અ Gujarati

Section Formula Questions in Gujarati

Class 10 Mathematics · Coordinate Geometry · Section Formula

92+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 92 questions in Gujarati

1
EasyMCQ
બિંદુઓ $(4, -3)$ અને $(8, 5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $3: 1$ ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરતા બિંદુના યામ શોધો.
A
($7$,$3$)
B
($3$,$7$)
C
($5$,$2$)
D
($2$,$5$)

Solution

(A) ધારો કે $P(x, y)$ એ માંગેલ બિંદુ છે જે $A(4, -3)$ અને $B(8, 5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $m:n = 3:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,યામ $(x, y)$ નીચે મુજબ મળે છે:
$x = \frac{mx_2 + nx_1}{m + n} = \frac{3(8) + 1(4)}{3 + 1} = \frac{24 + 4}{4} = \frac{28}{4} = 7$
$y = \frac{my_2 + ny_1}{m + n} = \frac{3(5) + 1(-3)}{3 + 1} = \frac{15 - 3}{4} = \frac{12}{4} = 3$
તેથી,માંગેલ બિંદુ $(7, 3)$ છે.
2
MediumMCQ
બિંદુ $(-4, 6)$ એ બિંદુઓ $A(-6, 10)$ અને $B(3, -8)$ ને જોડતા રેખાખંડનું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે?
A
$2: 7$
B
$3: 7$
C
$7: 2$
D
$7: 3$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુ $P(-4, 6)$ એ $A(-6, 10)$ અને $B(3, -8)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $m_{1}: m_{2}$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$P(x, y) = \left( \frac{m_{1}x_{2} + m_{2}x_{1}}{m_{1} + m_{2}}, \frac{m_{1}y_{2} + m_{2}y_{1}}{m_{1} + m_{2}} \right)$
કિંમતો મૂકતા:
$(-4, 6) = \left( \frac{3m_{1} - 6m_{2}}{m_{1} + m_{2}}, \frac{-8m_{1} + 10m_{2}}{m_{1} + m_{2}} \right)$
$x$-યામને સરખાવતા:
$-4 = \frac{3m_{1} - 6m_{2}}{m_{1} + m_{2}}$
$-4(m_{1} + m_{2}) = 3m_{1} - 6m_{2}$
$-4m_{1} - 4m_{2} = 3m_{1} - 6m_{2}$
$2m_{2} = 7m_{1}$
$\frac{m_{1}}{m_{2}} = \frac{2}{7}$
આમ,માંગેલ ગુણોત્તર $2: 7$ છે.
3
Difficult
બિંદુઓ $A (2, -2)$ અને $B (-7, 4)$ ને જોડતા રેખાખંડના ત્રિભાગ બિંદુઓના (એટલે કે,ત્રણ સમાન ભાગમાં વિભાજન કરતા બિંદુઓના) યામ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે $P$ અને $Q$ એ $AB$ ના ત્રિભાગ બિંદુઓ છે જેથી $AP = PQ = QB$ થાય.
બિંદુ $P$ એ $AB$ નું $1:2$ ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P$ ના યામ:
$P = \left(\frac{1(-7) + 2(2)}{1 + 2}, \frac{1(4) + 2(-2)}{1 + 2}\right) = \left(\frac{-7 + 4}{3}, \frac{4 - 4}{3}\right) = \left(\frac{-3}{3}, \frac{0}{3}\right) = (-1, 0)$.
બિંદુ $Q$ એ $AB$ નું $2:1$ ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$Q$ ના યામ:
$Q = \left(\frac{2(-7) + 1(2)}{2 + 1}, \frac{2(4) + 1(-2)}{2 + 1}\right) = \left(\frac{-14 + 2}{3}, \frac{8 - 2}{3}\right) = \left(\frac{-12}{3}, \frac{6}{3}\right) = (-4, 2)$.
તેથી,રેખાખંડના ત્રિભાગ બિંદુઓના યામ $(-1, 0)$ અને $(-4, 2)$ છે.
Solution diagram
4
MediumMCQ
$y$-અક્ષ બિંદુઓ $(5, -6)$ અને $(-1, -4)$ ને જોડતા રેખાખંડનું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે તે શોધો. છેદબિંદુના યામ પણ શોધો.
A
ગુણોત્તર $5:1$,બિંદુ $(0, -13/3)$
B
ગુણોત્તર $1:5$,બિંદુ $(0, -13/3)$
C
ગુણોત્તર $5:1$,બિંદુ $(0, -14/3)$
D
ગુણોત્તર $1:5$,બિંદુ $(0, -14/3)$

