અ Gujarati

Mix Examples - Coordinate Geometry Questions in Gujarati

Class 10 Mathematics · Coordinate Geometry · Mix Examples - Coordinate Geometry

99+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 49 of 99 questions in Gujarati

51
Medium
બિંદુઓ $(3,1)$,$(5,6)$ અને $(-3,2)$ એ ત્રિકોણની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ છે. ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(x_1, y_1)$,$B(x_2, y_2)$ અને $C(x_3, y_3)$ છે.
ધારો કે મધ્યબિંદુઓ $D(3,1)$,$E(5,6)$ અને $F(-3,2)$ છે.
મધ્યબિંદુ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$(x_1+x_2)/2 = 3, (y_1+y_2)/2 = 1 \implies x_1+x_2 = 6, y_1+y_2 = 2$ (સમીકરણ $1$)
$(x_2+x_3)/2 = 5, (y_2+y_3)/2 = 6 \implies x_2+x_3 = 10, y_2+y_3 = 12$ (સમીકરણ $2$)
$(x_3+x_1)/2 = -3, (y_3+y_1)/2 = 2 \implies x_3+x_1 = -6, y_3+y_1 = 4$ (સમીકરણ $3$)
બધા સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $2(x_1+x_2+x_3) = 6+10-6 = 10 \implies x_1+x_2+x_3 = 5$.
તે જ રીતે,$y_1+y_2+y_3 = (2+12+4)/2 = 9$.
સરવાળામાંથી સમીકરણ $2$ બાદ કરતા: $x_1 = 5-10 = -5$ અને $y_1 = 9-12 = -3$.
સરવાળામાંથી સમીકરણ $3$ બાદ કરતા: $x_2 = 5-(-6) = 11$ અને $y_2 = 9-4 = 5$.
સરવાળામાંથી સમીકરણ $1$ બાદ કરતા: $x_3 = 5-6 = -1$ અને $y_3 = 9-2 = 7$.
આમ,શિરોબિંદુઓ $(-5,-3), (11,5), (-1,7)$ છે.
52
MediumMCQ
જો $A(-2, 1)$,$B(1, 0)$,$C(x, 3)$ અને $D(1, y)$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના શિરોબિંદુઓ હોય,તો $x$ અને $y$ ની કિંમતો શોધો.
A
$x=4, y=4$
B
$x=4, y=2$
C
$x=2, y=4$
D
$x=2, y=2$

Solution

(A) સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણમાં,વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે. આનો અર્થ એ છે કે વિકર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ એ વિકર્ણ $BD$ ના મધ્યબિંદુ સમાન હોય છે.
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $= ((-2+x)/2, (1+3)/2) = ((-2+x)/2, 2)$.
$BD$ નું મધ્યબિંદુ $= ((1+1)/2, (0+y)/2) = (1, y/2)$.
મધ્યબિંદુઓના યામોને સરખાવતા:
$(-2+x)/2 = 1 \implies -2+x = 2 \implies x = 4$.
$y/2 = 2 \implies y = 4$.
તેથી,$x=4$ અને $y=4$ મળે છે.
53
EasyMCQ
$A(8, 2)$,$B(2, 4)$ અને $C(6, 7)$ એ $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ છે. $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$19$
B
$21$
C
$14$
D
$13$

Solution

(D) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય,તો તેનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
અહીં આપેલ શિરોબિંદુઓ $A(8, 2)$,$B(2, 4)$ અને $C(6, 7)$ છે.
તેથી,$x_1 = 8, y_1 = 2, x_2 = 2, y_2 = 4, x_3 = 6, y_3 = 7$.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |8(4 - 7) + 2(7 - 2) + 6(2 - 4)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |8(-3) + 2(5) + 6(-2)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-24 + 10 - 12|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-26|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{26}{2} = 13$.
આમ,$\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $13$ ચોરસ એકમ છે.
54
EasyMCQ
જો $A (a, 5), B (6, 7), C (2, 3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $10$ હોય,તો $a$ શોધો.
A
$a = 9$
B
$a = -1$
C
$a = 9$ અથવા $a = -1$
D
$a = 0$

Solution

(C) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1), (x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય,તો તેનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
અહીં આપેલ શિરોબિંદુઓ $A(a, 5), B(6, 7)$ અને $C(2, 3)$ છે અને ક્ષેત્રફળ $= 10$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$10 = \frac{1}{2} |a(7 - 3) + 6(3 - 5) + 2(5 - 7)|$
$20 = |a(4) + 6(-2) + 2(-2)|$
$20 = |4a - 12 - 4|$
$20 = |4a - 16|$
આના બે કિસ્સાઓ મળે:
કિસ્સો $1$: $4a - 16 = 20 \implies 4a = 36 \implies a = 9$
કિસ્સો $2$: $4a - 16 = -20 \implies 4a = -4 \implies a = -1$
આમ,$a$ ની શક્ય કિંમતો $9$ અથવા $-1$ છે.
55
DifficultMCQ
$(4,3), (-5,6), (-7,-2), (0,-7)$ અને $(3,-6)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા પંચકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$35$
B
$97$
C
$112$
D
$108$

Solution

(B) ધારો કે પંચકોણના શિરોબિંદુઓ $A(4,3), B(-5,6), C(-7,-2), D(0,-7)$ અને $E(3,-6)$ છે.
આપણે પંચકોણને ત્રણ ત્રિકોણમાં વિભાજિત કરી શકીએ છીએ: $\Delta ABE, \Delta BCE$ અને $\Delta CDE$.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ જેનાં શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1), (x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય,તેનું સૂત્ર $\frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$ છે.
$1$. $\Delta ABE$ નું ક્ષેત્રફળ,જેના શિરોબિંદુઓ $A(4,3), B(-5,6), E(3,-6)$ છે:
$= \frac{1}{2} |4(6 - (-6)) + (-5)(-6 - 3) + 3(3 - 6)|$
$= \frac{1}{2} |4(12) + (-5)(-9) + 3(-3)|$
$= \frac{1}{2} |48 + 45 - 9| = \frac{1}{2} |84| = 42$ ચોરસ એકમ.
$2$. $\Delta BCE$ નું ક્ષેત્રફળ,જેના શિરોબિંદુઓ $B(-5,6), C(-7,-2), E(3,-6)$ છે:
$= \frac{1}{2} |-5(-2 - (-6)) + (-7)(-6 - 6) + 3(6 - (-2))|$
$= \frac{1}{2} |-5(4) + (-7)(-12) + 3(8)|$
$= \frac{1}{2} |-20 + 84 + 24| = \frac{1}{2} |88| = 44$ ચોરસ એકમ.
$3$. $\Delta CDE$ નું ક્ષેત્રફળ,જેના શિરોબિંદુઓ $C(-7,-2), D(0,-7), E(3,-6)$ છે:
$= \frac{1}{2} |-7(-7 - (-6)) + 0(-6 - (-2)) + 3(-2 - (-7))|$
$= \frac{1}{2} |-7(-1) + 0 + 3(5)|$
$= \frac{1}{2} |7 + 15| = \frac{1}{2} |22| = 11$ ચોરસ એકમ.
પંચકોણ $ABCDE$ નું કુલ ક્ષેત્રફળ $= \text{Area}(\Delta ABE) + \text{Area}(\Delta BCE) + \text{Area}(\Delta CDE)$
$= 42 + 44 + 11 = 97$ ચોરસ એકમ.
Solution diagram
56
EasyMCQ
$A(3, 2), B(11, 8)$ અને $C(8, 12)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$30$
B
$22$
C
$25$
D
$20$

Solution

(C) $(x_1, y_1), (x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
આપેલ શિરોબિંદુઓ $A(3, 2), B(11, 8)$ અને $C(8, 12)$ છે.
અહીં,$x_1 = 3, y_1 = 2, x_2 = 11, y_2 = 8, x_3 = 8, y_3 = 12$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |3(8 - 12) + 11(12 - 2) + 8(2 - 8)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |3(-4) + 11(10) + 8(-6)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-12 + 110 - 48|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |50|$
ક્ષેત્રફળ $= 25$ ચોરસ એકમ.
57
Medium
સાબિત કરો કે,દરેક $a \in R$ માટે,$A(5, a)$,$B(2, 5)$ અને $C(2, 3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $3$ ચોરસ એકમ છે.

