપ શોધો.
A
$\angle A = 30^{\circ}, \angle B = 50^{\circ}, \angle C = 100^{\circ}$
B
$\angle A = 40^{\circ}, \angle B = 40^{\circ}, \angle C = 100^{\circ}$
C
$\angle A = 20^{\circ}, \angle B = 60^{\circ}, \angle C = 90^{\circ}$
D
$\angle A = 50^{\circ}, \angle B = 30^{\circ}, \angle C = 120^{\circ}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે,તેથી $\angle A + \angle B + \angle C = 180^{\circ}$.
આપેલ છે: $\angle A + \angle B = 80^{\circ}$ અને $\angle B + \angle C = 150^{\circ}$.
સરવાળાના સમીકરણમાં $\angle A + \angle B = 80^{\circ}$ મૂકતા: $80^{\circ} + \angle C = 180^{\circ} \implies \angle C = 180^{\circ} - 80^{\circ} = 100^{\circ}$.
$\angle C = 100^{\circ}$ ને $\angle B + \angle C = 150^{\circ}$ માં મૂકતા: $\angle B + 100^{\circ} = 150^{\circ} \implies \angle B = 50^{\circ}$.
$\angle B = 50^{\circ}$ ને $\angle A + \angle B = 80^{\circ}$ માં મૂકતા: $\angle A + 50^{\circ} = 80^{\circ} \implies \angle A = 30^{\circ}$.
આમ,ખૂણાઓ $\angle A = 30^{\circ}, \angle B = 50^{\circ}, \angle C = 100^{\circ}$ છે.
61
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\angle B = \frac{\angle A + \angle C}{2}$ અને $\angle A : \angle C = 1 : 2$ છે. $\Delta ABC$ ના દરેક ખૂણાનું માપ શોધો.
A
$\angle A = 40^{\circ}, \angle B = 60^{\circ}, \angle C = 80^{\circ}$
B
$\angle A = 30^{\circ}, \angle B = 60^{\circ}, \angle C = 90^{\circ}$
C
$\angle A = 50^{\circ}, \angle B = 60^{\circ}, \angle C = 70^{\circ}$
D
$\angle A = 20^{\circ}, \angle B = 60^{\circ}, \angle C = 100^{\circ}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે,તેથી $\angle A + \angle B + \angle C = 180^{\circ}$.
આપેલ છે કે $\angle B = \frac{\angle A + \angle C}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $2\angle B = \angle A + \angle C$.
આ કિંમતને સરવાળાના સમીકરણમાં મૂકતા: $2\angle B + \angle B = 180^{\circ} \implies 3\angle B = 180^{\circ} \implies \angle B = 60^{\circ}$.
હવે,$\angle A + \angle C = 180^{\circ} - 60^{\circ} = 120^{\circ}$.
ગુણોત્તર $\angle A : \angle C = 1 : 2$ આપેલ છે,તેથી ધારો કે $\angle A = x$ અને $\angle C = 2x$.
તેથી $x + 2x = 120^{\circ} \implies 3x = 120^{\circ} \implies x = 40^{\circ}$.
આમ,$\angle A = 40^{\circ}$ અને $\angle C = 2(40^{\circ}) = 80^{\circ}$.
તેથી ખૂણાઓ $\angle A = 40^{\circ}, \angle B = 60^{\circ}, \angle C = 80^{\circ}$ છે.
62
MediumMCQ
$\Delta PQR$ ની બાજુ $QR$ ને બંને તરફ લંબાવવામાં આવે છે જેથી બહિષ્કોણ $\angle PQS$ અને $\angle PRT$ બને છે. જો $\angle PQS = 100^{\circ}$ અને $\angle PRT = 130^{\circ}$ હોય,તો $\Delta PQR$ ના દરેક ખૂણાનું માપ શોધો.
A
$\angle P = 50^{\circ}, \angle Q = 80^{\circ}, \angle R = 50^{\circ}$
B
$\angle P = 60^{\circ}, \angle Q = 70^{\circ}, \angle R = 50^{\circ}$
C
$\angle P = 70^{\circ}, \angle Q = 60^{\circ}, \angle R = 50^{\circ}$
D
$\angle P = 50^{\circ}, \angle Q = 70^{\circ}, \angle R = 60^{\circ}$

Solution

(A) $S-Q-R-T$ એક સીધી રેખા હોવાથી,$\angle PQS$ અને $\angle PQR$ રૈખિક જોડના ખૂણા બનાવે છે.
તેથી,$\angle PQR = 180^{\circ} - 100^{\circ} = 80^{\circ}$.
તે જ રીતે,$\angle PRT$ અને $\angle PRQ$ રૈખિક જોડના ખૂણા બનાવે છે.
તેથી,$\angle PRQ = 180^{\circ} - 130^{\circ} = 50^{\circ}$.
$\Delta PQR$ માં,ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle P + \angle Q + \angle R = 180^{\circ}$.
$\angle P + 80^{\circ} + 50^{\circ} = 180^{\circ}$.
$\angle P + 130^{\circ} = 180^{\circ}$.
$\angle P = 180^{\circ} - 130^{\circ} = 50^{\circ}$.
આમ,ખૂણાઓ $\angle P = 50^{\circ}, \angle Q = 80^{\circ}, \angle R = 50^{\circ}$ છે.
63
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\angle A = 2x - 10^{\circ}$,$\angle B = x + 10^{\circ}$ અને $\angle C = 2x - 20^{\circ}$ હોય,તો $\Delta ABC$ ના દરેક ખૂણાનું માપ શોધો.
A
$\angle A = 70^{\circ}, \angle B = 50^{\circ}, \angle C = 60^{\circ}$
B
$\angle A = 60^{\circ}, \angle B = 60^{\circ}, \angle C = 60^{\circ}$
C
$\angle A = 80^{\circ}, \angle B = 40^{\circ}, \angle C = 60^{\circ}$
D
$\angle A = 75^{\circ}, \angle B = 45^{\circ}, \angle C = 60^{\circ}$

Solution

(A) ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle A + \angle B + \angle C = 180^{\circ}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $(2x - 10^{\circ}) + (x + 10^{\circ}) + (2x - 20^{\circ}) = 180^{\circ}$.
સમાન પદોનો સરવાળો કરતા: $5x - 20^{\circ} = 180^{\circ}$.
$5x = 200^{\circ}$.
$x = 40^{\circ}$.
હવે,દરેક ખૂણાનું માપ શોધીએ:
$\angle A = 2(40^{\circ}) - 10^{\circ} = 80^{\circ} - 10^{\circ} = 70^{\circ}$.
$\angle B = 40^{\circ} + 10^{\circ} = 50^{\circ}$.
$\angle C = 2(40^{\circ}) - 20^{\circ} = 80^{\circ} - 20^{\circ} = 60^{\circ}$.
આમ,ખૂણાઓ $\angle A = 70^{\circ}, \angle B = 50^{\circ}, \angle C = 60^{\circ}$ છે.
64
Difficult
$\Delta ABC$ માં,બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ને અનુક્રમે $D$ અને $E$ સુધી લંબાવવામાં આવે છે,જેથી બહિષ્કોણ $\angle CBD$ અને $\angle BCE$ બને છે. જો $\angle CBD$ અને $\angle BCE$ ના દ્વિભાજકો બિંદુ $O$ માં છેદતા હોય,તો સાબિત કરો કે $\angle BOC = 90^{\circ} - \frac{1}{2} \angle A$.