Solution

(A) ધારો કે $y$-અક્ષ રેખાખંડનું $k:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્ર મુજબ,$(x_1, y_1) = (5, -6)$ અને $(x_2, y_2) = (-1, -4)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $k:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતા બિંદુના યામ:
$\left( \frac{k(-1) + 5}{k+1}, \frac{k(-4) + (-6)}{k+1} \right) = \left( \frac{-k+5}{k+1}, \frac{-4k-6}{k+1} \right)$.
આ બિંદુ $y$-અક્ષ પર હોવાથી,તેનો $x$-યામ $0$ થાય.
તેથી,$\frac{-k+5}{k+1} = 0$,જેનો અર્થ છે કે $-k+5 = 0$,એટલે કે $k = 5$.
આમ,ગુણોત્તર $5:1$ છે.
હવે,$k=5$ ની કિંમત $y$-યામમાં મૂકતા:
$y = \frac{-4(5) - 6}{5+1} = \frac{-20-6}{6} = \frac{-26}{6} = -\frac{13}{3}$.
આમ,છેદબિંદુ $(0, -13/3)$ છે.
5
MediumMCQ
જો બિંદુઓ $A (6, 1)$,$B (8, 2)$,$C (9, 4)$ અને $D (p, 3)$ એ ક્રમમાં સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના શિરોબિંદુઓ હોય,તો $p$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$4$
C
$9$
D
$7$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે.
તેથી,વિકર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ એ વિકર્ણ $BD$ ના મધ્યબિંદુ સમાન હોય છે.
રેખાખંડના મધ્યબિંદુના યામ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ માટે $\left(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}\right)$ સૂત્રનો ઉપયોગ થાય છે.
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{6+9}{2}, \frac{1+4}{2}\right) = \left(\frac{15}{2}, \frac{5}{2}\right)$.
$BD$ નું મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{8+p}{2}, \frac{2+3}{2}\right) = \left(\frac{8+p}{2}, \frac{5}{2}\right)$.
બંને મધ્યબિંદુઓને સરખાવતા,આપણને મળે છે $\frac{15}{2} = \frac{8+p}{2}$.
બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા,$15 = 8 + p$.
આમ,$p = 15 - 8 = 7$.
6
EasyMCQ
$(-1, 7)$ અને $(4, -3)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $2:3$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતા બિંદુના યામ શોધો.
A
($1$,$3$)
B
($3$,$1$)
C
($2$,$3$)
D
($3$,$2$)

Solution

(A) ધારો કે $P(x, y)$ એ માંગેલ બિંદુ છે જે $A(-1, 7)$ અને $B(4, -3)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $m:n = 2:3$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$x = \frac{mx_2 + nx_1}{m + n} = \frac{2(4) + 3(-1)}{2 + 3} = \frac{8 - 3}{5} = \frac{5}{5} = 1$
$y = \frac{my_2 + ny_1}{m + n} = \frac{2(-3) + 3(7)}{2 + 3} = \frac{-6 + 21}{5} = \frac{15}{5} = 3$
તેથી,બિંદુના યામ $(1, 3)$ છે.
7
MediumMCQ
$(4, -1)$ અને $(-2, -3)$ ને જોડતા રેખાખંડના ત્રિભાગ બિંદુઓના યામ શોધો.
A
$(2, -5/3)$ અને $(0, -7/3)$
B
$(1, -2)$ અને $(0, -1)$
C
$(2, -5/3)$ અને $(1, -7/3)$
D
$(0, -5/3)$ અને $(2, -7/3)$