Solution

(N/A) $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
આપેલ શિરોબિંદુઓ $A(5, a)$,$B(2, 5)$ અને $C(2, 3)$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |5(5 - 3) + 2(3 - a) + 2(a - 5)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |5(2) + 6 - 2a + 2a - 10|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |10 + 6 - 10|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |6|$
ક્ષેત્રફળ $= 3$ ચોરસ એકમ.
પરિણામ $a$ થી સ્વતંત્ર હોવાથી,દરેક $a \in R$ માટે ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $3$ ચોરસ એકમ થાય છે.
58
MediumMCQ
$(-1, -1), (-4, -2), (-5, -4)$ અને $(-2, -3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$5$
B
$4$
C
$3$
D
$2$

Solution

(A) ધારો કે ચતુષ્કોણના શિરોબિંદુઓ $A(-1, -1), B(-4, -2), C(-5, -4)$ અને $D(-2, -3)$ છે.
ક્ષેત્રફળ શોધવા માટે,આપણે ચતુષ્કોણને બે ત્રિકોણો,$\triangle ABC$ અને $\triangle ADC$ માં વિભાજિત કરીએ છીએ.
$(x_1, y_1), (x_2, y_2), (x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |(-1)(-2 - (-4)) + (-4)(-4 - (-1)) + (-5)(-1 - (-2))|$
$= \frac{1}{2} |(-1)(2) + (-4)(-3) + (-5)(1)| = \frac{1}{2} |-2 + 12 - 5| = \frac{1}{2} |5| = 2.5$.
$\triangle ADC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |(-1)(-4 - (-3)) + (-5)(-3 - (-1)) + (-2)(-1 - (-4))|$
$= \frac{1}{2} |(-1)(-1) + (-5)(-2) + (-2)(3)| = \frac{1}{2} |1 + 10 - 6| = \frac{1}{2} |5| = 2.5$.
કુલ ક્ષેત્રફળ = $\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ + $\triangle ADC$ નું ક્ષેત્રફળ $= 2.5 + 2.5 = 5$ ચોરસ એકમ.
59
EasyMCQ
$A(5, 3)$,$B(4, 5)$ અને $C(3, 1)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(B) $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
આપેલ શિરોબિંદુઓ $A(5, 3)$,$B(4, 5)$ અને $C(3, 1)$ છે.
અહીં,$x_1 = 5, y_1 = 3, x_2 = 4, y_2 = 5, x_3 = 3, y_3 = 1$ છે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |5(5 - 1) + 4(1 - 3) + 3(3 - 5)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |5(4) + 4(-2) + 3(-2)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |20 - 8 - 6|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |6| = 3 \text{ ચોરસ એકમ}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
60
Easy
સાબિત કરો કે $(t, t-2)$,$(t+2, t+2)$ અને $(t+3, t)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $t$ ની કિંમત પર આધારિત નથી.

Solution

(N/A) $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ નીચે મુજબ છે:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
અહીં આપેલા શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1) = (t, t-2)$,$(x_2, y_2) = (t+2, t+2)$ અને $(x_3, y_3) = (t+3, t)$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |t((t+2) - t) + (t+2)(t - (t-2)) + (t+3)((t-2) - (t+2))|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |t(2) + (t+2)(2) + (t+3)(-4)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |2t + 2t + 4 - 4t - 12|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |(2t + 2t - 4t) + (4 - 12)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |0 - 8| = \frac{1}{2} |-8| = 4$ ચોરસ એકમ.
પરિણામ $4$ મળે છે,જે અચળ છે,તેથી ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $t$ ની કિંમત પર આધારિત નથી.
61
MediumMCQ
જો $A(2, 9)$,$B(-2, 1)$ અને $C(6, 3)$ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ હોય અને $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $28$ હોય,તો $A$ માંથી $\overline{BC}$ પર દોરેલા વેધની લંબાઈ શોધો.
A
$\frac{21}{\sqrt{17}}$
B
$\frac{28}{\sqrt{10}}$
C
$\frac{20}{\sqrt{17}}$
D
$\frac{28}{\sqrt{17}}$

Solution

(D) ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળનું સૂત્ર: $\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ}$.
અહીં,પાયો એ બાજુ $\overline{BC}$ ની લંબાઈ છે અને વેધ એ $A$ માંથી $\overline{BC}$ પર દોરેલી લંબાઈ છે.
પ્રથમ,અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $\overline{BC}$ ની લંબાઈ શોધો: $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$.
$B(-2, 1)$ અને $C(6, 3)$ માટે,$BC = \sqrt{(6 - (-2))^2 + (3 - 1)^2} = \sqrt{8^2 + 2^2} = \sqrt{64 + 4} = \sqrt{68} = 2\sqrt{17}$.
આપેલ છે કે $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= 28$,તેથી: $28 = \frac{1}{2} \times (2\sqrt{17}) \times h$.
$28 = \sqrt{17} \times h$.
તેથી,વેધની લંબાઈ $h = \frac{28}{\sqrt{17}}$.
62
DifficultMCQ
$(1, 5), (-2, 4), (-3, -1), (2, -3)$ અને $(5, 1)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા પંચકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$40$
B
$30$
C
$20$
D
$10$

Solution

(A) શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1), (x_2, y_2), \dots, (x_n, y_n)$ ધરાવતા બહુકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધવા માટે, આપણે શૂલેસ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |(x_1y_2 + x_2y_3 + x_3y_4 + x_4y_5 + x_5y_1) - (y_1x_2 + y_2x_3 + y_3x_4 + y_4x_5 + y_5x_1)|$
આપેલ શિરોબિંદુઓ: $(1, 5), (-2, 4), (-3, -1), (2, -3), (5, 1)$.
સરવાળો $1 = (1 \times 4) + (-2 \times -1) + (-3 \times -3) + (2 \times 1) + (5 \times 5) = 4 + 2 + 9 + 2 + 25 = 42$
સરવાળો $2 = (5 \times -2) + (4 \times -3) + (-1 \times 2) + (-3 \times 5) + (1 \times 1) = -10 - 12 - 2 - 15 + 1 = -38$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |42 - (-38)| = \frac{1}{2} |42 + 38| = \frac{1}{2} |80| = 40$ ચોરસ એકમ.
63
DifficultMCQ
જો $\Delta ABC$ ની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $D(2, 1), E(-2, 3)$ અને $F(4, -3)$ હોય,તો $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$30$
B
$24$
C
$36$
D
$18$

Solution

(B) ત્રિકોણની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓને જોડવાથી બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ એ મૂળ ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળ કરતાં ચોથા ભાગનું હોય છે.
પ્રથમ,$D(2, 1), E(-2, 3)$ અને $F(4, -3)$ યામોનો ઉપયોગ કરીને $\Delta DEF$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
$\Delta DEF$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
$\Delta DEF$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |2(3 - (-3)) + (-2)(-3 - 1) + 4(1 - 3)|$
$\Delta DEF$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |2(6) + (-2)(-4) + 4(-2)|$
$\Delta DEF$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |12 + 8 - 8| = \frac{1}{2} |12| = 6 \text{ ચોરસ એકમ}$.
કારણ કે $\text{Area}(\Delta ABC) = 4 \times \text{Area}(\Delta DEF)$,
$\text{Area}(\Delta ABC) = 4 \times 6 = 24 \text{ ચોરસ એકમ}$.
64
MediumMCQ
$A (h, k), B (1, 1)$ અને $C (2, 1)$ એ $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ છે. જો $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $1$ હોય,તો $k$ ની શક્ય કિંમતો શોધો.
A
$k = 3$
B
$k = -1$
C
$k = 3$ અથવા $k = -1$
D
$k = 1$

Solution

(C) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1), (x_2, y_2),$ અને $(x_3, y_3)$ હોય,તો તેનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
અહીં આપેલા શિરોબિંદુઓ $A(h, k), B(1, 1),$ અને $C(2, 1)$ છે.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |h(1 - 1) + 1(1 - k) + 2(k - 1)| = 1$
$\frac{1}{2} |0 + 1 - k + 2k - 2| = 1$
$\frac{1}{2} |k - 1| = 1$
$|k - 1| = 2$
આનો અર્થ એ થાય કે $k - 1 = 2$ અથવા $k - 1 = -2$.
જો $k - 1 = 2$ હોય,તો $k = 3$.
જો $k - 1 = -2$ હોય,તો $k = -1$.
તેથી,$k$ ની શક્ય કિંમતો $3$ અથવા $-1$ છે.
65
Difficult
ત્રિકોણના બે શિરોબિંદુઓ $A(2, 1)$ અને $B(3, -2)$ છે. ત્રીજું શિરોબિંદુ $C(x, y)$ છે,જ્યાં $y = x + 3$ છે. જો ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $5$ હોય,તો ત્રીજા શિરોબિંદુના યામ શોધો.

