અ Gujarati

Relationship between Zeroes and Coefficients of a Polynomial Questions in Gujarati

Class 10 Mathematics · Polynomials · Relationship between Zeroes and Coefficients of a Polynomial

186+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 36 of 186 questions in Gujarati

151
MediumMCQ
બે બહુપદીઓનો ગુણાકાર $x^{2}+8x+15$ છે. જો એક બહુપદી $(x+3)$ હોય,તો બીજી બહુપદી $\ldots \ldots$ છે.
A
$x+12$
B
$x+5$
C
$x-5$
D
$x-3$

Solution

(B) ધારો કે બે બહુપદીઓ $P(x)$ અને $Q(x)$ છે.
આપેલ છે કે $P(x) \cdot Q(x) = x^{2}+8x+15$.
આપણને એક બહુપદી $P(x) = x+3$ આપેલી છે.
બીજી બહુપદી $Q(x)$ શોધવા માટે,આપણે ગુણાકારને આપેલી બહુપદી વડે ભાગીશું:
$Q(x) = \frac{x^{2}+8x+15}{x+3}$.
આપણે દ્વિઘાત બહુપદી $x^{2}+8x+15$ ના અવયવો પાડી શકીએ છીએ:
$x^{2}+5x+3x+15 = x(x+5)+3(x+5) = (x+3)(x+5)$.
આ કિંમત ભાગાકારમાં મૂકતા:
$Q(x) = \frac{(x+3)(x+5)}{x+3} = x+5$.
તેથી,બીજી બહુપદી $x+5$ છે.
152
EasyMCQ
જો બહુપદી $p(x) = ax^2 - 11x + 3$ નું શૂન્ય $1$ હોય,તો $a = \ldots$
A
$3$
B
$4$
C
$8$
D
$-3$

Solution

(C) આપેલ છે કે $1$ એ બહુપદી $p(x) = ax^2 - 11x + 3$ નું શૂન્ય છે.
તેથી,$p(1) = 0$ થાય.
બહુપદીમાં $x = 1$ મૂકતા:
$a(1)^2 - 11(1) + 3 = 0$
$a - 11 + 3 = 0$
$a - 8 = 0$
$a = 8$.
153
MediumMCQ
જો બહુપદી $p(x) = 3x^{3} - x^{2} - ax - 45$ નું શૂન્ય $3$ હોય,તો $a = \dots$
A
$3$
B
$6$
C
$9$
D
$12$

Solution

(C) આપેલ છે કે $3$ એ બહુપદી $p(x) = 3x^{3} - x^{2} - ax - 45$ નું શૂન્ય છે,તેથી $p(3) = 0$ થાય.
બહુપદીમાં $x = 3$ મૂકતા:
$3(3)^{3} - (3)^{2} - a(3) - 45 = 0$
$3(27) - 9 - 3a - 45 = 0$
$81 - 9 - 3a - 45 = 0$
$27 - 3a = 0$
$3a = 27$
$a = 9$
154
MediumMCQ
જો $2x^3 - x^2 - 2x - 8$ ને $x - 2$ વડે ભાગવામાં આવે,તો ભાગફળ બહુપદી ............ છે.
A
$2x^2 + 3x + 4$
B
$2x^2 - 3x - 4$
C
$2x^2 - 3x + 4$
D
$4x^2 - 3x + 2$

Solution

(A) જ્યારે $2x^3 - x^2 - 2x - 8$ ને $x - 2$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે ભાગફળ શોધવા માટે,આપણે સંશ્લેષિત ભાગાકાર (synthetic division) નો ઉપયોગ કરી શકીએ છીએ:
$\begin{array}{c|rrrr} 2 & 2 & -1 & -2 & -8 \\ & 0 & 4 & 6 & 8 \\ \hline & 2 & 3 & 4 & 0 \end{array}$
ભાગફળ બહુપદીના સહગુણકો $2, 3, 4$ છે.
તેથી,ભાગફળ બહુપદી $2x^2 + 3x + 4$ છે અને શેષ $0$ છે.
155
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કઈ ત્રિઘાત બહુપદી છે?
A
$p(x) = 3x^3 - \sqrt{x} + 1$
B
$p(x) = 2 - 3x - x^3$
C
$p(x) = \sqrt{x^3} + 2\sqrt{x} - 1$
D
$p(x) = 3 - 3x + x^{1/3}$