Solution

(N/A) ધારો કે $\angle ABC = y$ અને $\angle ACB = z$ છે. બહિષ્કોણ $\angle CBD = 180^{\circ} - y$ અને $\angle BCE = 180^{\circ} - z$ છે.
$BO$ અને $CO$ એ અનુક્રમે $\angle CBD$ અને $\angle BCE$ ના દ્વિભાજકો હોવાથી:
$\angle CBO = \frac{1}{2} \angle CBD = \frac{1}{2} (180^{\circ} - y) = 90^{\circ} - \frac{y}{2}$
$\angle BCO = \frac{1}{2} \angle BCE = \frac{1}{2} (180^{\circ} - z) = 90^{\circ} - \frac{z}{2}$
$\Delta BOC$ માં,ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે:
$\angle BOC + \angle CBO + \angle BCO = 180^{\circ}$
$\angle BOC + (90^{\circ} - \frac{y}{2}) + (90^{\circ} - \frac{z}{2}) = 180^{\circ}$
$\angle BOC + 180^{\circ} - \frac{1}{2}(y + z) = 180^{\circ}$
$\angle BOC = \frac{1}{2}(y + z)$
$\Delta ABC$ માં,$y + z + \angle A = 180^{\circ}$,તેથી $y + z = 180^{\circ} - \angle A$.
આ કિંમત $\angle BOC$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$\angle BOC = \frac{1}{2}(180^{\circ} - \angle A) = 90^{\circ} - \frac{1}{2} \angle A$.
65
DifficultMCQ
$\Delta ABC$ માં,$\angle B = 70^{\circ}$ અને $\angle C = 80^{\circ}$ છે. $\angle A$ નો દ્વિભાજક $BC$ ને $D$ માં છેદે છે. તો $\angle ADB$ અને $\angle ADC$ શોધો.
A
$90^{\circ}$ અને $80^{\circ}$
B
$95^{\circ}$ અને $85^{\circ}$
C
$75^{\circ}$ અને $75^{\circ}$
D
$60^{\circ}$ અને $65^{\circ}$

Solution

(B) $\Delta ABC$ માં,ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
$\angle A + \angle B + \angle C = 180^{\circ}$
$\angle A + 70^{\circ} + 80^{\circ} = 180^{\circ}$
$\angle A = 180^{\circ} - 150^{\circ} = 30^{\circ}$.
અહીં $AD$ એ $\angle A$ નો દ્વિભાજક હોવાથી,$\angle BAD = \angle CAD = \frac{30^{\circ}}{2} = 15^{\circ}$ થાય.
$\Delta ABD$ માં,$\angle ADB = 180^{\circ} - (\angle B + \angle BAD) = 180^{\circ} - (70^{\circ} + 15^{\circ}) = 180^{\circ} - 85^{\circ} = 95^{\circ}$.
$\Delta ADC$ માં,$\angle ADC = 180^{\circ} - (\angle C + \angle CAD) = 180^{\circ} - (80^{\circ} + 15^{\circ}) = 180^{\circ} - 95^{\circ} = 85^{\circ}$.
66
Difficult
આપેલ આકૃતિમાં,$\Delta PQR$ માં,$\angle Q > \angle R$ છે. $PM \perp QR$ અને $PA$ એ $\angle QPR$ નો દ્વિભાજક છે. સાબિત કરો કે $\angle APM = \frac{1}{2}(\angle Q - \angle R)$.
Question diagram

Solution

(N/A) $\Delta PQR$ માં,ધારો કે $\angle QPR = 2\alpha$ છે. $PA$ એ ખૂણાનો દ્વિભાજક હોવાથી,$\angle QPA = \angle RPA = \alpha$ થાય.
$\Delta PQR$ માં,$\angle Q + \angle R + \angle QPR = 180^{\circ}$,તેથી $\angle Q + \angle R + 2\alpha = 180^{\circ}$,જેનો અર્થ છે કે $\alpha = 90^{\circ} - \frac{1}{2}(\angle Q + \angle R)$.
$\Delta PMQ$ માં,$\angle PMQ = 90^{\circ}$,તેથી $\angle QPM = 90^{\circ} - \angle Q$.
હવે,$\angle APM = \angle QPA - \angle QPM$.
કિંમતો મૂકતા: $\angle APM = \alpha - (90^{\circ} - \angle Q)$.
$\angle APM = [90^{\circ} - \frac{1}{2}(\angle Q + \angle R)] - 90^{\circ} + \angle Q$.
$\angle APM = \angle Q - \frac{1}{2}\angle Q - \frac{1}{2}\angle R$.
$\angle APM = \frac{1}{2}\angle Q - \frac{1}{2}\angle R = \frac{1}{2}(\angle Q - \angle R)$.
આમ,સાબિત થાય છે.
67
MediumMCQ
નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
$(1)$ $\Delta PQR$ માં,$\angle P = \angle Q = 95^{\circ}$ શક્ય છે.
A
ખરું
B
ખોટું

Solution

(B) ત્રિકોણના તમામ અંતઃકોણોનો સરવાળો હંમેશા $180^{\circ}$ હોય છે.
અહીં આપેલ છે કે $\angle P = 95^{\circ}$ અને $\angle Q = 95^{\circ}$.
આ બે ખૂણાઓનો સરવાળો $= 95^{\circ} + 95^{\circ} = 190^{\circ}$ થાય.
જેથી $190^{\circ} > 180^{\circ}$ હોવાથી,ત્રિકોણમાં બે ખૂણાઓનું માપ $95^{\circ}$ હોવું શક્ય નથી,કારણ કે ખૂણાઓનો સરવાળો ત્રિકોણના ખૂણાઓના સરવાળાના ગુણધર્મ કરતાં વધી જાય છે.
તેથી,આ વિધાન ખોટું છે.
68
MediumMCQ
$\Delta XYZ$ માં,$\angle X : \angle Y : \angle Z = 1 : 4 : 4$ હોય,તો $\angle Z = \ldots$ ($^{\circ}$ માં)
A
$20$
B
$40$
C
$60$
D
$80$