Solution

(A) ધારો કે $A = (4, -1)$ અને $B = (-2, -3)$ છે. ધારો કે $P$ અને $Q$ એવા ત્રિભાગ બિંદુઓ છે કે જેથી $AP = PQ = QB$ થાય.
બિંદુ $P$ એ $AB$ નું $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. વિભાજન સૂત્ર $\left( \frac{mx_2 + nx_1}{m+n}, \frac{my_2 + ny_1}{m+n} \right)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x_1 = \frac{1(-2) + 2(4)}{1+2} = \frac{-2+8}{3} = \frac{6}{3} = 2$
$y_1 = \frac{1(-3) + 2(-1)}{1+2} = \frac{-3-2}{3} = -\frac{5}{3}$
તેથી,$P = (2, -5/3)$.
બિંદુ $Q$ એ $AB$ નું $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$x_2 = \frac{2(-2) + 1(4)}{2+1} = \frac{-4+4}{3} = 0$
$y_2 = \frac{2(-3) + 1(-1)}{2+1} = \frac{-6-1}{3} = -\frac{7}{3}$
તેથી,$Q = (0, -7/3)$.
8
MediumMCQ
બિંદુઓ $(-3, 10)$ અને $(6, -8)$ ને જોડતા રેખાખંડનું બિંદુ $(-1, 6)$ દ્વારા કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન થાય છે તે શોધો.
A
$2$:$7$
B
$7$:$2$
C
$3$:$7$
D
$7$:$3$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $A(-3, 10)$ અને $B(6, -8)$ ને જોડતા રેખાખંડનું બિંદુ $P(-1, 6)$ દ્વારા $k : 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન થાય છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,બિંદુ $P$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$P(x, y) = \left( \frac{mx_2 + nx_1}{m + n}, \frac{my_2 + ny_1}{m + n} \right)$
અહીં,$m = k$,$n = 1$,$(x_1, y_1) = (-3, 10)$,અને $(x_2, y_2) = (6, -8)$ છે.
$x$-યામને સરખાવતા:
$-1 = \frac{k(6) + 1(-3)}{k + 1}$
$-1(k + 1) = 6k - 3$
$-k - 1 = 6k - 3$
$-k - 6k = -3 + 1$
$-7k = -2$
$k = \frac{2}{7}$
આમ,જરૂરી ગુણોત્તર $2 : 7$ છે.
9
Medium
$A(1, -5)$ અને $B(-4, 5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $x$-અક્ષ દ્વારા કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન થાય છે તે શોધો. વિભાજન બિંદુના યામ પણ શોધો.