Solution

(A) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય ત્યારે ક્ષેત્રફળનું સૂત્ર: $\text{Area} = \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$ છે.
આપેલ શિરોબિંદુઓ $A(2, 1)$,$B(3, -2)$ અને $C(x, x+3)$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા: $5 = \frac{1}{2} |2(-2 - (x+3)) + 3((x+3) - 1) + x(1 - (-2))|$.
$10 = |2(-x - 5) + 3(x + 2) + 3x|$.
$10 = |-2x - 10 + 3x + 6 + 3x|$.
$10 = |4x - 4|$.
આના બે કિસ્સાઓ મળે છે:
કિસ્સો $1$: $4x - 4 = 10 \Rightarrow 4x = 14 \Rightarrow x = \frac{7}{2}$. તેથી $y = \frac{7}{2} + 3 = \frac{13}{2}$.
કિસ્સો $2$: $4x - 4 = -10 \Rightarrow 4x = -6 \Rightarrow x = -\frac{3}{2}$. તેથી $y = -\frac{3}{2} + 3 = \frac{3}{2}$.
આમ,ત્રીજા શિરોબિંદુના યામ $(\frac{7}{2}, \frac{13}{2})$ અને $(-\frac{3}{2}, \frac{3}{2})$ છે.
66
EasyMCQ
$(1,2), (3,3)$ અને $(5,1)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર શોધો.
A
($3$,$2$)
B
($2$,$3$)
C
($4$,$2$)
D
($2$,$2$)

Solution

(A) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓના યામ $(x_1, y_1) = (1, 2)$,$(x_2, y_2) = (3, 3)$ અને $(x_3, y_3) = (5, 1)$ છે.
$(x_1, y_1), (x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર $(G)$ નું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$G = \left( \frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3} \right)$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$G = \left( \frac{1 + 3 + 5}{3}, \frac{2 + 3 + 1}{3} \right)$
$G = \left( \frac{9}{3}, \frac{6}{3} \right)$
$G = (3, 2)$
આમ,ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $(3, 2)$ છે.
67
Difficult
$(3,0), (-1,-6),$ અને $(4,-1)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું પરિકેન્દ્ર અને પરિત્રિજ્યા શોધો.

Solution

(A) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A(3,0), B(-1,-6),$ અને $C(4,-1)$ છે. ધારો કે પરિકેન્દ્ર $O(x,y)$ છે.
$O$ પરિકેન્દ્ર હોવાથી,$OA^2 = OB^2 = OC^2$ થાય.
$OA^2 = (x-3)^2 + (y-0)^2 = x^2 - 6x + 9 + y^2$
$OB^2 = (x+1)^2 + (y+6)^2 = x^2 + 2x + 1 + y^2 + 12y + 36 = x^2 + y^2 + 2x + 12y + 37$
$OC^2 = (x-4)^2 + (y+1)^2 = x^2 - 8x + 16 + y^2 + 2y + 1 = x^2 + y^2 - 8x + 2y + 17$
$OA^2 = OB^2$ ને સરખાવતા: $x^2 - 6x + 9 + y^2 = x^2 + y^2 + 2x + 12y + 37 \implies -8x - 12y = 28 \implies 2x + 3y = -7$ (સમીકરણ $1$).
$OB^2 = OC^2$ ને સરખાવતા: $x^2 + y^2 + 2x + 12y + 37 = x^2 + y^2 - 8x + 2y + 17 \implies 10x + 10y = -20 \implies x + y = -2$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ અને $2$ ઉકેલતા: $2$ પરથી,$x = -2 - y$. તેને $1$ માં મૂકતા: $2(-2-y) + 3y = -7 \implies -4 - 2y + 3y = -7 \implies y = -3$.
તેથી $x = -2 - (-3) = 1$. આમ,પરિકેન્દ્ર $(1, -3)$ છે.
પરિત્રિજ્યા $R = OA = \sqrt{(1-3)^2 + (-3-0)^2} = \sqrt{(-2)^2 + (-3)^2} = \sqrt{4 + 9} = \sqrt{13}$.
68
MediumMCQ
$A(1, 2)$,$B(-2, 2)$ અને $C(1, 5)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું પરિકેન્દ્ર શોધો.
A
$(-0.5, 3.5)$
B
$(-1.5, 4.0)$
C
$(-0.5, 7.0)$
D
$(-0.6, 0.33)$

Solution

(C) ધારો કે પરિકેન્દ્ર $O(x, y)$ છે. પરિકેન્દ્ર એ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A, B$ અને $C$ થી સમાન અંતરે હોય છે. તેથી,$OA^2 = OB^2 = OC^2$.
આપેલ છે કે $A(1, 2)$,$B(-2, 2)$ અને $C(1, 5)$.
$OA^2 = (x - 1)^2 + (y - 2)^2$
$OB^2 = (x + 2)^2 + (y - 2)^2$
$OC^2 = (x - 1)^2 + (y - 5)^2$
$OA^2 = OB^2$ સરખાવતા:
$(x - 1)^2 + (y - 2)^2 = (x + 2)^2 + (y - 2)^2$
$(x - 1)^2 = (x + 2)^2$
$x^2 - 2x + 1 = x^2 + 4x + 4$
$-6x = 3 \implies x = -0.5$
$OA^2 = OC^2$ સરખાવતા:
$(x - 1)^2 + (y - 2)^2 = (x - 1)^2 + (y - 5)^2$
$(y - 2)^2 = (y - 5)^2$
$y^2 - 4y + 4 = y^2 - 10y + 25$
$6y = 21 \implies y = 3.5$
આમ,પરિકેન્દ્ર $(-0.5, 3.5)$ અથવા $\left(-\frac{1}{2}, \frac{7}{2}\right)$ છે.
69
EasyMCQ
ત્રિકોણના બે શિરોબિંદુઓ $(3, -5)$ અને $(-7, 4)$ છે. જો ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $(2, -1)$ હોય,તો ત્રીજા શિરોબિંદુના યામ શોધો.
A
$(5, -2)$
B
$(13, -2)$
C
$(10, -8)$
D
$(10, -2)$

Solution

(D) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(3, -5)$,$B(-7, 4)$ અને $C(x, y)$ છે.
ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર $G(x_g, y_g)$ માટેનું સૂત્ર $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણ માટે નીચે મુજબ છે:
$x_g = \frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}$ અને $y_g = \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3}$.
અહીં $G = (2, -1)$ આપેલ છે,તેથી:
$2 = \frac{3 + (-7) + x}{3} \implies 6 = -4 + x \implies x = 10$.
$-1 = \frac{-5 + 4 + y}{3} \implies -3 = -1 + y \implies y = -2$.
આમ,ત્રીજા શિરોબિંદુના યામ $(10, -2)$ છે.
70
DifficultMCQ
$A(8,6)$,$B(8,-2)$ અને $C(2,-2)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું પરિકેન્દ્ર શોધો.
A
$(3,2)$
B
$(2,4)$
C
$(5,6)$
D
$(5,2)$