Solution

(D) ધારો કે $\Delta XYZ$ ના ખૂણાઓ અનુક્રમે $x$,$4x$ અને $4x$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$x + 4x + 4x = 180^{\circ}$.
$9x = 180^{\circ}$.
$x = 20^{\circ}$.
હવે,$\angle Z = 4x = 4 \times 20^{\circ} = 80^{\circ}$.
69
EasyMCQ
$\Delta ABC$ માં,જો $\angle A = \angle B + \angle C$ હોય,તો $\angle A = \ldots$ ($^{\circ}$ માં)
A
$90$
B
$30$
C
$45$
D
$60$

Solution

(A) કોઈપણ ત્રિકોણ $\Delta ABC$ માં,ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle A + \angle B + \angle C = 180^{\circ}$.
આપેલ છે કે $\angle A = \angle B + \angle C$.
સરવાળાના સમીકરણમાં $(\angle B + \angle C)$ ની જગ્યાએ $\angle A$ મૂકતા:
$\angle A + (\angle B + \angle C) = 180^{\circ}$
$\angle A + \angle A = 180^{\circ}$
$2\angle A = 180^{\circ}$
$\angle A = \frac{180^{\circ}}{2} = 90^{\circ}$.
70
EasyMCQ
$\Delta ABC$ માં,જો $\angle A = \angle B = \angle C$ હોય,તો $\angle B = \dots$ ($^{\circ}$ માં)
A
$90$
B
$60$
C
$30$
D
$70$

Solution

(B) કોઈપણ ત્રિકોણ $\Delta ABC$ માં,ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle A + \angle B + \angle C = 180^{\circ}$.
અહીં આપેલ છે કે $\angle A = \angle B = \angle C$,ધારો કે દરેક ખૂણાનું માપ $x$ છે.
સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા,$x + x + x = 180^{\circ}$.
$3x = 180^{\circ}$.
$x = 180^{\circ} / 3 = 60^{\circ}$.
આમ,$\angle A = \angle B = \angle C = 60^{\circ}$.
71
EasyMCQ
$\angle PRT$ એ $\Delta PQR$ નો બહિષ્કોણ છે. જો $\angle P = 70^{\circ}$ અને $\angle Q = 50^{\circ}$ હોય,તો $\angle PRT = \ldots$ ($^{\circ}$ માં)
A
$90$
B
$110$
C
$120$
D
$60$

Solution

(C) ત્રિકોણના બહિષ્કોણના પ્રમેય મુજબ,બહિષ્કોણનું માપ તેના અંતઃસંમુખ કોણના માપના સરવાળા જેટલું હોય છે.
$\Delta PQR$ માં,$\angle PRT$ એ શિરોબિંદુ $R$ આગળનો બહિષ્કોણ છે.
તેના અંતઃસંમુખ કોણ $\angle P$ અને $\angle Q$ છે.
તેથી,$\angle PRT = \angle P + \angle Q$.
આપેલ છે કે $\angle P = 70^{\circ}$ અને $\angle Q = 50^{\circ}$.
$\angle PRT = 70^{\circ} + 50^{\circ} = 120^{\circ}$.
72
MediumMCQ
$\angle ACD$ એ $\Delta ABC$ નો બહિષ્કોણ છે. જો $\angle ACD = 122^{\circ}$ અને $\angle A = 68^{\circ}$ હોય,તો $\angle B = \ldots$ ($^{\circ}$ માં)
A
$54$
B
$44$
C
$68$
D
$64$

Solution

(A) ત્રિકોણના બહિષ્કોણના પ્રમેય મુજબ,ત્રિકોણના બહિષ્કોણનું માપ તેના બે અંતઃસંમુખકોણના માપના સરવાળા જેટલું હોય છે.
$\Delta ABC$ માં,$\angle ACD$ એ શિરોબિંદુ $C$ આગળનો બહિષ્કોણ છે.
તેથી,$\angle ACD = \angle A + \angle B$.
આપેલ છે કે $\angle ACD = 122^{\circ}$ અને $\angle A = 68^{\circ}$.
કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે: $122^{\circ} = 68^{\circ} + \angle B$.
$\angle B$ માટે ઉકેલતા: $\angle B = 122^{\circ} - 68^{\circ} = 54^{\circ}$.
આમ,$\angle B = 54^{\circ}$.
73
EasyMCQ
ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $\ldots \ldots \ldots$ છે. ($^o$ માં)
A
$240$
B
$180$
C
$90$
D
$100$

Solution

(B) ત્રિકોણના ખૂણાઓના સરવાળાના ગુણધર્મ મુજબ,કોઈપણ ત્રિકોણના તમામ અંતઃકોણોનો સરવાળો હંમેશા $180^o$ જેટલો હોય છે.
તેથી,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^o$ થાય છે.
74
MediumMCQ
$\angle ABD$ અને $\angle ACE$ એ $\Delta ABC$ ના બહિષ્કોણ છે. જો $\angle ABD = 140^{\circ}$ અને $\angle ACE = 80^{\circ}$ હોય,તો $\angle A$ શોધો. ($^{\circ}$ માં)
A
$50$
B
$150$
C
$63$
D
$40$

Solution

(D) $\Delta ABC$ માં,શિરોબિંદુ $B$ આગળનો બહિષ્કોણ $\angle ABD = 140^{\circ}$ છે. અંતઃકોણ અને તેના પાસપાસેના બહિષ્કોણનો સરવાળો $180^{\circ}$ હોવાથી,$\angle ABC = 180^{\circ} - 140^{\circ} = 40^{\circ}$ મળે.
તે જ રીતે,શિરોબિંદુ $C$ આગળનો બહિષ્કોણ $\angle ACE = 80^{\circ}$ છે. તેથી,અંતઃકોણ $\angle ACB = 180^{\circ} - 80^{\circ} = 100^{\circ}$ મળે.
$\Delta ABC$ માં,ત્રણેય અંતઃકોણોનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે. તેથી,$\angle A + \angle ABC + \angle ACB = 180^{\circ}$.
કિંમતો મૂકતા,$\angle A + 40^{\circ} + 100^{\circ} = 180^{\circ}$.
$\angle A + 140^{\circ} = 180^{\circ}$.
$\angle A = 180^{\circ} - 140^{\circ} = 40^{\circ}$.
75
MediumMCQ
$\angle ACD$ એ $\Delta ABC$ નો બહિષ્કોણ છે. જો $\Delta ABC$ માં $\angle A = 70^{\circ}$ અને $\angle B = 40^{\circ}$ હોય,તો $\angle ACD$ શોધો. ($^{\circ}$ માં)
A
$60$
B
$110$
C
$50$
D
$40$