Solution

(B) બહુપદી એ ચલ અને સહગુણકો ધરાવતી પદાવલિ છે,જેમાં ચલના ઘાતાંક અનૃણ પૂર્ણાંક હોવા જોઈએ.
ત્રિઘાત બહુપદી એટલે એવી બહુપદી જેની મહત્તમ ઘાત $3$ હોય.
વિકલ્પ $A$ માં,$\sqrt{x}$ એટલે $x^{1/2}$ થાય,જે પૂર્ણાંક નથી.
વિકલ્પ $B$ માં,$p(x) = 2 - 3x - x^3$ છે. અહીં $x$ ની મહત્તમ ઘાત $3$ છે અને બધા ઘાતાંક અનૃણ પૂર્ણાંક છે. તેથી,આ એક ત્રિઘાત બહુપદી છે.
વિકલ્પ $C$ માં,$\sqrt{x^3} = x^{3/2}$ થાય,જે પૂર્ણાંક નથી.
વિકલ્પ $D$ માં,ઘાતાંક $1/3$ એ પૂર્ણાંક નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
156
EasyMCQ
$\ldots \ldots \ldots \ldots$ નો એક અવયવ $(x-1)$ છે.
A
$p(x)=x^{2}+2x-3$
B
$p(x)=x^{2}+4x+3$
C
$p(x)=x^{2}+5x+6$
D
$p(x)=x^{2}+x-6$

Solution

(A) અવયવ પ્રમેય મુજબ,જો $(x-a)$ એ બહુપદી $p(x)$ નો અવયવ હોય,તો $p(a) = 0$ થાય.
અહીં,આપેલ અવયવ $(x-1)$ છે,તેથી $p(1) = 0$ થવું જોઈએ.
ચાલો દરેક વિકલ્પ તપાસીએ:
$A) p(1) = (1)^{2} + 2(1) - 3 = 1 + 2 - 3 = 0$. કારણ કે $p(1) = 0$ છે,તેથી $(x-1)$ એ અવયવ છે.
$B) p(1) = (1)^{2} + 4(1) + 3 = 1 + 4 + 3 = 8 \neq 0$.
$C) p(1) = (1)^{2} + 5(1) + 6 = 1 + 5 + 6 = 12 \neq 0$.
$D) p(1) = (1)^{2} + (1) - 6 = 1 + 1 - 6 = -4 \neq 0$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
157
MediumMCQ
ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = 4x^3 - x$ ને ...... શૂન્યો છે.
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$0$

Solution

(A) બહુપદી $p(x) = 4x^3 - x$ ના શૂન્યો શોધવા માટે,આપણે $p(x) = 0$ લઈએ છીએ.
$4x^3 - x = 0$
પદાવલિમાંથી $x$ સામાન્ય લેતા:
$x(4x^2 - 1) = 0$
તફાવતની રીત $a^2 - b^2 = (a - b)(a + b)$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે $4x^2 - 1$ ને $(2x - 1)(2x + 1)$ તરીકે અવયવ પાડી શકીએ છીએ:
$x(2x - 1)(2x + 1) = 0$
દરેક અવયવને શૂન્ય સાથે સરખાવતા,આપણને મળે છે:
$x = 0$,$2x - 1 = 0 \implies x = 1/2$,અને $2x + 1 = 0 \implies x = -1/2$.
આમ,શૂન્યો $0, 1/2, -1/2$ છે.
કુલ $3$ શૂન્યો છે.
158
EasyMCQ
બહુપદી $p(x) = x^{2} - 2x - 15$ ના શૂન્યો ........ છે.
A
$5$ અને $3$
B
$-5$ અને $-3$
C
$5$ અને $-3$
D
$-5$ અને $3$

Solution

(C) બહુપદી $p(x) = x^{2} - 2x - 15$ ના શૂન્યો શોધવા માટે,આપણે $p(x) = 0$ લઈએ છીએ.
$x^{2} - 2x - 15 = 0$
આપણે દ્વિઘાત સમીકરણના મધ્યમ પદને વિભાજિત કરીને અવયવો પાડીશું. આપણે એવી બે સંખ્યાઓ શોધીએ છીએ જેનો ગુણાકાર $-15$ અને સરવાળો $-2$ થાય.
આ સંખ્યાઓ $-5$ અને $3$ છે.
$x^{2} - 5x + 3x - 15 = 0$
$x(x - 5) + 3(x - 5) = 0$
$(x - 5)(x + 3) = 0$
દરેક અવયવને શૂન્ય સાથે સરખાવતા:
$x - 5 = 0 \implies x = 5$
$x + 3 = 0 \implies x = -3$
તેથી,બહુપદીના શૂન્યો $5$ અને $-3$ છે.
159
MediumMCQ
દ્વિઘાત બહુપદીના શૂન્યો $-3$ અને $4$ છે. નીચેનામાંથી કઈ બહુપદી આ શૂન્યો ધરાવે છે?
A
$p(x) = x^{2} - x - 12$
B
$p(x) = x^{2} - 7x + 12$
C
$p(x) = x^{2} + x - 12$
D
$p(x) = x^{2} + 7x + 12$