Solution

(D) આપેલા શિરોબિંદુઓ $A(8,6)$,$B(8,-2)$ અને $C(2,-2)$ છે.
પ્રથમ,ત્રિકોણનો પ્રકાર તપાસો. બાજુ $AB$ શિરોલંબ છે $(x=8)$ અને બાજુ $BC$ સમક્ષિતિજ છે $(y=-2)$.
$AB$ એ $BC$ ને લંબ હોવાથી,ત્રિકોણ $ABC$ એ શિરોબિંદુ $B(8,-2)$ આગળ કાટખૂણો ધરાવતો કાટકોણ ત્રિકોણ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણમાં,પરિકેન્દ્ર એ કર્ણનું મધ્યબિંદુ હોય છે.
કર્ણ એ શિરોબિંદુઓ $A(8,6)$ અને $C(2,-2)$ ને જોડતી બાજુ $AC$ છે.
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}) = (\frac{8+2}{2}, \frac{6-2}{2}) = (\frac{10}{2}, \frac{4}{2}) = (5,2)$ દ્વારા મળે છે.
આમ,પરિકેન્દ્ર $(5,2)$ છે.
71
EasyMCQ
જો $(-5, 3), (a, -1), (6, b)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $(1, -1)$ હોય,તો $a$ અને $b$ ની કિંમતો શોધો.
A
$a = 2, b = -5$
B
$a = 1, b = -3$
C
$a = 7, b = -2$
D
$a = 5, b = -5$

Solution

(A) $(x_1, y_1), (x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર $(G)$ નું સૂત્ર: $G = (\frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3})$ છે.
આપેલ શિરોબિંદુઓ $(-5, 3), (a, -1)$ અને $(6, b)$ છે અને મધ્યકેન્દ્ર $(1, -1)$ છે.
$x$-યામને સરખાવતા: $\frac{-5 + a + 6}{3} = 1 \implies a + 1 = 3 \implies a = 2$.
$y$-યામને સરખાવતા: $\frac{3 - 1 + b}{3} = -1 \implies 2 + b = -3 \implies b = -5$.
તેથી,$a = 2$ અને $b = -5$ મળે છે.
72
Easy
સાબિત કરો કે શિરોબિંદુઓ $(1, a), (2, b), (c^2, -3)$ ધરાવતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $Y$-અક્ષ પર આવેલું નથી.

Solution

(N/A) $(x_1, y_1), (x_2, y_2), (x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર $(G)$ નું સૂત્ર: $G = \left( \frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3} \right)$ છે.
આપેલ શિરોબિંદુઓ $(1, a), (2, b), (c^2, -3)$ માટે,મધ્યકેન્દ્રનો $x$-યામ $x_G = \frac{1 + 2 + c^2}{3} = \frac{3 + c^2}{3} = 1 + \frac{c^2}{3}$ થાય.
જો મધ્યકેન્દ્ર $Y$-અક્ષ પર હોય,તો તેનો $x$-યામ $0$ હોવો જોઈએ.
$x_G = 0$ લેતા,આપણને $1 + \frac{c^2}{3} = 0$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $\frac{c^2}{3} = -1$ અથવા $c^2 = -3$.
કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યા $c$ નો વર્ગ ઋણ હોઈ શકે નહીં $(c^2 \geq 0)$,તેથી $c$ ની એવી કોઈ વાસ્તવિક કિંમત નથી જેના માટે $x_G = 0$ થાય.
આથી,મધ્યકેન્દ્ર $Y$-અક્ષ પર હોઈ શકે નહીં.
73
Difficult
જો $G$ એ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(3h, 3k)$,$B(-3a, 0)$ અને $C(3a, 0)$ ધરાવતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર હોય,તો સાબિત કરો કે $AB^2 + BC^2 + AC^2 = 3(GA^2 + GB^2 + GC^2)$.

Solution

(N/A) ધારો કે $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A(3h, 3k)$,$B(-3a, 0)$ અને $C(3a, 0)$ છે.
મધ્યકેન્દ્ર $G$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$G = \left( \frac{3h - 3a + 3a}{3}, \frac{3k + 0 + 0}{3} \right) = (h, k)$.
હવે,બાજુઓના વર્ગોનો સરવાળો ગણીએ:
$AB^2 = (3h - (-3a))^2 + (3k - 0)^2 = (3h + 3a)^2 + 9k^2 = 9(h+a)^2 + 9k^2 = 9(h^2 + 2ha + a^2 + k^2)$
$BC^2 = (3a - (-3a))^2 + (0 - 0)^2 = (6a)^2 = 36a^2$
$AC^2 = (3h - 3a)^2 + (3k - 0)^2 = 9(h-a)^2 + 9k^2 = 9(h^2 - 2ha + a^2 + k^2)$
આનો સરવાળો કરતા:
$AB^2 + BC^2 + AC^2 = 9(h^2 + 2ha + a^2 + k^2) + 36a^2 + 9(h^2 - 2ha + a^2 + k^2)$
$= 9(2h^2 + 2a^2 + 2k^2) + 36a^2 = 18h^2 + 18k^2 + 18a^2 + 36a^2 = 18(h^2 + k^2 + 3a^2)$ ... $(1)$
હવે,$3(GA^2 + GB^2 + GC^2)$ ની ગણતરી કરીએ:
$GA^2 = (h - 3h)^2 + (k - 3k)^2 = (-2h)^2 + (-2k)^2 = 4h^2 + 4k^2$
$GB^2 = (h - (-3a))^2 + (k - 0)^2 = (h + 3a)^2 + k^2 = h^2 + 6ha + 9a^2 + k^2$
$GC^2 = (h - 3a)^2 + (k - 0)^2 = (h - 3a)^2 + k^2 = h^2 - 6ha + 9a^2 + k^2$
આનો સરવાળો કરતા:
$GA^2 + GB^2 + GC^2 = (4h^2 + 4k^2) + (h^2 + 6ha + 9a^2 + k^2) + (h^2 - 6ha + 9a^2 + k^2) = 6h^2 + 6k^2 + 18a^2$
$3(GA^2 + GB^2 + GC^2) = 3(6h^2 + 6k^2 + 18a^2) = 18(h^2 + k^2 + 3a^2)$ ... $(2)$
$(1)$ અને $(2)$ પરથી,$AB^2 + BC^2 + AC^2 = 3(GA^2 + GB^2 + GC^2)$ સાબિત થાય છે.
Solution diagram
74
Difficult
બિંદુઓ $A$ અને $B$ ના યામ $(2, 2)$ અને $(6, 6)$ છે. બિંદુ $P$ ના યામ શોધો કે જેથી $PA = PB$ થાય અને $\Delta PAB$ નું ક્ષેત્રફળ $4$ હોય.

Solution

(A) ધારો કે બિંદુ $P$ ના યામ $(x, y)$ છે.
આપેલ છે કે $PA = PB$,તેથી $PA^2 = PB^2$.
અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $(x - 2)^2 + (y - 2)^2 = (x - 6)^2 + (y - 6)^2$.
બંને બાજુ વિસ્તરણ કરતા: $x^2 - 4x + 4 + y^2 - 4y + 4 = x^2 - 12x + 36 + y^2 - 12y + 36$.
સાદું રૂપ આપતા: $8x + 8y = 64$,જે $x + y = 8$ આપે છે (સમીકરણ $1$).
$\Delta PAB$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)| = 4$ છે.
બિંદુઓ $P(x, y)$,$A(2, 2)$,અને $B(6, 6)$ ની કિંમતો મૂકતા: $\frac{1}{2} |x(2 - 6) + 2(6 - y) + 6(y - 2)| = 4$.
$\frac{1}{2} |-4x + 12 - 2y + 6y - 12| = 4$.
$\frac{1}{2} |-4x + 4y| = 4$,જેનું સાદું રૂપ $|-x + y| = 2$ થાય છે.
આનો અર્થ એ છે કે $-x + y = 2$ અથવા $-x + y = -2$ (સમીકરણ $2$).
$x + y = 8$ અને $-x + y = 2$ ને ઉકેલતા $2y = 10 \Rightarrow y = 5$ અને $x = 3$ મળે છે.
$x + y = 8$ અને $-x + y = -2$ ને ઉકેલતા $2y = 6 \Rightarrow y = 3$ અને $x = 5$ મળે છે.
આમ,$P$ ના યામ $(3, 5)$ અથવા $(5, 3)$ છે.
75
Difficult
સાબિત કરો કે,જો ચતુષ્કોણની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓને ક્રમમાં જોડવામાં આવે,તો સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ મળે છે.