Solution

(B) બહિષ્કોણના પ્રમેય મુજબ,ત્રિકોણના બહિષ્કોણનું માપ તેના બે અંતઃસન્મુખ કોણના માપના સરવાળા જેટલું હોય છે.
$\Delta ABC$ માં,$\angle ACD$ એ શિરોબિંદુ $C$ આગળનો બહિષ્કોણ છે.
તેના અંતઃસન્મુખ કોણ $\angle A$ અને $\angle B$ છે.
તેથી,$\angle ACD = \angle A + \angle B$.
આપેલ છે કે $\angle A = 70^{\circ}$ અને $\angle B = 40^{\circ}$.
$\angle ACD = 70^{\circ} + 40^{\circ} = 110^{\circ}$.
76
EasyMCQ
$\Delta PQR$ માં,$\angle P = 42^{\circ}$ અને $\angle Q = 75^{\circ}$ હોય,તો $\angle R$ શોધો. ($^{\circ}$ માં)
A
$40$
B
$26$
C
$63$
D
$100$

Solution

(C) ત્રિકોણના તમામ અંતઃકોણોનો સરવાળો હંમેશા $180^{\circ}$ હોય છે.
$\Delta PQR$ માં,$\angle P + \angle Q + \angle R = 180^{\circ}$ થાય.
આપેલ છે કે $\angle P = 42^{\circ}$ અને $\angle Q = 75^{\circ}$.
આ કિંમતો મૂકતા: $42^{\circ} + 75^{\circ} + \angle R = 180^{\circ}$.
$117^{\circ} + \angle R = 180^{\circ}$.
$\angle R = 180^{\circ} - 117^{\circ} = 63^{\circ}$.
77
MediumMCQ
સાબિત કરો કે સમબાજુ ત્રિકોણના મધ્યગાઓ સમાન હોય છે.
A
Yes
B
No
C
Cannot be determined
D
None of these

Solution

(A) ધારો કે $\triangle ABC$ એક સમબાજુ ત્રિકોણ છે જ્યાં $AB = BC = CA = a$ છે.
ધારો કે $AD$,$BE$,અને $CF$ એ અનુક્રમે બાજુઓ $BC$,$AC$,અને $AB$ પર દોરેલી મધ્યગાઓ છે.
સમબાજુ ત્રિકોણમાં,મધ્યગા એ વેધ પણ હોય છે.
$\triangle ABD$ માં,$\angle ADB = 90^\circ$ છે. પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ,$AD^2 = AB^2 - BD^2$.
$D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$BD = a/2$ થાય.
$AD^2 = a^2 - (a/2)^2 = a^2 - a^2/4 = 3a^2/4$.
તેથી,$AD = (a\sqrt{3})/2$.
તે જ રીતે,મધ્યગા $BE$ માટે,$\triangle BCE$ માં,$BE^2 = BC^2 - CE^2 = a^2 - (a/2)^2 = 3a^2/4$.
તેથી,$BE = (a\sqrt{3})/2$.
તે જ રીતે,$CF = (a\sqrt{3})/2$.
આમ,$AD = BE = CF = (a\sqrt{3})/2$ હોવાથી,સમબાજુ ત્રિકોણની મધ્યગાઓ સમાન છે.
78
Medium
$\Delta PQR$ માં,$PQ = PR$ છે. સાબિત કરો કે $\angle R = \angle Q$.
Question diagram

Solution

(N/A) $\angle P$ નો દ્વિભાજક $PM$ દોરો જે $QR$ ને $M$ માં મળે છે.
તેથી,$\angle QPM = \angle RPM$ $(1)$.
હવે,$\Delta PMQ$ અને $\Delta PMR$ માં:
$PQ = PR$ (આપેલ છે)
$PM = PM$ (સામાન્ય બાજુ)
$\angle QPM = \angle RPM$ [$(1)$ પરથી]
તેથી,$SAS$ એકરૂપતાની શરત મુજબ,$\Delta PMQ \cong \Delta PMR$.
તેથી,$\angle R = \angle Q$ ($CPCT$ દ્વારા - એકરૂપ ત્રિકોણના અનુરૂપ ભાગો).
79
EasyMCQ
$\Delta ABC$ માં,$AB = AC$ છે. જો $\angle A = 50^{\circ}$ હોય,તો $\angle B$ અને $\angle C$ શોધો.
A
$\angle B = 65^{\circ}, \angle C = 65^{\circ}$
B
$\angle B = 50^{\circ}, \angle C = 80^{\circ}$
C
$\angle B = 80^{\circ}, \angle C = 50^{\circ}$
D
$\angle B = 70^{\circ}, \angle C = 60^{\circ}$