Solution

(A) શૂન્યો $\alpha$ અને $\beta$ ધરાવતી દ્વિઘાત બહુપદીનું સૂત્ર: $p(x) = k[x^{2} - (\alpha + \beta)x + (\alpha \cdot \beta)]$ છે,જ્યાં $k$ અચળાંક છે.
અહીં આપેલ શૂન્યો $\alpha = -3$ અને $\beta = 4$ છે.
શૂન્યોનો સરવાળો: $\alpha + \beta = -3 + 4 = 1$.
શૂન્યોનો ગુણાકાર: $\alpha \cdot \beta = (-3) \times 4 = -12$.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા ($k=1$ લેતા): $p(x) = x^{2} - (1)x + (-12) = x^{2} - x - 12$.
તેથી,સાચી બહુપદી $p(x) = x^{2} - x - 12$ છે.
160
MediumMCQ
દ્વિઘાત બહુપદી $p(x) = x^{2} - 3x + 2$ ના શૂન્યો $\alpha$ અને $\beta$ હોય,તો $\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta} = \ldots$
A
$\frac{2}{3}$
B
$\frac{3}{2}$
C
$-3$
D
$2$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત બહુપદી $p(x) = x^{2} - 3x + 2$ છે.
તેને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $ax^{2} + bx + c$ સાથે સરખાવતા,આપણને $a = 1$,$b = -3$,અને $c = 2$ મળે છે.
દ્વિઘાત બહુપદી માટે,શૂન્યોનો સરવાળો $\alpha + \beta = -\frac{b}{a} = -(\frac{-3}{1}) = 3$ થાય.
શૂન્યોનો ગુણાકાર $\alpha \beta = \frac{c}{a} = \frac{2}{1} = 2$ થાય.
આપણે $\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
લસાઅ લેતા,$\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta} = \frac{\alpha + \beta}{\alpha \beta}$ મળે.
કિંમતો મૂકતા,$\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta} = \frac{3}{2}$ થાય.
161
DifficultMCQ
જો ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ $(a \neq 0)$ ના શૂન્યો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ હોય,તો $\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta} + \frac{1}{\gamma} = \dots$
A
$-\frac{c}{a}$
B
$-\frac{c}{d}$
C
$\frac{c}{d}$
D
$-\frac{b}{d}$

Solution

(B) ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ માટે,શૂન્યો અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધો નીચે મુજબ છે:
$1$. શૂન્યોનો સરવાળો: $\alpha + \beta + \gamma = -\frac{b}{a}$
$2$. બબ્બે શૂન્યોના ગુણાકારનો સરવાળો: $\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \frac{c}{a}$
$3$. શૂન્યોનો ગુણાકાર: $\alpha\beta\gamma = -\frac{d}{a}$
હવે,આપણે $\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta} + \frac{1}{\gamma}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
છેદનો લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ લેતા:
$\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta} + \frac{1}{\gamma} = \frac{\beta\gamma + \alpha\gamma + \alpha\beta}{\alpha\beta\gamma}$
સંબંધો પરથી કિંમતો મૂકતા:
$= \frac{c/a}{-d/a} = \frac{c}{a} \times \left(-\frac{a}{d}\right) = -\frac{c}{d}.$
162
MediumMCQ
જો ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ $(a \neq 0, a, b, c, d \in R)$ ના શૂન્યો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ હોય,તો $\alpha + \beta + \gamma = \ldots$
A
$\frac{x^2 \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
B
$-\frac{x^2 \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
C
$\frac{x \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
D
$\frac{x^3 \text{ નો સહગુણક}}{x \text{ નો સહગુણક}}$

Solution

(B) ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ માટે,જ્યાં $a, b, c, d$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે અને $a \neq 0$.
ધારો કે બહુપદીના શૂન્યો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ છે.
બહુપદીના શૂન્યો અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ મુજબ:
$1$. શૂન્યોનો સરવાળો: $\alpha + \beta + \gamma = -\frac{b}{a}$.
$2$. બબ્બે શૂન્યોના ગુણાકારનો સરવાળો: $\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \frac{c}{a}$.
$3$. શૂન્યોનો ગુણાકાર: $\alpha\beta\gamma = -\frac{d}{a}$.
અહીં,$b$ એ $x^2$ નો સહગુણક છે અને $a$ એ $x^3$ નો સહગુણક છે.
તેથી,$\alpha + \beta + \gamma = -\frac{x^2 \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$.
163
MediumMCQ
જો ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ $(a \neq 0, a, b, c, d \in R)$ ના શૂન્યો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ હોય,તો $\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \dots$
A
$\frac{x^2 \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
B
$-\frac{x \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
C
$\frac{x \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
D
$-\frac{\text{અચળ પદ}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$