Solution

(N/A) ધારો કે ચતુષ્કોણ $\square ABCD$ ના શિરોબિંદુઓ $A(x_1, y_1)$,$B(x_2, y_2)$,$C(x_3, y_3)$ અને $D(x_4, y_4)$ છે.
ધારો કે $P, Q, R$ અને $S$ એ અનુક્રમે બાજુઓ $\overline{AB}$,$\overline{BC}$,$\overline{CD}$ અને $\overline{DA}$ ના મધ્યબિંદુઓ છે.
મધ્યબિંદુના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,યામ નીચે મુજબ છે:
$P = \left(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}\right)$,$Q = \left(\frac{x_2+x_3}{2}, \frac{y_2+y_3}{2}\right)$,$R = \left(\frac{x_3+x_4}{2}, \frac{y_3+y_4}{2}\right)$,$S = \left(\frac{x_4+x_1}{2}, \frac{y_4+y_1}{2}\right)$.
ચતુષ્કોણ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ ત્યારે જ કહેવાય જો તેના વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે,એટલે કે તેઓ એક જ મધ્યબિંદુ ધરાવતા હોય.
વિકર્ણ $\overline{PR}$ નું મધ્યબિંદુ:
$= \left( \frac{\frac{x_1+x_2}{2} + \frac{x_3+x_4}{2}}{2}, \frac{\frac{y_1+y_2}{2} + \frac{y_3+y_4}{2}}{2} \right) = \left( \frac{x_1+x_2+x_3+x_4}{4}, \frac{y_1+y_2+y_3+y_4}{4} \right)$.
વિકર્ણ $\overline{QS}$ નું મધ્યબિંદુ:
$= \left( \frac{\frac{x_2+x_3}{2} + \frac{x_4+x_1}{2}}{2}, \frac{\frac{y_2+y_3}{2} + \frac{y_4+y_1}{2}}{2} \right) = \left( \frac{x_1+x_2+x_3+x_4}{4}, \frac{y_1+y_2+y_3+y_4}{4} \right)$.
વિકર્ણો $\overline{PR}$ અને $\overline{QS}$ ના મધ્યબિંદુઓ સમાન હોવાથી,વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે.
તેથી,$\square PQRS$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
Solution diagram
76
Difficult
$\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{3}{2}$ છે. તેના મધ્યકેન્દ્રનો $Y$-યામ તેના $X$-યામના ત્રણ ગણા કરતા $8$ ઓછો છે. જો $A$ એ $(2, -3)$ અને $B$ એ $(3, -2)$ હોય,તો $C$ ના યામ શોધો.

Solution

(A) ધારો કે $C$ ના યામ $(x, y)$ છે.
$\Delta ABC$ ના મધ્યકેન્દ્ર $G$ ના યામ $\left(\frac{2+3+x}{3}, \frac{-3-2+y}{3}\right) = \left(\frac{x+5}{3}, \frac{y-5}{3}\right)$ થાય.
આપેલ છે કે મધ્યકેન્દ્રનો $Y$-યામ તેના $X$-યામના ત્રણ ગણા કરતા $8$ ઓછો છે:
$\frac{y-5}{3} = 3\left(\frac{x+5}{3}\right) - 8$
$\frac{y-5}{3} = x + 5 - 8$
$\frac{y-5}{3} = x - 3$
$y - 5 = 3x - 9 \implies 3x - y = 4$ ... $(1)$
$\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)| = \frac{3}{2}$ છે.
$\frac{1}{2} |2(-2 - y) + 3(y - (-3)) + x(-3 - (-2))| = \frac{3}{2}$
$|-4 - 2y + 3y + 9 - x| = 3$
$|y - x + 5| = 3$
આથી બે કિસ્સા મળે: $y - x + 5 = 3$ અથવા $y - x + 5 = -3$.
કિસ્સો $1$: $y - x = -2 \implies x - y = 2$ ... $(2)$
કિસ્સો $2$: $y - x = -8 \implies x - y = 8$ ... $(3)$
$(1)$ અને $(2)$ ઉકેલતા: $3x - y = 4$ અને $x - y = 2$. બાદબાકી કરતા $2x = 2 \implies x = 1$. તેથી $y = -1$.
$(1)$ અને $(3)$ ઉકેલતા: $3x - y = 4$ અને $x - y = 8$. બાદબાકી કરતા $2x = -4 \implies x = -2$. તેથી $y = -10$.
આમ,$C$ ના યામ $(1, -1)$ અથવા $(-2, -10)$ છે.
77
Difficult
સાબિત કરો કે ત્રિકોણની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓને જોડવાથી બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ મૂળ ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળ કરતાં ચોથા ભાગનું હોય છે.

Solution

(N/A) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(x_1, y_1)$,$B(x_2, y_2)$ અને $C(x_3, y_3)$ છે.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ધારો કે $D, E$ અને $F$ એ અનુક્રમે બાજુઓ $BC, AC$ અને $AB$ ના મધ્યબિંદુઓ છે.
મધ્યબિંદુઓના યામ $D = (\frac{x_2+x_3}{2}, \frac{y_2+y_3}{2})$,$E = (\frac{x_1+x_3}{2}, \frac{y_1+y_3}{2})$ અને $F = (\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2})$ છે.
$\triangle DEF$ માટે ક્ષેત્રફળના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને,આપણે ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_D(y_E - y_F) + x_E(y_F - y_D) + x_F(y_D - y_E)|$ તરીકે ગણીએ છીએ.
યામોને મૂકીને અને સાદુંરૂપ આપતા,આપણને $\triangle DEF$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{4} \times \triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ મળે છે.
વૈકલ્પિક રીતે,મધ્યબિંદુ પ્રમેય મુજબ,$\triangle AFE \sim \triangle ABC$ ગુણોત્તર $1:2$ સાથે,તેથી $\text{Area}(\triangle AFE) = \frac{1}{4} \text{Area}(\triangle ABC)$. અન્ય નાના ત્રિકોણો માટે પણ આ જ રીતે,મધ્ય ત્રિકોણ $\triangle DEF$ નું ક્ષેત્રફળ પણ $\frac{1}{4} \text{Area}(\triangle ABC)$ જેટલું થાય છે.
78
MediumMCQ
જો એક ચોરસના ત્રણ શિરોબિંદુઓ $(-4, 3)$,$(10, 5)$ અને $(12, -9)$ હોય,તો ચોરસનું ચોથું શિરોબિંદુ શોધો.
A
$(-21, -10)$
B
$(-2, -11)$
C
$(-5, -9)$
D
$(-3, -1)$