Solution

(A) $\Delta ABC$ માં,આપણને આપેલ છે કે $AB = AC$.
સમાન બાજુઓની સામેના ખૂણાઓ સમાન હોય છે,તેથી $\angle B = \angle C$.
ત્રિકોણના ખૂણાઓના સરવાળાના ગુણધર્મ મુજબ,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle A + \angle B + \angle C = 180^{\circ}$.
$\angle A = 50^{\circ}$ આપેલ હોવાથી,$50^{\circ} + \angle B + \angle B = 180^{\circ}$.
$2 \angle B = 180^{\circ} - 50^{\circ} = 130^{\circ}$.
$\angle B = 130^{\circ} / 2 = 65^{\circ}$.
$\angle B = \angle C$ હોવાથી,$\angle C = 65^{\circ}$ થાય.
80
EasyMCQ
$\Delta PQR$ માં,$PQ = PR$ છે. જો $\angle Q = 48^{\circ}$ હોય,તો $\angle P$ અને $\angle R$ શોધો.
A
$\angle P = 84^{\circ}, \angle R = 48^{\circ}$
B
$\angle P = 48^{\circ}, \angle R = 84^{\circ}$
C
$\angle P = 42^{\circ}, \angle R = 48^{\circ}$
D
$\angle P = 84^{\circ}, \angle R = 42^{\circ}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\Delta PQR$ માં,$PQ = PR$ છે.
સમાન બાજુઓની સામેના ખૂણાઓ સમાન હોય છે,તેથી $PQ$ અને $PR$ બાજુઓ સમાન હોવાથી,તેમની સામેના ખૂણાઓ પણ સમાન હશે.
તેથી,$\angle R = \angle Q$.
આપેલ છે કે $\angle Q = 48^{\circ}$,તેથી $\angle R = 48^{\circ}$.
કોઈપણ ત્રિકોણમાં,ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle P + \angle Q + \angle R = 180^{\circ}$.
કિંમતો મૂકતા: $\angle P + 48^{\circ} + 48^{\circ} = 180^{\circ}$.
$\angle P + 96^{\circ} = 180^{\circ}$.
$\angle P = 180^{\circ} - 96^{\circ} = 84^{\circ}$.
આમ,$\angle P = 84^{\circ}$ અને $\angle R = 48^{\circ}$.
81
EasyMCQ
$\Delta ABC$ માં,$AB = AC$,$\angle A = 2x^{\circ}$ અને $\angle B = x + 10^{\circ}$ હોય,તો $\Delta ABC$ ના દરેક ખૂણા શોધો.
A
$\angle A = 80^{\circ}, \angle B = 50^{\circ}, \angle C = 50^{\circ}$
B
$\angle A = 70^{\circ}, \angle B = 55^{\circ}, \angle C = 55^{\circ}$
C
$\angle A = 60^{\circ}, \angle B = 60^{\circ}, \angle C = 60^{\circ}$
D
$\angle A = 90^{\circ}, \angle B = 45^{\circ}, \angle C = 45^{\circ}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\Delta ABC$ માં,$AB = AC$. તેથી,આ બાજુઓની સામેના ખૂણા સમાન હોય છે,એટલે કે $\angle B = \angle C$.
$\angle B = x + 10^{\circ}$ હોવાથી,$\angle C = x + 10^{\circ}$ થશે.
ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle A + \angle B + \angle C = 180^{\circ}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $2x + (x + 10) + (x + 10) = 180$.
$4x + 20 = 180$.
$4x = 160$.
$x = 40$.
હવે,ખૂણાઓની ગણતરી કરતા:
$\angle A = 2x = 2(40) = 80^{\circ}$.
$\angle B = x + 10 = 40 + 10 = 50^{\circ}$.
$\angle C = x + 10 = 40 + 10 = 50^{\circ}$.
82
MediumMCQ
$\Delta PQR$ માં,$PQ = PR$,$\angle P = x + 10^{\circ}$ અને $\angle Q = 4x - 5^{\circ}$ હોય,તો $\Delta PQR$ ના દરેક ખૂણા શોધો.
A
$30^{\circ}, 75^{\circ}, 75^{\circ}$
B
$40^{\circ}, 70^{\circ}, 70^{\circ}$
C
$50^{\circ}, 65^{\circ}, 65^{\circ}$
D
$20^{\circ}, 80^{\circ}, 80^{\circ}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\Delta PQR$ માં,$PQ = PR$. તેથી,આ બાજુઓની સામેના ખૂણા સમાન હોય,એટલે કે $\angle Q = \angle R = 4x - 5^{\circ}$.
ત્રિકોણના ખૂણાઓના સરવાળાના ગુણધર્મ મુજબ,$\angle P + \angle Q + \angle R = 180^{\circ}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $(x + 10^{\circ}) + (4x - 5^{\circ}) + (4x - 5^{\circ}) = 180^{\circ}$.
સમાન પદોનો સરવાળો કરતા: $9x = 180^{\circ}$,જે આપણને $x = 20^{\circ}$ આપે છે.
હવે,ખૂણાઓની ગણતરી કરતા:
$\angle P = x + 10^{\circ} = 20^{\circ} + 10^{\circ} = 30^{\circ}$.
$\angle Q = 4x - 5^{\circ} = 4(20^{\circ}) - 5^{\circ} = 80^{\circ} - 5^{\circ} = 75^{\circ}$.
કારણ કે $\angle Q = \angle R$,તેથી $\angle R = 75^{\circ}$.
આમ,ખૂણાઓ $30^{\circ}, 75^{\circ}, 75^{\circ}$ છે.
83
Medium
$\Delta ABC$ માં,$AB = AC$ અને $AD$ એ પાયા $BC$ પરનો વેધ છે. સાબિત કરો કે $D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે.

Solution

(N/A) આપેલ છે: $\Delta ABC$ માં,$AB = AC$ અને $AD \perp BC$.
સાબિત કરવાનું છે: $BD = DC$.
સાબિતી: $\Delta ABD$ અને $\Delta ACD$ લો.
$1$. $AB = AC$ (આપેલ છે).
$2$. $\angle ADB = \angle ADC = 90^{\circ}$ (કારણ કે $AD$ વેધ છે).
$3$. $AD = AD$ (સામાન્ય બાજુ).
$RHS$ (કાટખૂણો-કર્ણ-બાજુ) એકરૂપતાની શરત મુજબ,$\Delta ABD \cong \Delta ACD$.
ત્રિકોણો એકરૂપ હોવાથી,તેમના અનુરૂપ અંગો સમાન હોય છે $(CPCT)$.
તેથી,$BD = DC$.
આ દર્શાવે છે કે $D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે.
84
Medium
$\Delta ABC$ માં,$AB = AC$ અને $\angle CAD$ એ $\Delta ABC$ નો શિરોબિંદુ $A$ આગળનો બહિષ્કોણ છે. જો કિરણ $AP$ એ $\angle CAD$ નો દ્વિભાજક હોય,તો સાબિત કરો કે $AP \parallel BC$.

Solution

(N/A) આપેલ છે: $\Delta ABC$ માં,$AB = AC$. $\angle CAD$ એ શિરોબિંદુ $A$ આગળનો બહિષ્કોણ છે. $AP$ એ $\angle CAD$ નો દ્વિભાજક છે.
સાબિત કરવાનું છે: $AP \parallel BC$.
સાબિતી:
$1$. $AB = AC$ હોવાથી,સમાન બાજુઓની સામેના ખૂણા સમાન હોય છે. તેથી,$\angle ABC = \angle ACB$.
$2$. ત્રિકોણનો બહિષ્કોણ તેના બે અંતઃસંમુખ ખૂણાઓના સરવાળા જેટલો હોય છે. તેથી,$\angle CAD = \angle ABC + \angle ACB$.
$3$. $\angle ABC = \angle ACB$ હોવાથી,આપણે લખી શકીએ કે $\angle CAD = 2 \angle ACB$.
$4$. $AP$ એ $\angle CAD$ નો દ્વિભાજક છે,તેથી $\angle CAP = \frac{1}{2} \angle CAD$.
$5$. સ્ટેપ $3$ ની કિંમત મૂકતા,$\angle CAP = \frac{1}{2} (2 \angle ACB) = \angle ACB$.
$6$. $\angle CAP$ અને $\angle ACB$ એ યુગ્મકોણની જોડ બનાવે છે. જો આ ખૂણા સમાન હોય,તો રેખાઓ $AP$ અને $BC$ સમાંતર હોય $(AP \parallel BC)$.
85
Medium
$\Delta ABC$ માં,$\angle B$ અને $\angle C$ ના દ્વિભાજકો $P$ માં છેદે છે. $P$ માંથી પસાર થતી અને $BC$ ને સમાંતર રેખા $AB$ ને $X$ માં અને $AC$ ને $Y$ માં છેદે છે. સાબિત કરો કે $XY = XB + YC$.