Solution

(C) ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ માટે,તેના શૂન્યો $\alpha, \beta, \gamma$ અને સહગુણકો વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$1$. શૂન્યોનો સરવાળો: $\alpha + \beta + \gamma = -\frac{b}{a} = -\frac{x^2 \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
$2$. બબ્બે શૂન્યોના ગુણાકારનો સરવાળો: $\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \frac{c}{a} = \frac{x \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
$3$. શૂન્યોનો ગુણાકાર: $\alpha\beta\gamma = -\frac{d}{a} = -\frac{\text{અચળ પદ}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
તેથી,$\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \frac{c}{a} = \frac{x \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$.
164
MediumMCQ
ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ ના શૂન્યોનો ગુણાકાર $\ldots \ldots \ldots$ છે.
A
$\frac{x^2 \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
B
$\frac{x \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
C
$-\frac{\text{અચળ પદ}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ માટે,જ્યાં $a \neq 0$,ધારો કે શૂન્યો $\alpha, \beta,$ અને $\gamma$ છે.
શૂન્યો અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ મુજબ:
$1$. શૂન્યોનો સરવાળો: $\alpha + \beta + \gamma = -\frac{b}{a} = -\frac{x^2 \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
$2$. બબ્બે શૂન્યોના ગુણાકારનો સરવાળો: $\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \frac{c}{a} = \frac{x \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
$3$. શૂન્યોનો ગુણાકાર: $\alpha\beta\gamma = -\frac{d}{a} = -\frac{\text{અચળ પદ}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
આપેલા વિકલ્પોમાં $-\frac{d}{a}$ નો સમાવેશ થતો ન હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
165
MediumMCQ
ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$; જ્યાં $a \neq 0$ અને $a, b, c, d \in R$ ના શૂન્યો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ હોય,તો $\alpha + \beta + \gamma = \ldots$
A
$\frac{a}{b}$
B
$\frac{b}{a}$
C
$-\frac{b}{a}$
D
$-\frac{c}{a}$

Solution

(C) ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ માટે,શૂન્યો અને સહગુણકો વચ્ચેનો સંબંધ વિએટાના સૂત્રો દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ધારો કે શૂન્યો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ છે.
શૂન્યોનો સરવાળો નીચે મુજબના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$\alpha + \beta + \gamma = -\frac{x^2 \text{ નો સહગુણક}}{x^3 \text{ નો સહગુણક}}$
આપેલ બહુપદીના સહગુણકો મૂકતા:
$\alpha + \beta + \gamma = -\frac{b}{a}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
166
MediumMCQ
ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$; $a \neq 0, a, b, c, d \in R$ ના શૂન્યો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ હોય,તો $\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \ldots$
A
$\frac{c}{a}$
B
$\frac{a}{c}$
C
$\frac{b}{a}$
D
$\frac{c}{b}$

Solution

(A) ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ માટે,જ્યાં $a, b, c, d$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે અને $a \neq 0$,ધારો કે તેના શૂન્યો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ છે.
બહુપદીના સહગુણકો અને શૂન્યો વચ્ચેના સંબંધ મુજબ:
$1$. શૂન્યોનો સરવાળો: $\alpha + \beta + \gamma = -\frac{b}{a}$
$2$. બબ્બે શૂન્યોના ગુણાકારનો સરવાળો: $\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \frac{c}{a}$
$3$. શૂન્યોનો ગુણાકાર: $\alpha\beta\gamma = -\frac{d}{a}$
તેથી,$\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha$ ની કિંમત $\frac{c}{a}$ થાય છે.
167
MediumMCQ
ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ જ્યાં $a \neq 0$ અને $a, b, c, d \in R$ ના શૂન્યો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ હોય,તો $\alpha \beta \gamma = \dots$
A
$\frac{d}{a}$
B
$-\frac{d}{a}$
C
$\frac{b}{a}$
D
$\frac{c}{a}$

Solution

(B) ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ માટે જેના શૂન્યો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ છે:
$1$. શૂન્યોનો સરવાળો $\alpha + \beta + \gamma = -\frac{b}{a}$ થાય.
$2$. બબ્બે શૂન્યોના ગુણાકારનો સરવાળો $\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \frac{c}{a}$ થાય.
$3$. શૂન્યોનો ગુણાકાર $\alpha\beta\gamma = -\frac{d}{a}$ થાય.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
168
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ એ ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = x^{3} - 6x^{2} - 7x$ ના શૂન્યો હોય,તો $\alpha + \beta + \gamma = \ldots$
A
$7$
B
$6$
C
$-6$
D
$-7$