Solution

(B) ધારો કે ચોરસના શિરોબિંદુઓ $A(-4, 3)$,$B(10, 5)$,$C(12, -9)$ અને $D(x, y)$ છે.
ચોરસમાં,વિકર્ણો એકબીજાને સમાન મધ્યબિંદુ પર દુભાગે છે.
ધારો કે વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ છે.
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $= ((-4 + 12)/2, (3 - 9)/2) = (8/2, -6/2) = (4, -3)$.
$BD$ નું મધ્યબિંદુ $= ((10 + x)/2, (5 + y)/2)$.
મધ્યબિંદુઓને સરખાવતા: $(10 + x)/2 = 4 \implies 10 + x = 8 \implies x = -2$.
$(5 + y)/2 = -3 \implies 5 + y = -6 \implies y = -11$.
આમ,ચોથું શિરોબિંદુ $(-2, -11)$ છે.
79
MediumMCQ
બિંદુઓ $A(3, 4)$ અને $B(5, -2)$ આપેલા છે. સમતલ પરનું એવું બિંદુ $P(x, y)$ શોધો કે જેથી $PA = PB$ થાય અને $\Delta PAB$ નું ક્ષેત્રફળ $10$ હોય.
A
($7$,$2$)
B
($1$,$0$)
C
($7$,$2$) અને ($1$,$0$) બંને
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $1$. $PA = PB$ હોવાથી,બિંદુ $P(x, y)$ એ રેખાખંડ $AB$ ના લંબદ્વિભાજક પર આવેલું છે.
$2$. $AB$ નું મધ્યબિંદુ $M = (\frac{3+5}{2}, \frac{4-2}{2}) = (4, 1)$ છે.
$3$. $AB$ નો ઢાળ $m_{AB} = \frac{-2-4}{5-3} = \frac{-6}{2} = -3$ છે.
$4$. લંબદ્વિભાજકનો ઢાળ $m_{\perp} = -\frac{1}{-3} = \frac{1}{3}$ છે.
$5$. લંબદ્વિભાજકનું સમીકરણ $y - 1 = \frac{1}{3}(x - 4) \implies 3y - 3 = x - 4 \implies x = 3y + 1$ છે.
$6$. $\Delta PAB$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)| = 10$ છે.
$7$. $P(3y+1, y)$,$A(3, 4)$,અને $B(5, -2)$ કિંમતો મૂકતા: $10 = \frac{1}{2} |(3y+1)(4 - (-2)) + 3(-2 - y) + 5(y - 4)|$.
$8$. $20 = |(3y+1)(6) - 6 - 3y + 5y - 20| = |18y + 6 - 26 + 2y| = |20y - 20|$.
$9$. $|20y - 20| = 20 \implies |y - 1| = 1$.
$10$. કિસ્સો $1: y - 1 = 1 \implies y = 2$. તેથી $x = 3(2) + 1 = 7$. બિંદુ $P = (7, 2)$.
$11$. કિસ્સો $2: y - 1 = -1 \implies y = 0$. તેથી $x = 3(0) + 1 = 1$. બિંદુ $P = (1, 0)$.
80
Difficult
શિરોબિંદુઓ $(7,9), (10,8)$ અને $(12,10)$ ધરાવતા ત્રિકોણનું પરિકેન્દ્ર અને ક્ષેત્રફળ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A(7,9), B(10,8)$ અને $C(12,10)$ છે.
$1$. ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ: સૂત્ર $\text{Area} = \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$ નો ઉપયોગ કરતા,$\text{Area} = \frac{1}{2} |7(8 - 10) + 10(10 - 9) + 12(9 - 8)| = \frac{1}{2} |-14 + 10 + 12| = \frac{1}{2} |8| = 4 \text{ ચોરસ એકમ}$.
$2$. પરિકેન્દ્ર $(h, k)$: પરિકેન્દ્ર શિરોબિંદુઓથી સમાન અંતરે હોય છે. તેથી,$(h-7)^2 + (k-9)^2 = (h-10)^2 + (k-8)^2 = (h-12)^2 + (k-10)^2$.
$(h-7)^2 + (k-9)^2 = (h-10)^2 + (k-8)^2$ ઉકેલતા $6h - 2k = 32$ અથવા $3h - k = 16$ મળે છે.
$(h-10)^2 + (k-8)^2 = (h-12)^2 + (k-10)^2$ ઉકેલતા $4h + 4k = 84$ અથવા $h + k = 21$ મળે છે.
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $4h = 37 \implies h = \frac{37}{4}$.
$h$ ની કિંમત મૂકતા: $\frac{37}{4} + k = 21 \implies k = 21 - \frac{37}{4} = \frac{47}{4}$.
આમ,પરિકેન્દ્ર $(\frac{37}{4}, \frac{47}{4})$ છે અને ક્ષેત્રફળ $4$ છે.
81
MediumMCQ
જો $\Delta ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $G(3, 3)$ હોય અને શિરોબિંદુઓ $B(-1, 2)$ અને $C(2, -3)$ હોય,તો $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$\frac{69}{2}$
B
$\frac{6}{2}$
C
$\frac{9}{4}$
D
$\frac{10}{5}$

Solution

(A) ધારો કે શિરોબિંદુ $A$ ના યામ $(x, y)$ છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1), (x_2, y_2), (x_3, y_3)$ હોય તો મધ્યકેન્દ્ર $G(x_g, y_g) = (\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3})$ થાય.
આપેલ $G(3, 3)$,$B(-1, 2)$,અને $C(2, -3)$ પરથી:
$3 = \frac{x - 1 + 2}{3} \implies 9 = x + 1 \implies x = 8$.
$3 = \frac{y + 2 - 3}{3} \implies 9 = y - 1 \implies y = 10$.
તેથી,શિરોબિંદુ $A$ ના યામ $(8, 10)$ છે.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |8(2 - (-3)) + (-1)(-3 - 10) + 2(10 - 2)|$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |8(5) + (-1)(-13) + 2(8)|$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |40 + 13 + 16| = \frac{1}{2} |69| = \frac{69}{2}$ ચોરસ એકમ.
82
MediumMCQ
જો $\Delta ABC$ માં બાજુઓ $\overline{AB}$,$\overline{BC}$ અને $\overline{CA}$ ના મધ્યબિંદુઓ અનુક્રમે $D(1, 2)$,$E(2, 1)$ અને $F(3, 3)$ હોય,તો $\Delta ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર શોધો.
A
$(5, 0)$
B
$(5, 5)$
C
$(2, 2)$
D
$(2, 1)$

Solution

(C) ધારો કે $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A(x_1, y_1)$,$B(x_2, y_2)$ અને $C(x_3, y_3)$ છે.
આપેલ મધ્યબિંદુઓ $D(1, 2)$,$E(2, 1)$ અને $F(3, 3)$ છે.
$\Delta ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $G = (\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3})$ દ્વારા મળે છે.
ત્રિકોણનો એક મહત્વનો ગુણધર્મ એ છે કે ત્રિકોણની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓથી બનતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર એ મૂળ ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર સમાન જ હોય છે.
તેથી,મધ્યકેન્દ્ર $G$ એ મધ્યબિંદુઓ $D, E$ અને $F$ ના યામોની સરેરાશ છે.
$G = (\frac{1+2+3}{3}, \frac{2+1+3}{3}) = (\frac{6}{3}, \frac{6}{3}) = (2, 2)$.
83
EasyMCQ
બિંદુઓ $A(1, 7)$,$B(2, 4)$ અને $C(k, 5)$ માટે,જો $\angle A = 90^\circ$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$4$
C
$-4$
D
$-5$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\angle A = 90^\circ$,તેથી રેખાખંડ $AB$ અને $AC$ એકબીજાને લંબ છે.
તેથી,તેમના ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થવો જોઈએ,એટલે કે $m_{AB} \times m_{AC} = -1$.
$AB$ નો ઢાળ $m_{AB} = \frac{4 - 7}{2 - 1} = \frac{-3}{1} = -3$ છે.
$AC$ નો ઢાળ $m_{AC} = \frac{5 - 7}{k - 1} = \frac{-2}{k - 1}$ છે.
આ કિંમતોને શરતમાં મૂકતા: $(-3) \times \left( \frac{-2}{k - 1} \right) = -1$.
$\frac{6}{k - 1} = -1$.
$6 = -(k - 1)$.
$6 = -k + 1$.
$k = 1 - 6 = -5$.
84
MediumMCQ
જો $(a, 5), (6, 7)$ અને $(2, 3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $10$ ચોરસ એકમ હોય,તો $a = \dots$ (જ્યાં $a \in N$).
A
$8$
B
$-1$
C
$4$
D
$9$

Solution

(D) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1), (x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય તો તેનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
અહીં શિરોબિંદુઓ $(a, 5), (6, 7)$ અને $(2, 3)$ છે અને ક્ષેત્રફળ $10$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$10 = \frac{1}{2} |a(7 - 3) + 6(3 - 5) + 2(5 - 7)|$
$20 = |a(4) + 6(-2) + 2(-2)|$
$20 = |4a - 12 - 4|$
$20 = |4a - 16|$
આના બે કિસ્સા મળે:
કિસ્સો $1$: $4a - 16 = 20 \implies 4a = 36 \implies a = 9$
કિસ્સો $2$: $4a - 16 = -20 \implies 4a = -4 \implies a = -1$
અહીં $a \in N$ (પ્રાકૃતિક સંખ્યા) આપેલ હોવાથી,$a = -1$ શક્ય નથી.
તેથી,$a = 9$.
85
EasyMCQ
$(2, 3)$,$(4, 7)$ અને $(-3, 2)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્રના યામ શોધો.
A
$(1, 4)$
B
$(3, 3)$
C
$(2, 2)$
D
$(4, 1)$