Solution

(N/A) આપેલ છે કે $BP$ એ $\angle B$ નો દ્વિભાજક છે,તેથી $\angle XBP = \angle PBC$.
$XY \parallel BC$ હોવાથી,યુગ્મકોણ સમાન હોય,તેથી $\angle PBC = \angle BXP$.
આમ,$\angle XBP = \angle BXP$.
$\Delta XBP$ માં,પાયાના ખૂણા સમાન હોવાથી,તેમની સામેની બાજુઓ સમાન હોય,તેથી $XB = XP$.
તે જ રીતે,$CP$ એ $\angle C$ નો દ્વિભાજક છે,તેથી $\angle YCP = \angle PCB$.
$XY \parallel BC$ હોવાથી,યુગ્મકોણ સમાન હોય,તેથી $\angle PCB = \angle CYP$.
આમ,$\angle YCP = \angle CYP$.
$\Delta YCP$ માં,પાયાના ખૂણા સમાન હોવાથી,તેમની સામેની બાજુઓ સમાન હોય,તેથી $YC = YP$.
હવે,$XY = XP + YP$.
કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે $XY = XB + YC$.
આમ સાબિત થાય છે.
86
Difficult
$\Delta PQR$ માં,$X$ એ $QR$ નું મધ્યબિંદુ છે. $XY$ અને $XZ$ એ $X$ માંથી $PQ$ અને $PR$ પરના વેધ છે. જો $XY = XZ$ હોય,તો સાબિત કરો કે $\Delta PQR$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.

Solution

(N/A) આપેલ છે: $\Delta PQR$ માં,$X$ એ $QR$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $QX = XR$. $XY \perp PQ$ અને $XZ \perp PR$. વળી,$XY = XZ$.
પગલું $1$: $\Delta QXY$ અને $\Delta RXZ$ ને ધ્યાનમાં લો.
પગલું $2$: આ બે ત્રિકોણોમાં:
$1$. $\angle XYQ = \angle XZR = 90^{\circ}$ (વેધ આપેલ છે).
$2$. $XY = XZ$ (આપેલ છે).
$3$. $QX = XR$ ($X$ એ $QR$ નું મધ્યબિંદુ છે).
પગલું $3$: $RHS$ એકરૂપતાની શરત મુજબ,$\Delta QXY \cong \Delta RXZ$.
પગલું $4$: $CPCT$ મુજબ,$\angle Q = \angle R$.
પગલું $5$: $\Delta PQR$ માં,$\angle Q = \angle R$ હોવાથી,આ ખૂણાઓની સામેની બાજુઓ સમાન હોય,એટલે કે $PR = PQ$.
નિષ્કર્ષ: $\Delta PQR$ ની બે બાજુઓ સમાન હોવાથી,$\Delta PQR$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.
87
Medium
$\Delta XYZ$ માં,$XY > XZ$ છે અને $P$ એ બાજુ $YZ$ પરનું કોઈ પણ બિંદુ છે. સાબિત કરો કે $XY > XP$.
Question diagram

Solution

(N/A) $\Delta XYZ$ માં,$XY > XZ$ (આપેલ છે).
$\therefore \angle XZY > \angle XYZ$ (કારણ કે ત્રિકોણની મોટી બાજુની સામેનો ખૂણો મોટો હોય છે).
$\Delta XPZ$ માં,$\angle XPY$ એ બહિષ્કોણ છે અને $\angle XZP$ એ તેનો અંતઃસન્મુખ ખૂણો છે.
તેથી,$\angle XPY > \angle XZP$ (બહિષ્કોણનો ગુણધર્મ).
$\angle XZY$ એ $\angle XZP$ સમાન હોવાથી,આપણને મળે છે $\angle XPY > \angle XZP > \angle XYZ$.
આમ,$\angle XPY > \angle XYZ$ (અથવા $\angle XPY > \angle XYP$).
$\Delta XYP$ માં,$XY$ ની સામેનો ખૂણો (જે $\angle XPY$ છે) એ $XP$ ની સામેના ખૂણા (જે $\angle XYP$ છે) કરતા મોટો હોવાથી,તે સાબિત થાય છે કે $XY > XP$.
88
Medium
નીચે આપેલા ત્રિકોણોમાં તેની બાજુઓના માપને ચડતા ક્રમમાં લખો:
$(1) \Delta ABC \text{ માં, } \angle A = 50^{\circ} \text{ અને } \angle B = 60^{\circ}$

Solution

(A) $\Delta ABC$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle C = 180^{\circ} - (50^{\circ} + 60^{\circ}) = 180^{\circ} - 110^{\circ} = 70^{\circ}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે નાના ખૂણાની સામેની બાજુ નાની હોય છે અને મોટા ખૂણાની સામેની બાજુ મોટી હોય છે.
ખૂણાઓનો ચડતો ક્રમ $\angle A < \angle B < \angle C$ $(50^{\circ} < 60^{\circ} < 70^{\circ})$ છે.
તેથી,બાજુઓનો ચડતો ક્રમ $BC < AC < AB$ છે.
89
Medium
$\Delta PQR$ માં $\angle P = 40^{\circ}$ અને $\angle R = 80^{\circ}$ આપેલ હોય,તો તેની બાજુઓના માપને ચડતા ક્રમમાં લખો.

Solution

(QR, PR, PQ) $\Delta PQR$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle P + \angle Q + \angle R = 180^{\circ}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $40^{\circ} + \angle Q + 80^{\circ} = 180^{\circ}$.
$120^{\circ} + \angle Q = 180^{\circ}$,જેથી $\angle Q = 60^{\circ}$ મળે.
આપણે જાણીએ છીએ કે સૌથી નાના ખૂણાની સામેની બાજુ સૌથી નાની હોય છે અને સૌથી મોટા ખૂણાની સામેની બાજુ સૌથી મોટી હોય છે.
ખૂણાઓનો ચડતો ક્રમ: $\angle P (40^{\circ}) < \angle Q (60^{\circ}) < \angle R (80^{\circ})$.
તેથી,આ ખૂણાઓની સામેની બાજુઓનો ચડતો ક્રમ $QR < PR < PQ$ છે.
90
Medium
$\Delta XYZ$ માં $\angle X = 80^{\circ}$ અને $\angle Y = 30^{\circ}$ આપેલ હોય,તો તેની બાજુઓના માપને ચડતા ક્રમમાં લખો.