Solution

(B) $ax^{3} + bx^{2} + cx + d$ સ્વરૂપની ત્રિઘાત બહુપદી માટે,શૂન્યોનો સરવાળો $\alpha + \beta + \gamma$ શોધવાનું સૂત્ર $-\frac{b}{a}$ છે.
આપેલ બહુપદી $p(x) = x^{3} - 6x^{2} - 7x$ માં સહગુણકો $a = 1$,$b = -6$,$c = -7$ અને $d = 0$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$\alpha + \beta + \gamma = -\frac{-6}{1} = 6$.
169
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ એ ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = x^{3} + x^{2} - 17x + 15$ ના શૂન્યો હોય,તો $\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \dots$
A
$-17$
B
$17$
C
$-15$
D
$15$

Solution

(A) ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^{3} + bx^{2} + cx + d$ માટે,સહગુણકો અને શૂન્યો $\alpha, \beta, \gamma$ વચ્ચેનો સંબંધ વિએટાના સૂત્રો દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ખાસ કરીને,બબ્બે શૂન્યોના ગુણાકારનો સરવાળો $\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \frac{c}{a}$ દ્વારા મળે છે.
આપેલ બહુપદી $p(x) = x^{3} + x^{2} - 17x + 15$ ને પ્રમાણિત સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા,આપણને $a = 1$,$b = 1$,$c = -17$ અને $d = 15$ મળે છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \frac{-17}{1} = -17$.
170
EasyMCQ
$k+1$ ઘાત ધરાવતી બહુપદીના શૂન્યોની મહત્તમ સંખ્યા કેટલી હોઈ શકે?
A
$k$
B
$k+1$
C
$k-1$
D
$k+2$

Solution

(B) બીજગણિતના મૂળભૂત પ્રમેય મુજબ,$n$ ઘાત ધરાવતી બહુપદીને વધુમાં વધુ $n$ શૂન્યો હોય છે.
અહીં બહુપદીની ઘાત $k+1$ આપેલી છે,તેથી તેના શૂન્યોની મહત્તમ સંખ્યા તેની ઘાત જેટલી જ હોય.
આથી,શૂન્યોની મહત્તમ સંખ્યા $k+1$ છે.
171
DifficultMCQ
જો ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ ($a \neq 0$; $a, b, c, d \in R$) ના શૂન્યો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ હોય,તો $\alpha^2 \beta \gamma + \alpha \beta^2 \gamma + \alpha \beta \gamma^2 = \dots$
A
$\frac{cd}{a^2}$
B
$\frac{bc}{a^2}$
C
$\frac{bd}{a^2}$
D
$\frac{ad}{a^2}$

Solution

(C) ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ માટે,શૂન્યો $\alpha, \beta, \gamma$ અને સહગુણકો વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\alpha + \beta + \gamma = -\frac{b}{a}$
$\alpha \beta + \beta \gamma + \gamma \alpha = \frac{c}{a}$
$\alpha \beta \gamma = -\frac{d}{a}$
આપણે પદાવલિ $\alpha^2 \beta \gamma + \alpha \beta^2 \gamma + \alpha \beta \gamma^2$ ની કિંમત શોધવાની છે.
સામાન્ય પદ $\alpha \beta \gamma$ ને સામાન્ય લેતા:
$= \alpha \beta \gamma (\alpha + \beta + \gamma)$
હવે જાણીતી કિંમતો મૂકતા:
$= (-\frac{d}{a}) \times (-\frac{b}{a})$
$= \frac{bd}{a^2}$
172
DifficultMCQ
જો $p(x) = 3x^2 - x - 4$ ના શૂન્યો $\alpha$ અને $\beta$ હોય,તો $\alpha^2 \beta + \alpha \beta^2 = \ldots$
A
$\frac{4}{9}$
B
$-4$
C
$-\frac{4}{9}$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ બહુપદી $p(x) = 3x^2 - x - 4$ ને $ax^2 + bx + c$ સાથે સરખાવતા,$a = 3$,$b = -1$ અને $c = -4$ મળે છે.
શૂન્યોનો સરવાળો $\alpha + \beta = -\frac{b}{a} = -\frac{-1}{3} = \frac{1}{3}$ થાય.
શૂન્યોનો ગુણાકાર $\alpha \beta = \frac{c}{a} = \frac{-4}{3} = -\frac{4}{3}$ થાય.
આપણે $\alpha^2 \beta + \alpha \beta^2$ ની કિંમત શોધવાની છે.
$\alpha \beta$ સામાન્ય લેતા,$\alpha^2 \beta + \alpha \beta^2 = \alpha \beta(\alpha + \beta)$ મળે.
કિંમતો મૂકતા,$\left(-\frac{4}{3}\right) \left(\frac{1}{3}\right) = -\frac{4}{9}$ મળે.
173
MediumMCQ
$x^{3}+2x^{2}+3x+5$ ને $x+1$ વડે ભાગતા મળતી શેષ .............. છે.
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$0$