Solution

(A) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય,તો તેના મધ્યકેન્દ્ર $(G)$ ના યામ શોધવાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$G = \left( \frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3} \right)$
અહીં આપેલા શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1) = (2, 3)$,$(x_2, y_2) = (4, 7)$ અને $(x_3, y_3) = (-3, 2)$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$x = \frac{2 + 4 + (-3)}{3} = \frac{3}{3} = 1$
$y = \frac{3 + 7 + 2}{3} = \frac{12}{3} = 4$
આમ,મધ્યકેન્દ્રના યામ $(1, 4)$ મળે છે.
86
EasyMCQ
ત્રિકોણના બે શિરોબિંદુઓ $(3, 1)$ અને $(1, 5)$ છે. જો ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર ઉગમબિંદુ હોય,તો ત્રીજું શિરોબિંદુ કયું છે?
A
$(4, 6)$
B
$(-4, -6)$
C
$(2, 3)$
D
$(3, 2)$

Solution

(B) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(3, 1)$,$B(1, 5)$ અને $C(x, y)$ છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય,તો તેનું મધ્યકેન્દ્ર $G$ શોધવાનું સૂત્ર $G = \left( \frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3} \right)$ છે.
અહીં મધ્યકેન્દ્ર $G$ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ આપેલું છે,તેથી:
$\frac{3 + 1 + x}{3} = 0 \implies 4 + x = 0 \implies x = -4$.
$\frac{1 + 5 + y}{3} = 0 \implies 6 + y = 0 \implies y = -6$.
આમ,ત્રીજું શિરોબિંદુ $(-4, -6)$ છે.
87
EasyMCQ
જો $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A(-4, -1)$,$B(1, 2)$ અને $C(4, -3)$ હોય,તો ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$13$
B
$16$
C
$15$
D
$17$

Solution

(D) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય ત્યારે તેનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
અહીં આપેલા શિરોબિંદુઓ $A(-4, -1)$,$B(1, 2)$ અને $C(4, -3)$ છે.
તેથી,$x_1 = -4, y_1 = -1, x_2 = 1, y_2 = 2, x_3 = 4, y_3 = -3$.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-4(2 - (-3)) + 1(-3 - (-1)) + 4(-1 - 2)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-4(5) + 1(-2) + 4(-3)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-20 - 2 - 12|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-34|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{34}{2} = 17$ ચોરસ એકમ.
88
EasyMCQ
$\overline{CD}$ એ $Y$-અક્ષને સમાંતર છે અને $C(4, -5)$ છે,તો $D$ ના યામ $\ldots \ldots \ldots$ છે.
A
$(6, -4)$
B
$(4, 6)$
C
$(8, 4)$
D
$(2, -5)$

Solution

(B) રેખાખંડ $Y$-અક્ષને સમાંતર હોય ત્યારે તેના પરના તમામ બિંદુઓનો $x$-યામ સમાન હોય છે.
અહીં $\overline{CD}$ એ $Y$-અક્ષને સમાંતર છે અને બિંદુ $C$ ના યામ $(4, -5)$ છે,તેથી આ રેખા પરના કોઈપણ બિંદુ $D$ નો $x$-યામ $4$ જ હોવો જોઈએ.
તેથી,$D$ ના યામ $(4, y)$ સ્વરૂપના હોવા જોઈએ,જ્યાં $y$ એ કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યા છે.
આપેલા વિકલ્પો તપાસતા,વિકલ્પ $(B)$ $(4, 6)$ એ એકમાત્ર બિંદુ છે જેનો $x$-યામ $4$ છે.
89
EasyMCQ
જો $(a, 2)$,$(2, -a)$ અને $(0, 2)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્રના બંને યામ સમાન હોય,તો $a=$...........
A
$2$
B
$3$
C
$1$
D
$0$

Solution

(C) $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર $(G)$ ના યામ શોધવાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$G = \left( \frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3} \right)$
અહીં આપેલા શિરોબિંદુઓ $(a, 2)$,$(2, -a)$ અને $(0, 2)$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$G = \left( \frac{a + 2 + 0}{3}, \frac{2 - a + 2}{3} \right) = \left( \frac{a + 2}{3}, \frac{4 - a}{3} \right)$
પ્રશ્ન મુજબ,મધ્યકેન્દ્રના બંને યામ સમાન છે:
$\frac{a + 2}{3} = \frac{4 - a}{3}$
$a + 2 = 4 - a$
$2a = 2$
$a = 1$
90
EasyMCQ
બિંદુઓ $(2,3)$,$(2,5)$ અને $\ldots \ldots \ldots \ldots$ સમરેખ છે.
A
$(1,1)$
B
$(3,0)$
C
$(2,-4)$
D
$(0,5)$

Solution

(C) આપેલા બંને બિંદુઓના $x$-યામ સમાન છે $(x = 2)$.
તેથી,આ બે બિંદુઓમાંથી પસાર થતી રેખા $Y$-અક્ષને સમાંતર શિરોલંબ રેખા છે,જેનું સમીકરણ $x = 2$ છે.
જો ત્રીજું બિંદુ આ બે બિંદુઓ સાથે સમરેખ હોય,તો તે પણ $x = 2$ રેખા પર હોવું જોઈએ. આનો અર્થ એ છે કે ત્રીજા બિંદુનો $x$-યામ $2$ હોવો જોઈએ.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,માત્ર બિંદુ $(2,-4)$ નો $x$-યામ $2$ છે.
આમ,બિંદુઓ $(2,3)$,$(2,5)$ અને $(2,-4)$ સમરેખ છે.
91
EasyMCQ
બિંદુઓ $(3,4), (-1,4)$ અને $\ldots \ldots \ldots \ldots$ સમરેખ છે.
A
$(-5,4)$
B
$(2,3)$
C
$(4,3)$
D
$(4,2)$

Solution

(A) આપેલા બંને બિંદુઓ $(3,4)$ અને $(-1,4)$ ના $y$-યામ $4$ સમાન છે.
આનો અર્થ એ છે કે આ બે બિંદુઓમાંથી પસાર થતી રેખા એ $y = 4$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી આડી રેખા છે.
ત્રીજું બિંદુ આ બે બિંદુઓ સાથે સમરેખ હોવા માટે,તે પણ $y = 4$ રેખા પર હોવું જોઈએ.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,માત્ર $(-5,4)$ બિંદુનો $y$-યામ $4$ છે.
તેથી,બિંદુ $(-5,4)$ આપેલા બિંદુઓ સાથે સમરેખ છે.
92
MediumMCQ
જો $A (3,0), B (0,0), C (1,3)$ અને $D (4,3)$ હોય,તો $\square ABCD$ એ $\ldots \ldots \ldots \ldots$ છે.
A
લંબચોરસ
B
ચોરસ
C
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ
D
સમબાજુ ચતુષ્કોણ

Solution

(C) સૌ પ્રથમ,આપણે અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2-x_1)^2 + (y_2-y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને બાજુઓની લંબાઈ શોધીએ.
$AB = \sqrt{(0-3)^2 + (0-0)^2} = \sqrt{9} = 3$.
$BC = \sqrt{(1-0)^2 + (3-0)^2} = \sqrt{1^2 + 3^2} = \sqrt{10}$.
$CD = \sqrt{(4-1)^2 + (3-3)^2} = \sqrt{3^2 + 0^2} = 3$.
$AD = \sqrt{(4-3)^2 + (3-0)^2} = \sqrt{1^2 + 3^2} = \sqrt{10}$.
અહીં સામસામેની બાજુઓ સમાન હોવાથી ($AB = CD = 3$ અને $BC = AD = \sqrt{10}$),આ ચતુષ્કોણ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
હવે,વિકર્ણોની લંબાઈ ચકાસીએ:
$AC = \sqrt{(1-3)^2 + (3-0)^2} = \sqrt{(-2)^2 + 3^2} = \sqrt{4+9} = \sqrt{13}$.
$BD = \sqrt{(4-0)^2 + (3-0)^2} = \sqrt{4^2 + 3^2} = \sqrt{16+9} = \sqrt{25} = 5$.
વિકર્ણો સમાન ન હોવાથી $(AC \neq BD)$,તે લંબચોરસ નથી.
તેથી,$\square ABCD$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
93
EasyMCQ
જો $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A(0, 0)$,$B(4, 0)$ અને $C(0, 6)$ હોય,તો $\Delta ABC$ ના સમતલમાં આવેલ અને $A, B$ તથા $C$ થી સમાન અંતરે રહેલા બિંદુ $P$ ના યામ $\ldots \ldots \ldots$ છે.
A
$(4, 6)$
B
$(2, 2)$
C
$(3, 2)$
D
$(2, 3)$