Solution

(A) ધારો કે $A(1, -5)$ અને $B(-4, 5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $x$-અક્ષ દ્વારા થતું વિભાજન $k: 1$ ના ગુણોત્તરમાં છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,વિભાજન બિંદુના યામ $\left(\frac{-4k + 1}{k + 1}, \frac{5k - 5}{k + 1}\right)$ મળે છે.
આ બિંદુ $x$-અક્ષ પર હોવાથી,તેનો $y$-યામ $0$ થાય.
તેથી,$\frac{5k - 5}{k + 1} = 0$.
આના પરથી $5k - 5 = 0$ મળે,એટલે કે $k = 1$.
આમ,ગુણોત્તર $1: 1$ છે.
$x$-યામમાં $k = 1$ મૂકતા: $\frac{-4(1) + 1}{1 + 1} = \frac{-3}{2}$.
તેથી,વિભાજન બિંદુ $\left(\frac{-3}{2}, 0\right)$ છે.
10
Difficult
જો $(1, 2), (4, y), (x, 6)$ અને $(3, 5)$ એ ક્રમમાં લીધેલા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના શિરોબિંદુઓ હોય,તો $x$ અને $y$ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના શિરોબિંદુઓ $A(1, 2), B(4, y), C(x, 6)$ અને $D(3, 5)$ છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણમાં,વિકર્ણો એકબીજાને સમાન બિંદુ $O$ પર દુભાગે છે.
તેથી,$O$ એ બંને વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ નું મધ્યબિંદુ છે.
વિકર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ $\left(\frac{1+x}{2}, \frac{2+6}{2}\right) = \left(\frac{x+1}{2}, 4\right)$ દ્વારા મળે છે.
વિકર્ણ $BD$ નું મધ્યબિંદુ $\left(\frac{4+3}{2}, \frac{y+5}{2}\right) = \left(\frac{7}{2}, \frac{y+5}{2}\right)$ દ્વારા મળે છે.
આ બંને એક જ બિંદુ $O$ દર્શાવતા હોવાથી,આપણે તેમના યામને સરખાવીએ:
$\frac{x+1}{2} = \frac{7}{2} \implies x+1 = 7 \implies x = 6.$
$4 = \frac{y+5}{2} \implies 8 = y+5 \implies y = 3.$
આમ,$x = 6$ અને $y = 3$ છે.
Solution diagram
11
MediumMCQ
બિંદુ $A$ ના યામ શોધો,જ્યાં $AB$ એ વર્તુળનો વ્યાસ છે જેનું કેન્દ્ર $(2,-3)$ છે અને $B$ એ $(1,4)$ છે.
A
$(3, -10)$
B
$(3, 10)$
C
$(-3,10)$
D
$(-3,-10)$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુ $A$ ના યામ $(x, y)$ છે.
વર્તુળનો વ્યાસ $AB$ હોવાથી,વર્તુળનું કેન્દ્ર એ વ્યાસ $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે.
આપેલ છે કે કેન્દ્ર $(2, -3)$ છે અને બિંદુ $B$ એ $(1, 4)$ છે.
મધ્યબિંદુના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,કેન્દ્રના યામ $\left(\frac{x+1}{2}, \frac{y+4}{2}\right)$ થાય.
આને આપેલ કેન્દ્ર $(2, -3)$ સાથે સરખાવતા,
$\frac{x+1}{2} = 2 \Rightarrow x+1 = 4 \Rightarrow x = 3.$
$\frac{y+4}{2} = -3 \Rightarrow y+4 = -6 \Rightarrow y = -10.$
તેથી,બિંદુ $A$ ના યામ $(3, -10)$ છે.
12
Medium
જો $A$ અને $B$ અનુક્રમે $(-2, -2)$ અને $(2, -4)$ હોય,તો $P$ ના યામ શોધો જેથી $AP = \frac{3}{7} AB$ થાય અને $P$ એ રેખાખંડ $AB$ પર આવેલું હોય.

Solution

(N/A) બિંદુ $A$ અને $B$ ના યામ અનુક્રમે $(-2, -2)$ અને $(2, -4)$ છે.
$AP = \frac{3}{7} AB$ હોવાથી,તેનો અર્થ એ થાય કે $AP : AB = 3 : 7$.
તેથી,$AP : PB = 3 : (7 - 3) = 3 : 4$.
બિંદુ $P$ એ રેખાખંડ $AB$ નું $m : n = 3 : 4$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P$ ના યામ નીચે મુજબ મળે છે:
$P = \left( \frac{mx_2 + nx_1}{m + n}, \frac{my_2 + ny_1}{m + n} \right)$
$P = \left( \frac{3(2) + 4(-2)}{3 + 4}, \frac{3(-4) + 4(-2)}{3 + 4} \right)$
$P = \left( \frac{6 - 8}{7}, \frac{-12 - 8}{7} \right)$
$P = \left( -\frac{2}{7}, -\frac{20}{7} \right)$
Solution diagram
13
Medium
$A (-2, 2)$ અને $B (2, 8)$ ને જોડતા રેખાખંડનું ચાર સમાન ભાગમાં વિભાજન કરતા બિંદુઓના યામ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે રેખાખંડ $AB$ નું ચાર સમાન ભાગમાં વિભાજન કરતા બિંદુઓ $X, Y, Z$ છે. આ બિંદુઓ રેખાખંડનું અનુક્રમે $1:3, 1:1, 3:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
$X$ ના યામ $= \left(\frac{1 \times 2 + 3 \times (-2)}{1 + 3}, \frac{1 \times 8 + 3 \times 2}{1 + 3}\right) = \left(\frac{2 - 6}{4}, \frac{8 + 6}{4}\right) = \left(-1, \frac{14}{4}\right) = \left(-1, 3.5\right)$.
$Y$ ના યામ ($AB$ નું મધ્યબિંદુ) $= \left(\frac{-2 + 2}{2}, \frac{2 + 8}{2}\right) = \left(0, \frac{10}{2}\right) = (0, 5)$.
$Z$ ના યામ $= \left(\frac{3 \times 2 + 1 \times (-2)}{3 + 1}, \frac{3 \times 8 + 1 \times 2}{3 + 1}\right) = \left(\frac{6 - 2}{4}, \frac{24 + 2}{4}\right) = \left(\frac{4}{4}, \frac{26}{4}\right) = (1, 6.5)$.
Solution diagram
14
MediumMCQ
જો બિંદુઓ $A(2, 3)$,$B(4, k)$ અને $C(6, -3)$ સમરેખ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$0$
C
$6$
D
$9$