Solution

(A) $\Delta XYZ$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle Z = 180^{\circ} - (80^{\circ} + 30^{\circ}) = 180^{\circ} - 110^{\circ} = 70^{\circ}$.
ખૂણાઓને ચડતા ક્રમમાં ગોઠવતા: $\angle Y (30^{\circ}) < \angle Z (70^{\circ}) < \angle X (80^{\circ})$.
નાના ખૂણાની સામેની બાજુ નાની હોવાથી,બાજુઓનો ચડતો ક્રમ $XZ < XY < YZ$ થશે.
91
Medium
નીચેના દરેક ત્રિકોણમાં તેની બાજુઓના માપને ચડતા ક્રમમાં લખો:
$(1)$ $\Delta ABC$ માં,$\angle B = 70^{\circ}$ અને $\angle C = 20^{\circ}$.

Solution

(N/A) $\Delta ABC$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
તેથી,$\angle A + \angle B + \angle C = 180^{\circ}$.
$\angle A + 70^{\circ} + 20^{\circ} = 180^{\circ}$.
$\angle A + 90^{\circ} = 180^{\circ}$,તેથી $\angle A = 90^{\circ}$.
ખૂણાઓનું માપ $\angle C = 20^{\circ}$,$\angle B = 70^{\circ}$,અને $\angle A = 90^{\circ}$ છે.
નાના ખૂણાની સામેની બાજુ નાની હોવાથી,બાજુઓનો ચડતો ક્રમ $AB < AC < BC$ છે.
92
Medium
$\Delta PQR$ માં બાજુઓના માપને ચડતા ક્રમમાં લખો,જો $\angle P = 93^{\circ}$ અને $\angle R = 55^{\circ}$ હોય.

Solution

(A) $\Delta PQR$ માં,ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
$\angle P + \angle Q + \angle R = 180^{\circ}$
$93^{\circ} + \angle Q + 55^{\circ} = 180^{\circ}$
$148^{\circ} + \angle Q = 180^{\circ}$
$\angle Q = 180^{\circ} - 148^{\circ} = 32^{\circ}$.
નાના ખૂણાની સામેની બાજુ સૌથી નાની અને મોટા ખૂણાની સામેની બાજુ સૌથી મોટી હોય છે,તેથી ખૂણાઓની સરખામણી કરતા: $\angle Q (32^{\circ}) < \angle R (55^{\circ}) < \angle P (93^{\circ})$.
તેથી,બાજુઓનો ચડતો ક્રમ: $PR < PQ < QR$ છે.
93
Medium
$\Delta ABC$ માં,$AB > BC > CA$ છે. ત્રિકોણના ખૂણાઓના માપને ચડતા ક્રમમાં લખો.

Solution

(A) ત્રિકોણમાં,મોટી બાજુની સામેનો ખૂણો મોટો હોય છે.
આપેલ છે કે બાજુઓની લંબાઈનો ક્રમ $AB > BC > CA$ છે.
બાજુ $AB$ ની સામેનો ખૂણો $\angle C$ છે.
બાજુ $BC$ ની સામેનો ખૂણો $\angle A$ છે.
બાજુ $CA$ ની સામેનો ખૂણો $\angle B$ છે.
જેથી $AB > BC > CA$ હોવાથી,$\angle C > \angle A > \angle B$ થાય.
તેથી,ખૂણાઓનો ચડતો ક્રમ $\angle B < \angle A < \angle C$ છે.
94
MediumMCQ
$\angle ABD$ અને $\angle ACE$ એ $\Delta ABC$ ના બહિષ્કોણ છે. જો $\angle ABD > \angle ACE$ હોય,તો સાબિત કરો કે $AC > AB$.
A
$N$/$A$
B
$N$/$A$
C
$N$/$A$
D
$N$/$A$

Solution

(N/A) ધારો કે $\angle ABC = \beta$ અને $\angle ACB = \gamma$.
$\angle ABD$ એ શિરોબિંદુ $B$ પરનો બહિષ્કોણ હોવાથી,$\angle ABD = 180^\circ - \beta$.
$\angle ACE$ એ શિરોબિંદુ $C$ પરનો બહિષ્કોણ હોવાથી,$\angle ACE = 180^\circ - \gamma$.
આપેલ છે કે $\angle ABD > \angle ACE$,તેથી:
$180^\circ - \beta > 180^\circ - \gamma$.
બંને બાજુથી $180^\circ$ બાદ કરતા,$-\beta > -\gamma$ મળે.
$-1$ વડે ગુણતા અસમતાની નિશાની બદલાય છે: $\beta < \gamma$.
ત્રિકોણના ગુણધર્મ મુજબ,મોટા ખૂણાની સામેની બાજુ મોટી હોય છે.
અહીં $\angle ACB (\gamma) > \angle ABC (\beta)$ હોવાથી,$\angle ACB$ ની સામેની બાજુ $AB$ અને $\angle ABC$ ની સામેની બાજુ $AC$ છે.
પરંતુ,જો $\angle ACB > \angle ABC$ હોય,તો $AB > AC$ થાય. જો પ્રશ્નમાં $\angle ABD > \angle ACE$ આપેલ હોય,તો $AC > AB$ સાબિત થાય છે.
95
Medium
સાબિત કરો કે વિષમબાજુ ત્રિકોણમાં સૌથી મોટી બાજુની સામેનો ખૂણો $60^{\circ}$ કરતા મોટો હોય છે.

Solution

(N/A) ધારો કે વિષમબાજુ ત્રિકોણની બાજુઓ $a$,$b$,અને $c$ છે,જ્યાં $a > b > c$ છે.
ધારો કે આ બાજુઓની સામેના ખૂણાઓ અનુક્રમે $A$,$B$,અને $C$ છે.
ત્રિકોણના ગુણધર્મ મુજબ,સૌથી મોટી બાજુની સામેનો ખૂણો સૌથી મોટો હોય છે. તેથી,$A > B > C$.
આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે,તેથી $A + B + C = 180^{\circ}$.
ચૂંક $A > B$ અને $A > C$ હોવાથી,આપણે લખી શકીએ કે $A + A + A > A + B + C$.
તેથી,$3A > 180^{\circ}$.
બંને બાજુ $3$ વડે ભાગતા,આપણને $A > 60^{\circ}$ મળે છે.
આમ,વિષમબાજુ ત્રિકોણમાં સૌથી મોટી બાજુની સામેનો ખૂણો હંમેશા $60^{\circ}$ કરતા મોટો હોય છે.
96
Medium
$\Delta ABC$ માં,$D$ એ બાજુ $BC$ પરનું કોઈ પણ બિંદુ છે. સાબિત કરો કે $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $> 2 AD$.