Solution

(D) ધારો કે બિંદુ $P$ ના યામ $(x, y)$ છે.
બિંદુ $P$ એ $A(0, 0)$,$B(4, 0)$ અને $C(0, 6)$ થી સમાન અંતરે હોવાથી,$PA = PB = PC$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $PA^2 = PB^2 = PC^2$.
$PA^2 = PB^2$ પરથી,આપણને મળે છે $x^2 + y^2 = (x - 4)^2 + (y - 0)^2$.
$x^2 + y^2 = x^2 - 8x + 16 + y^2$.
$8x = 16 \implies x = 2$.
$PA^2 = PC^2$ પરથી,આપણને મળે છે $x^2 + y^2 = (x - 0)^2 + (y - 6)^2$.
$x^2 + y^2 = x^2 + y^2 - 12y + 36$.
$12y = 36 \implies y = 3$.
આમ,બિંદુ $P$ ના યામ $(2, 3)$ છે.
94
MediumMCQ
$A(2, 2)$ અને $B(2, -2)$ ને જોડતો રેખાખંડ $\ldots \ldots \ldots \ldots$ ને છેદે છે.
A
$X-$ અક્ષને $(2, 0)$ બિંદુએ
B
$Y-$ અક્ષને $(0, 2)$ બિંદુએ
C
$X-$ અક્ષને $(-2, 0)$ બિંદુએ
D
$Y-$ અક્ષને $(0, -2)$ બિંદુએ

Solution

(A) બિંદુઓના યામ $A(2, 2)$ અને $B(2, -2)$ છે.
બંને બિંદુઓનો $x-$યામ $2$ હોવાથી,આ બિંદુઓને જોડતો રેખાખંડ શિરોલંબ રેખા $x = 2$ પર આવેલો છે.
જો રેખાખંડના $x-$યામ સમાન હોય,તો તે $Y-$ અક્ષને સમાંતર હોય છે.
તે $X-$ અક્ષને ક્યાં છેદે છે તે શોધવા માટે,આપણે રેખા $x = 2$ પર $y = 0$ લઈએ છીએ.
તેથી,$X-$ અક્ષ સાથેનું છેદબિંદુ $(2, 0)$ મળે છે,કારણ કે રેખા $x = 2$ એ $X-$ અક્ષને $y = 0$ આગળ છેદે છે.
95
MediumMCQ
$A(3, 0)$,$B(0, 3)$ અને $C(3, 3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$9$
B
$4.5$
C
$6$
D
$3$

Solution

(B) $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
અહીં આપેલા શિરોબિંદુઓ $A(3, 0)$,$B(0, 3)$ અને $C(3, 3)$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |3(3 - 3) + 0(3 - 0) + 3(0 - 3)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |3(0) + 0(3) + 3(-3)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |0 + 0 - 9|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-9| = \frac{9}{2} = 4.5$ ચોરસ એકમ.
96
MediumMCQ
$\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A(2, 4)$,$B(5, 0)$ અને $C(5, 4)$ છે. તો $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \ldots$
A
$15$
B
$14$
C
$8.5$
D
$6$

Solution

(D) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય ત્યારે તેનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
આપેલ શિરોબિંદુઓ $A(2, 4)$,$B(5, 0)$ અને $C(5, 4)$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |2(0 - 4) + 5(4 - 4) + 5(4 - 0)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |2(-4) + 5(0) + 5(4)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-8 + 0 + 20|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |12| = 6$ ચોરસ એકમ.
વૈકલ્પિક રીતે,$AC$ એ સમક્ષિતિજ રેખા છે $(y=4)$ અને $BC$ એ શિરોલંબ રેખા છે $(x=5)$,તેથી આ કાટકોણ ત્રિકોણ છે.
પાયો $AC = |5 - 2| = 3$ એકમ.
વેધ $BC = |4 - 0| = 4$ એકમ.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} \times 3 \times 4 = 6$ ચોરસ એકમ.
97
EasyMCQ
જો $A(x_1, y_1), B(x_2, y_2),$ અને $C(x_3, y_3)$ એ $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ હોય,તો $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$\frac{1}{2}|x_1(x_2 - x_3) + y_1(y_2 - y_3)|$
B
$\frac{1}{2}|x_1 y_2 - x_2 y_3 + x_3 y_1 - x_1 y_3|$
C
$\frac{1}{2}|x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
D
$|x_1(x_2 - y_3) + x_2(x_3 - y_1) + x_3(x_1 - y_2)|$

Solution

(C) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1), (x_2, y_2),$ અને $(x_3, y_3)$ હોય ત્યારે તેનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$.
આ સૂત્ર શિરોબિંદુઓમાંથી $x$-અક્ષ પર લંબ દોરીને બનતા સમલંબ ચતુષ્કોણના ક્ષેત્રફળની મદદથી મેળવવામાં આવે છે.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,વિકલ્પ $C$ સાચો જવાબ છે.
98
EasyMCQ
$A(3, 2)$,$B(7, 5)$ અને $C(2, 2)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્રના યામ શોધો.
A
$(4, 3)$
B
$(3, 4)$
C
$(3, 2)$
D
$(6, 4.5)$

Solution

(A) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય,તો તેના મધ્યકેન્દ્રના યામ શોધવાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
મધ્યકેન્દ્ર $= \left(\frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3}\right)$
અહીં આપેલા શિરોબિંદુઓ $A(3, 2)$,$B(7, 5)$ અને $C(2, 2)$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
મધ્યકેન્દ્ર $= \left(\frac{3 + 7 + 2}{3}, \frac{2 + 5 + 2}{3}\right)$
મધ્યકેન્દ્ર $= \left(\frac{12}{3}, \frac{9}{3}\right)$
મધ્યકેન્દ્ર $= (4, 3)$
99
DifficultMCQ
$\Delta ABC$ માં,$A(3, 0)$,$B(0, 0)$ અને $C(0, -4)$ છે. આના સંદર્ભમાં નીચેની માહિતી આપવામાં આવી છે. નીચેનામાંથી કઈ માહિતી ખોટી છે?
A
$\Delta ABC$ એ કાટકોણ ત્રિકોણ છે અને $\angle B$ કાટખૂણો છે.
B
$\overline{AC}$ નું મધ્યબિંદુ $(\frac{3}{2}, -2)$ છે.
C
$\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $12$ છે.
D
$\Delta ABC$ માં,$AB = 3$,$BC = 4$ અને $AC = 5$ છે.

Solution

(C) $1$. આપેલા યામ: $A(3, 0)$,$B(0, 0)$,$C(0, -4)$.
$2$. અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2-x_1)^2 + (y_2-y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને લંબાઈ શોધો:
$AB = \sqrt{(0-3)^2 + (0-0)^2} = \sqrt{9} = 3$.
$BC = \sqrt{(0-0)^2 + (-4-0)^2} = \sqrt{16} = 4$.
$AC = \sqrt{(0-3)^2 + (-4-0)^2} = \sqrt{9 + 16} = \sqrt{25} = 5$.
$3$. કાટકોણ ત્રિકોણ માટે ચકાસો: $AB^2 + BC^2 = 3^2 + 4^2 = 9 + 16 = 25 = AC^2$. તેથી,$\Delta ABC$ એ $\angle B$ આગળ કાટકોણ ત્રિકોણ છે. (વિકલ્પ $A$ સાચો છે).
$4$. $\overline{AC}$ નું મધ્યબિંદુ $= (\frac{3+0}{2}, \frac{0-4}{2}) = (\frac{3}{2}, -2)$. (વિકલ્પ $B$ સાચો છે).
$5$. $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} \times AB \times BC = \frac{1}{2} \times 3 \times 4 = 6$. (વિકલ્પ $C$ માં ક્ષેત્રફળ $12$ આપેલું છે,જે ખોટું છે).
$6$. $AB=3, BC=4, AC=5$ સાચું છે. (વિકલ્પ $D$ સાચો છે).
તેથી,ખોટું વિધાન $C$ છે.

Coordinate Geometry — Mix Examples - Coordinate Geometry · Frequently Asked Questions

1Are these Coordinate Geometry questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Coordinate Geometry Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.