Solution

(B) આપેલ બિંદુઓ $A(2, 3)$,$B(4, k)$ અને $C(6, -3)$ સમરેખ હોવાથી,આ બિંદુઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $0$ થવું જોઈએ.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ માટે ક્ષેત્રફળનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)| = 0$
આપેલ યામોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$\frac{1}{2} |2(k - (-3)) + 4(-3 - 3) + 6(3 - k)| = 0$
$\frac{1}{2} |2(k + 3) + 4(-6) + 6(3 - k)| = 0$
$\frac{1}{2} |2k + 6 - 24 + 18 - 6k| = 0$
$\frac{1}{2} |-4k| = 0$
$-2k = 0$
તેથી,$k = 0$.
15
EasyMCQ
$A(-2, 8)$ અને $B(-6, -4)$ બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ શોધો.
A
$(-4, -6)$
B
$(-4, 2)$
C
$(2, 6)$
D
$(4, 2)$

Solution

(B) બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડના મધ્યબિંદુનું સૂત્ર $\left(\frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2}\right)$ છે.
અહીં આપેલા બિંદુઓ $A(-2, 8)$ અને $B(-6, -4)$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{-2 + (-6)}{2}, \frac{8 + (-4)}{2}\right)$
મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{-8}{2}, \frac{4}{2}\right)$
મધ્યબિંદુ $= (-4, 2)$.
16
DifficultMCQ
બિંદુઓ $(7, -6)$ અને $(3, 4)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $1: 2$ ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરતું બિંદુ કયા ચરણમાં આવેલું છે?
A
$I$ ચરણ
B
$II$ ચરણ
C
$III$ ચરણ
D
$IV$ ચરણ

Solution

(D) જો $P(x, y)$ એ $A(x_1, y_1)$ અને $B(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $m: n$ ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરતું હોય,તો વિભાજન સૂત્ર મુજબ:
$x = \frac{mx_2 + nx_1}{m + n}$ અને $y = \frac{my_2 + ny_1}{m + n}$
અહીં $x_1 = 7, y_1 = -6, x_2 = 3, y_2 = 4, m = 1$ અને $n = 2$ આપેલ છે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$x = \frac{1(3) + 2(7)}{1 + 2} = \frac{3 + 14}{3} = \frac{17}{3}$
$y = \frac{1(4) + 2(-6)}{1 + 2} = \frac{4 - 12}{3} = -\frac{8}{3}$
આમ,બિંદુ $(\frac{17}{3}, -\frac{8}{3})$ મળે છે.
અહીં $x$-યામ ધન છે અને $y$-યામ ઋણ છે,તેથી આ બિંદુ $IV$ ચરણમાં આવેલું છે.
17
MediumMCQ
જો $P(\frac{a}{3}, 4)$ એ બિંદુઓ $Q(-6, 5)$ અને $R(-2, 3)$ ને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$-2$
B
$-4$
C
$12$
D
$-12$