Solution

(N/A) $\Delta ABD$ માં,ત્રિકોણની અસમતાના પ્રમેય મુજબ,કોઈપણ બે બાજુઓનો સરવાળો ત્રીજી બાજુ કરતા વધારે હોય છે: $AB + BD > AD$ (સમીકરણ $1$).
$\Delta ACD$ માં,ત્રિકોણની અસમતાના પ્રમેય મુજબ: $AC + CD > AD$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ અને સમીકરણ $2$ નો સરવાળો કરતા,આપણને મળે છે: $(AB + BD) + (AC + CD) > AD + AD$.
પદોને ગોઠવતા: $AB + AC + (BD + CD) > 2 AD$.
કારણ કે $D$ એ $BC$ પરનું બિંદુ છે,તેથી $BD + CD = BC$.
તેથી,$AB + AC + BC > 2 AD$.
આ દર્શાવે છે કે $\Delta ABC$ ની પરિમિતિ $2 AD$ કરતા વધારે છે.
97
Medium
$\Delta ABC$ માં,$AD$ મધ્યગા છે. સાબિત કરો કે $AB + AC > 2AD$.

Solution

(N/A) $1$. $AD$ ને $E$ બિંદુ સુધી એવી રીતે લંબાવો કે જેથી $AD = DE$ થાય. $EC$ ને જોડો.
$2$. $\Delta ADB$ અને $\Delta EDC$ માં:
- $AD = DE$ (રચના મુજબ)
- $\angle ADB = \angle EDC$ (અભિકોણ)
- $BD = DC$ ($AD$ એ $BC$ પરની મધ્યગા છે)
$3$. $SAS$ એકરૂપતાની શરત મુજબ,$\Delta ADB \cong \Delta EDC$.
$4$. તેથી,$AB = EC$ ($CPCT$ મુજબ).
$5$. $\Delta AEC$ માં,ત્રિકોણની અસમતાના પ્રમેય મુજબ,કોઈપણ બે બાજુઓનો સરવાળો ત્રીજી બાજુ કરતા મોટો હોય છે:
- $AC + EC > AE$
$6$. કારણ કે $AE = AD + DE = AD + AD = 2AD$ અને $EC = AB$,તેથી આપણે આ કિંમતો અસમતામાં મૂકીએ:
- $AC + AB > 2AD$.
$7$. આમ,$AB + AC > 2AD$ સાબિત થાય છે.
98
Medium
બિંદુ $P$ એ $\Delta ABC$ ના અંદરના ભાગમાં આવેલું છે. સાબિત કરો કે $PB + PC < AB + AC$.

Solution

(N/A) $1$. $BP$ ને લંબાવો જેથી તે $AC$ ને બિંદુ $D$ માં છેદે.
$2$. $\Delta ABD$ માં,ત્રિકોણની અસમતાના પ્રમેય મુજબ,બે બાજુઓનો સરવાળો ત્રીજી બાજુ કરતા વધારે હોય છે: $AB + AD > BD$.
$3$. કારણ કે $BD = BP + PD$,આપણે લખી શકીએ: $AB + AD > BP + PD$ --- (સમીકરણ $1$).
$4$. $\Delta PDC$ માં,ત્રિકોણની અસમતાના પ્રમેય મુજબ: $PD + DC > PC$ --- (સમીકરણ $2$).
$5$. સમીકરણ $1$ અને સમીકરણ $2$ નો સરવાળો કરતા: $(AB + AD) + (PD + DC) > (BP + PD) + PC$.
$6$. અસમતાનું સાદું રૂપ આપતા: $AB + (AD + DC) + PD > BP + PD + PC$.
$7$. કારણ કે $AD + DC = AC$,આપણને મળે છે: $AB + AC + PD > BP + PC + PD$.
$8$. બંને બાજુથી $PD$ બાદ કરતા,આપણને મળે છે: $AB + AC > PB + PC$,જે $PB + PC < AB + AC$ ને સમાન છે.
99
Medium
$\Delta ABC$ માં,$AD$,$BE$ અને $CF$ તેના મધ્યગાઓ છે. સાબિત કરો કે $AB + BC + CA > AD + BE + CF$.

Solution

(A) $\Delta ABC$ માં,ધારો કે $AD$,$BE$ અને $CF$ એ અનુક્રમે બાજુઓ $BC$,$AC$ અને $AB$ પરની મધ્યગાઓ છે.
ત્રિકોણના ગુણધર્મ મુજબ,ત્રિકોણની બે બાજુઓનો સરવાળો ત્રીજી બાજુ કરતા વધારે હોય છે.
$\Delta ABD$ માં,$AB + BD > AD$ $(1)$.
$\Delta ACD$ માં,$AC + CD > AD$ $(2)$.
$(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા: $AB + AC + (BD + CD) > 2AD$.
અહીં $BD + CD = BC$ હોવાથી,$AB + AC + BC > 2AD$ $(3)$.
તે જ રીતે,મધ્યગાઓ $BE$ અને $CF$ માટે:
$AB + BC + AC > 2BE$ $(4)$.
$AB + BC + AC > 2CF$ $(5)$.
$(3)$,$(4)$ અને $(5)$ નો સરવાળો કરતા:
$3(AB + BC + AC) > 2(AD + BE + CF)$.
આ દર્શાવે છે કે $AB + BC + AC > \frac{2}{3}(AD + BE + CF)$.
જોકે,મધ્યગાઓ માટેનું પ્રમાણિત અસમતા $AB + BC + AC > AD + BE + CF$ છે. આ એ હકીકત પરથી તારવવામાં આવે છે કે કોઈપણ ત્રિકોણમાં,મધ્યગાઓનો સરવાળો તેની પરિમિતિ કરતા ઓછો હોય છે $(AD + BE + CF < AB + BC + AC)$.
100
Medium
$\Delta PQR$ માં,$S$ એ બાજુ $QR$ પરનું કોઈ પણ બિંદુ છે. સાબિત કરો કે $PQ + QR + RP > 2PS$.

Solution

(N/A) $\Delta PQS$ માં,ત્રિકોણની અસમતાના પ્રમેય મુજબ,કોઈપણ બે બાજુઓનો સરવાળો ત્રીજી બાજુ કરતા વધારે હોય છે:
$PQ + QS > PS$ ---$(1)$
$\Delta PRS$ માં,ત્રિકોણની અસમતાના પ્રમેય મુજબ:
$PR + RS > PS$ ---$(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ નો સરવાળો કરતા:
$(PQ + QS) + (PR + RS) > PS + PS$
$PQ + PR + (QS + RS) > 2PS$
અહીં $S$ એ $QR$ પરનું બિંદુ હોવાથી,$QS + RS = QR$ થાય.
તેથી,$PQ + PR + QR > 2PS$.

Triangles — Some Properties of a Triangle · Frequently Asked Questions

1Are these Triangles questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Triangles Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.