Solution

(A) જ્યારે બહુપદી $p(x) = x^{3}+2x^{2}+3x+5$ ને $x+1$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે શેષ શોધવા માટે આપણે શેષ પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
શેષ પ્રમેય મુજબ,જો બહુપદી $p(x)$ ને $(x-a)$ વડે ભાગવામાં આવે,તો શેષ $p(a)$ મળે છે.
અહીં,ભાજક $x+1$ છે,જેને $x-(-1)$ તરીકે લખી શકાય. તેથી,$a = -1$.
હવે,આપણે $p(-1)$ ની ગણતરી કરીએ:
$p(-1) = (-1)^{3} + 2(-1)^{2} + 3(-1) + 5$
$p(-1) = -1 + 2(1) - 3 + 5$
$p(-1) = -1 + 2 - 3 + 5$
$p(-1) = 3$
તેથી,મળતી શેષ $3$ છે.
174
EasyMCQ
$p(x) = \dots$ ની ઘાત $5$ છે. નીચેનામાંથી કઈ બહુપદી આ શરતનું પાલન કરે છે?
A
$x^{3} + x^{2}$
B
$5x + x^{2}$
C
$x^{3}(x^{2} + 1)$
D
$x(x^{5} - 2)$

Solution

(C) બહુપદીની ઘાત એટલે પદાવલિમાં રહેલા ચલની સૌથી મોટી ઘાત.
વિકલ્પ $A$ માટે: $x^{3} + x^{2}$,ઘાત $3$ છે.
વિકલ્પ $B$ માટે: $5x + x^{2}$,ઘાત $2$ છે.
વિકલ્પ $C$ માટે: $x^{3}(x^{2} + 1) = x^{5} + x^{3}$,ઘાત $5$ છે.
વિકલ્પ $D$ માટે: $x(x^{5} - 2) = x^{6} - 2x$,ઘાત $6$ છે.
તેથી,$5$ ઘાત ધરાવતી બહુપદી $x^{3}(x^{2} + 1)$ છે.
175
MediumMCQ
જ્યારે $p(x) = 40x^2 + 11x - 63$ ને $x + 2$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતી શેષ શોધો.
A
$245$
B
$75$
C
$85$
D
-$75$

Solution

(B) શેષ પ્રમેય મુજબ,જો બહુપદી $p(x)$ ને $(x - a)$ વડે ભાગવામાં આવે,તો શેષ $p(a)$ મળે છે.
અહીં,ભાજક $x + 2$ છે,જેને $x - (-2)$ તરીકે લખી શકાય છે.
તેથી,$a = -2$ થશે.
હવે,બહુપદી $p(x) = 40x^2 + 11x - 63$ માં $x = -2$ મૂકતા:
$p(-2) = 40(-2)^2 + 11(-2) - 63$
$p(-2) = 40(4) - 22 - 63$
$p(-2) = 160 - 22 - 63$
$p(-2) = 160 - 85$
$p(-2) = 75$
આમ,મળતી શેષ $75$ છે.
176
EasyMCQ
જો $P(-7) = 0$ હોય,તો $P(x)$ નો એક અવયવ . . . . . . છે.
A
$x - 7$
B
$x + 1$
C
$x + 7$
D
$x - 1$

Solution

(C) અવયવ પ્રમેય મુજબ,જો બહુપદી $P(x)$ માટે $P(a) = 0$ હોય,તો $(x - a)$ એ $P(x)$ નો એક અવયવ છે.
અહીં આપેલ છે કે $P(-7) = 0$,તેથી પ્રમેયમાં $a = -7$ લેતા.
તેથી,$(x - (-7))$ એ $P(x)$ નો એક અવયવ થાય.
આમ,$(x + 7)$ એ $P(x)$ નો એક અવયવ છે.
177
MediumMCQ
જો બહુપદી $p(x) = x^3 + x^2 - 5x - 5$ ના બે શૂન્યો $\sqrt{5}$ અને $-\sqrt{5}$ હોય,તો ત્રીજું શૂન્ય . . . . . . છે.
A
$1$
B
-$1$
C
$2$
D
-$2$

Solution

(B) ધારો કે ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ ના શૂન્યો $\alpha, \beta,$ અને $\gamma$ છે.
આપેલ છે: $\alpha = \sqrt{5}$,$\beta = -\sqrt{5}$,અને આપણે $\gamma$ શોધવાનું છે.
ત્રિઘાત બહુપદીના શૂન્યો અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ મુજબ,શૂન્યોનો સરવાળો નીચે મુજબ છે:
$\alpha + \beta + \gamma = -\frac{b}{a}$
બહુપદી $p(x) = x^3 + x^2 - 5x - 5$ પરથી,આપણને $a = 1$ અને $b = 1$ મળે છે.
કિંમતો મૂકતા:
$\sqrt{5} + (-\sqrt{5}) + \gamma = -\frac{1}{1}$
$0 + \gamma = -1$
$\gamma = -1$
આમ,ત્રીજું શૂન્ય $-1$ છે.
178
MediumMCQ
બહુપદી $p(x) = ax^2 + bx + c$ ના શૂન્યો $\alpha$ અને $\beta$ માટે $\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$-\frac{b}{c}$
B
$-\frac{b}{a}$
C
$\frac{c}{a}$
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહીં

Solution

(A) આપેલ બહુપદી $p(x) = ax^2 + bx + c$ છે,જેના શૂન્યો $\alpha$ અને $\beta$ છે.
શૂન્યો અને સહગુણકો વચ્ચેના સંબંધ મુજબ:
શૂન્યોનો સરવાળો: $\alpha + \beta = -\frac{b}{a}$
શૂન્યોનો ગુણાકાર: $\alpha \cdot \beta = \frac{c}{a}$
આપણે $\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
લસાઅ લેતા: $\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta} = \frac{\alpha + \beta}{\alpha \cdot \beta}$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{-\frac{b}{a}}{\frac{c}{a}} = -\frac{b}{a} \cdot \frac{a}{c} = -\frac{b}{c}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
179
MediumMCQ
દ્વિઘાત બહુપદી $p(x) = x^2 + 4x - 5$ ના અવયવો . . . . . . થાય.
A
$(x - 1)(x - 5)$
B
$(x + 5)(x + 1)$
C
$(x + 5)(x - 1)$
D
$(x + 1)(x - 5)$

Solution

(C) દ્વિઘાત બહુપદી $p(x) = x^2 + 4x - 5$ ના અવયવો પાડવા માટે,આપણે એવી બે સંખ્યાઓ શોધવી પડે જેનો ગુણાકાર $-5$ થાય અને જેનો સરવાળો $4$ થાય.
આ બે સંખ્યાઓ $5$ અને $-1$ છે,કારણ કે $5 \times (-1) = -5$ અને $5 + (-1) = 4$.
હવે,મધ્યમ પદ $4x$ ને $5x - x$ તરીકે લખતા:
$p(x) = x^2 + 5x - x - 5$
પદોને જૂથમાં ગોઠવતા:
$p(x) = (x^2 + 5x) - (x + 5)$
સામાન્ય પદો બહાર કાઢતા:
$p(x) = x(x + 5) - 1(x + 5)$
અંતે,$(x + 5)$ ને સામાન્ય લેતા:
$p(x) = (x + 5)(x - 1)$.
180
MediumMCQ
બહુપદી $p(x) = x^2 - 4x + 3$ માટે $\alpha + \beta$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
શૂન્ય
B
ઋણ પૂર્ણાંક
C
ધન અપૂર્ણાંક
D
ધન પૂર્ણાંક

Solution

(D) $ax^2 + bx + c$ સ્વરૂપની દ્વિઘાત બહુપદી માટે,શૂન્યોનો સરવાળો $\alpha + \beta$ એ સૂત્ર $\alpha + \beta = -b/a$ દ્વારા મળે છે.
બહુપદી $p(x) = x^2 - 4x + 3$ ને $ax^2 + bx + c$ સાથે સરખાવતા,આપણને $a = 1$,$b = -4$ અને $c = 3$ મળે છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા: $\alpha + \beta = -(-4)/1 = 4/1 = 4$.
અહીં $4$ એ ધન પૂર્ણાંક હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
181
MediumMCQ
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ બહુપદી $P(x) = x^2 - 3x + 2k$ ના શૂન્યો હોય અને $\alpha + \beta = \alpha\beta$ હોય,તો $k$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$3/2$
B
$-3$
C
$3$
D
$1$

Solution

(A) દ્વિઘાત બહુપદી $ax^2 + bx + c$ માટે,શૂન્યોનો સરવાળો $\alpha + \beta = -b/a$ અને શૂન્યોનો ગુણાકાર $\alpha\beta = c/a$ થાય છે.
આપેલ બહુપદી $P(x) = x^2 - 3x + 2k$ માં,$a = 1$,$b = -3$,અને $c = 2k$ છે.
તેથી,$\alpha + \beta = -(-3)/1 = 3$ અને $\alpha\beta = 2k/1 = 2k$ મળે.
પ્રશ્ન મુજબ,$\alpha + \beta = \alpha\beta$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$3 = 2k$ મળે.
આમ,$k = 3/2$ થાય.
182
MediumMCQ
બહુપદી $p(x) = \sqrt{5}x - 5$ નું શૂન્ય . . . . . . છે.
A
$-\sqrt{5}$
B
$\sqrt{5}$
C
$\frac{\sqrt{5}}{5}$
D
$-5$