Solution

(D) બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડ માટે મધ્યબિંદુનું સૂત્ર $(\frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2})$ છે.
આપેલ બિંદુઓ $Q(-6, 5)$ અને $R(-2, 3)$ છે.
$QR$ નું મધ્યબિંદુ $P$ શોધતા:
$P = (\frac{-6 + (-2)}{2}, \frac{5 + 3}{2}) = (\frac{-8}{2}, \frac{8}{2}) = (-4, 4)$.
આપણને આપેલ છે કે $P = (\frac{a}{3}, 4)$.
$P$ ના યામોની સરખામણી કરતા:
$\frac{a}{3} = -4$
$a = -4 \times 3$
$a = -12$.
આમ,$a$ ની કિંમત $-12$ છે.
Solution diagram
18
MediumMCQ
એક રેખા $y$-અક્ષ અને $x$-અક્ષને અનુક્રમે $P$ અને $Q$ બિંદુઓમાં છેદે છે. જો $(2, -5)$ એ $PQ$ નું મધ્યબિંદુ હોય,તો $P$ અને $Q$ ના યામ અનુક્રમે શું હશે?
A
$(0, -5)$ અને $(2, 0)$
B
$(0, 10)$ અને $(-4, 0)$
C
$(0, 4)$ અને $(-10, 0)$
D
$(0, -10)$ અને $(4, 0)$

Solution

(D) ધારો કે $P$ ના યામ $(0, y)$ અને $Q$ ના યામ $(x, 0)$ છે.
$P(0, y)$ અને $Q(x, 0)$ નું મધ્યબિંદુ શોધવાનું સૂત્ર $\left(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}\right)$ છે.
તેથી,મધ્યબિંદુ $M$ એ $\left(\frac{0+x}{2}, \frac{y+0}{2}\right) = \left(\frac{x}{2}, \frac{y}{2}\right)$ થશે.
આપણને આપેલ છે કે $PQ$ નું મધ્યબિંદુ $(2, -5)$ છે.
યામોને સરખાવતા,આપણને મળે છે:
$\frac{x}{2} = 2 \Rightarrow x = 4$
$\frac{y}{2} = -5 \Rightarrow y = -10$
તેથી,$P$ ના યામ $(0, -10)$ અને $Q$ ના યામ $(4, 0)$ છે.
Solution diagram
19
MediumMCQ
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
બિંદુ $P(5, -3)$ એ બિંદુઓ $A(7, -2)$ અને $B(1, -5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું ત્રિભાગ બિંદુ છે.
A
સત્ય
B
અસત્ય

Solution

(A) સત્ય.
ધારો કે બિંદુ $P(5, -3)$ એ બિંદુઓ $A(7, -2)$ અને $B(1, -5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $k: 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્ર મુજબ,બિંદુ $P$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$\left( \frac{k(1) + 1(7)}{k + 1}, \frac{k(-5) + 1(-2)}{k + 1} \right) = \left( \frac{k + 7}{k + 1}, \frac{-5k - 2}{k + 1} \right)$.
આને $P(5, -3)$ ના યામ સાથે સરખાવતા:
$\frac{k + 7}{k + 1} = 5 \implies k + 7 = 5k + 5 \implies 2 = 4k \implies k = \frac{1}{2}$.
$k = \frac{1}{2}$ મૂકીને $y$-યામ ચકાસતા:
$\frac{-5(1/2) - 2}{1/2 + 1} = \frac{-2.5 - 2}{1.5} = \frac{-4.5}{1.5} = -3$.
અહીં ગુણોત્તર $1: 2$ મળે છે,તેથી બિંદુ $P$ એ રેખાખંડ $AB$ નું ત્રિભાગ બિંદુ છે (બીજું બિંદુ $2: 1$ ગુણોત્તરમાં હશે). તેથી,વિધાન સત્ય છે.
20
MediumMCQ
જો બિંદુઓ $A (3, 4)$ અને $B (k, 6)$ ને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ $P (x, y)$ હોય અને $x+y-10=0$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$13$
C
$7$
D
$10$

Solution

(C) બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડના મધ્યબિંદુનું સૂત્ર $(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2})$ છે.
આપેલ બિંદુઓ $A (3, 4)$ અને $B (k, 6)$ છે.
તેથી,મધ્યબિંદુ $P (x, y) = (\frac{3+k}{2}, \frac{4+6}{2}) = (\frac{3+k}{2}, 5).$
યામોની સરખામણી કરતા,આપણને $x = \frac{3+k}{2}$ અને $y = 5$ મળે છે.
આપણને સમીકરણ $x+y-10=0$ આપેલ છે.
સમીકરણમાં $x$ અને $y$ ની કિંમતો મૂકતા:
$\frac{3+k}{2} + 5 - 10 = 0$
$\frac{3+k}{2} - 5 = 0$
$\frac{3+k}{2} = 5$
$3+k = 10$
$k = 10 - 3$
$k = 7.$
21
MediumMCQ
$2x + y - 4 = 0$ રેખા બિંદુઓ $A(2, -2)$ અને $B(3, 7)$ ને જોડતા રેખાખંડનું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે તે શોધો.
A
$2:9$
B
$9:2$
C
$1:9$
D
$9:1$

Solution

(A) ધારો કે રેખા $2x + y - 4 = 0$ એ બિંદુઓ $A(2, -2)$ અને $B(3, 7)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $k:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન કરતા બિંદુના યામ વિભાજન સૂત્ર મુજબ $\left(\frac{3k + 2}{k + 1}, \frac{7k - 2}{k + 1}\right)$ થશે.
આ બિંદુ રેખા $2x + y - 4 = 0$ પર આવેલું હોવાથી,આપણે આ યામને સમીકરણમાં મૂકીશું:
$2\left(\frac{3k + 2}{k + 1}\right) + \left(\frac{7k - 2}{k + 1}\right) - 4 = 0$
$(k + 1)$ વડે ગુણતા:
$2(3k + 2) + (7k - 2) - 4(k + 1) = 0$
$6k + 4 + 7k - 2 - 4k - 4 = 0$
$9k - 2 = 0$
$9k = 2$
$k = \frac{2}{9}$
આમ,માંગેલ ગુણોત્તર $2:9$ છે.
22
Easy
ધારો કે $A(4,2)$,$B(6,5)$ અને $C(1,4)$ એ $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ છે. $A$ માંથી દોરેલી મધ્યગા $BC$ ને $D$ માં મળે છે. બિંદુ $D$ ના યામ શોધો.

Solution

(N/A) ત્રિકોણની મધ્યગા $AD$ એ બાજુ $BC$ ને બે સમાન ભાગમાં વિભાજિત કરે છે.
તેથી,$D$ એ બાજુ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે.
$(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ અંત્યબિંદુઓ ધરાવતા રેખાખંડના મધ્યબિંદુના યામ $\left(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}\right)$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અહીં,$B = (6, 5)$ અને $C = (1, 4)$ છે.
$D$ ના યામ = $\left(\frac{6+1}{2}, \frac{5+4}{2}\right) = \left(\frac{7}{2}, \frac{9}{2}\right)$ અથવા $(3.5, 4.5)$ છે.
Solution diagram
23
Easy
ધારો કે $A(4, 2)$,$B(6, 5)$ અને $C(1, 4)$ એ $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ છે. મધ્યગા $AD$ પરના બિંદુ $P$ ના યામ શોધો જેથી $AP : PD = 2 : 1$ થાય.