Solution

(B) બહુપદી $p(x) = \sqrt{5}x - 5$ નું શૂન્ય શોધવા માટે,આપણે $p(x) = 0$ લઈએ છીએ.
તેથી,$\sqrt{5}x - 5 = 0$.
બંને બાજુ $5$ ઉમેરતા,આપણને $\sqrt{5}x = 5$ મળે છે.
બંને બાજુ $\sqrt{5}$ વડે ભાગતા,$x = \frac{5}{\sqrt{5}}$ મળે છે.
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા,$x = \frac{5 \cdot \sqrt{5}}{\sqrt{5} \cdot \sqrt{5}} = \frac{5\sqrt{5}}{5} = \sqrt{5}$.
આમ,બહુપદીનું શૂન્ય $\sqrt{5}$ છે.
183
EasyMCQ
બહુપદી $x^{2}-4x+3$ ના શૂન્યોનો ગુણાકાર . . . . . . છે.
A
$1$
B
$4$
C
-$4$
D
$3$

Solution

(D) $ax^{2}+bx+c$ સ્વરૂપની દ્વિઘાત બહુપદી માટે,શૂન્યોનો ગુણાકાર $\frac{c}{a}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
આપેલ બહુપદી $x^{2}-4x+3$ ને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $ax^{2}+bx+c$ સાથે સરખાવતા,આપણને $a=1$,$b=-4$ અને $c=3$ મળે છે.
તેથી,શૂન્યોનો ગુણાકાર = $\frac{c}{a} = \frac{3}{1} = 3$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
184
EasyMCQ
જો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ એ ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ (જ્યાં $a \neq 0$) ના શૂન્યો હોય,તો તેના શૂન્યોનો ગુણાકાર $(\alpha \beta \gamma)$ શું થાય?
A
$-\frac{d}{a}$
B
$\frac{c}{a}$
C
$-\frac{b}{a}$
D
$\frac{a}{b}$

Solution

(A) ત્રિઘાત બહુપદી $p(x) = ax^3 + bx^2 + cx + d$ માટે,સહગુણકો અને શૂન્યો $(\alpha, \beta, \gamma)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$1$. શૂન્યોનો સરવાળો: $\alpha + \beta + \gamma = -\frac{b}{a}$
$2$. બબ્બે શૂન્યોના ગુણાકારનો સરવાળો: $\alpha\beta + \beta\gamma + \gamma\alpha = \frac{c}{a}$
$3$. શૂન્યોનો ગુણાકાર: $\alpha\beta\gamma = -\frac{d}{a}$
તેથી,શૂન્યોનો ગુણાકાર $-\frac{d}{a}$ થાય છે.
185
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ બહુપદી ચલ $x$ માં નથી?
A
$4x^2 + \sqrt{7}$
B
$3x^2 + x - 1$
C
$3x^2 - 5\sqrt{x} + 2$
D
$3x - 1$

Solution

(C) બહુપદી એ એક એવી બીજગણિતીય પદાવલિ છે જેમાં ચલના ઘાતાંક અનૃણ પૂર્ણાંક હોવા જોઈએ.
વિકલ્પ $A$,$4x^2 + \sqrt{7}$ માં,$x$ નો ઘાતાંક $2$ છે,જે અનૃણ પૂર્ણાંક છે.
વિકલ્પ $B$,$3x^2 + x - 1$ માં,$x$ ના ઘાતાંક $2$ અને $1$ છે,જે અનૃણ પૂર્ણાંક છે.
વિકલ્પ $C$,$3x^2 - 5\sqrt{x} + 2$ માં,પદ $\sqrt{x}$ ને $x^{1/2}$ તરીકે લખી શકાય છે. $1/2$ એ પૂર્ણાંક ન હોવાથી,આ પદાવલિ બહુપદી નથી.
વિકલ્પ $D$,$3x - 1$ માં,$x$ નો ઘાતાંક $1$ છે,જે અનૃણ પૂર્ણાંક છે.
તેથી,$3x^2 - 5\sqrt{x} + 2$ એ બહુપદી નથી.
186
MediumMCQ
જો $x+4$ એ બહુપદી $x^{2}+7x+m$ નો એક અવયવ હોય,તો $m = $ . . . . . .
A
$3$
B
$12$
C
$4$
D
$7$

Solution

(B) ધારો કે બહુપદી $p(x) = x^{2} + 7x + m$ છે.
અવયવ પ્રમેય મુજબ,જો $(x+4)$ એ $p(x)$ નો અવયવ હોય,તો $p(-4) = 0$ થાય.
બહુપદીમાં $x = -4$ મૂકતા:
$(-4)^{2} + 7(-4) + m = 0$
$16 - 28 + m = 0$
$-12 + m = 0$
$m = 12$.
આમ,$m$ ની કિંમત $12$ છે.

Polynomials — Relationship between Zeroes and Coefficients of a Polynomial · Frequently Asked Questions

1Are these Polynomials questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Polynomials Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.