Solution

(N/A) $1$. સૌ પ્રથમ,બાજુ $BC$ ના મધ્યબિંદુ $D$ ના યામ શોધો. $B(6, 5)$ અને $C(1, 4)$ હોવાથી,$D$ ના યામ $\left(\frac{6+1}{2}, \frac{5+4}{2}\right) = \left(\frac{7}{2}, \frac{9}{2}\right)$ થશે.
$2$. હવે,આપણે બિંદુ $P$ ના યામ શોધવાના છે જે રેખાખંડ $AD$ ને $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે,જ્યાં $A(4, 2)$ અને $D(\frac{7}{2}, \frac{9}{2})$ છે.
$3$. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P$ ના યામ $\left(\frac{mx_2 + nx_1}{m+n}, \frac{my_2 + ny_1}{m+n}\right)$ દ્વારા મળે છે.
$4$. કિંમતો મૂકતા: $P = \left(\frac{2 \times \frac{7}{2} + 1 \times 4}{2+1}, \frac{2 \times \frac{9}{2} + 1 \times 2}{2+1}\right) = \left(\frac{7+4}{3}, \frac{9+2}{3}\right) = \left(\frac{11}{3}, \frac{11}{3}\right)$.
Solution diagram
24
Medium
ધારો કે $A(4, 2)$,$B(6, 5)$ અને $C(1, 4)$ એ $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ છે. મધ્યગાઓ $BE$ અને $CF$ પરના બિંદુઓ $Q$ અને $R$ ના યામ શોધો,જેથી $BQ : QE = 2 : 1$ અને $CR : RF = 2 : 1$ થાય.

Solution

(N/A) ત્રિકોણની મધ્યગા $BE$ એ બાજુ $AC$ ને બે સમાન ભાગમાં વિભાજિત કરે છે. તેથી,$E$ એ બાજુ $AC$ નું મધ્યબિંદુ છે.
$E$ ના યામ $= \left(\frac{4+1}{2}, \frac{2+4}{2}\right) = \left(\frac{5}{2}, 3\right)$.
બિંદુ $Q$ એ બાજુ $BE$ ને $2 : 1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$Q$ ના યામ $= \left(\frac{2 \times \frac{5}{2} + 1 \times 6}{2+1}, \frac{2 \times 3 + 1 \times 5}{2+1}\right) = \left(\frac{5+6}{3}, \frac{6+5}{3}\right) = \left(\frac{11}{3}, \frac{11}{3}\right)$.
ત્રિકોણની મધ્યગા $CF$ એ બાજુ $AB$ ને બે સમાન ભાગમાં વિભાજિત કરે છે. તેથી,$F$ એ બાજુ $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે.
$F$ ના યામ $= \left(\frac{4+6}{2}, \frac{2+5}{2}\right) = \left(5, \frac{7}{2}\right)$.
બિંદુ $R$ એ બાજુ $CF$ ને $2 : 1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$R$ ના યામ $= \left(\frac{2 \times 5 + 1 \times 1}{2+1}, \frac{2 \times \frac{7}{2} + 1 \times 4}{2+1}\right) = \left(\frac{10+1}{3}, \frac{7+4}{3}\right) = \left(\frac{11}{3}, \frac{11}{3}\right)$.
Solution diagram
25
Difficult
ધારો કે $A(4, 2)$,$B(6, 5)$,અને $C(1, 4)$ એ $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ છે. મધ્યગા $AD$ ને $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરતા બિંદુ $P$ વિશે તમે શું અવલોકન કરો છો?

Solution

(N/A) શિરોબિંદુઓના યામ $A(4, 2)$,$B(6, 5)$,અને $C(1, 4)$ છે.
સૌ પ્રથમ,મધ્યબિંદુના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને બાજુ $BC$ નું મધ્યબિંદુ $D$ શોધો: $D = (\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}) = (\frac{6+1}{2}, \frac{5+4}{2}) = (3.5, 4.5)$.
હવે,બિંદુ $P$ એ મધ્યગા $AD$ ને $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે. વિભાજન સૂત્ર $P = (\frac{mx_2+nx_1}{m+n}, \frac{my_2+ny_1}{m+n})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$P = (\frac{2(3.5) + 1(4)}{2+1}, \frac{2(4.5) + 1(2)}{2+1}) = (\frac{7+4}{3}, \frac{9+2}{3}) = (\frac{11}{3}, \frac{11}{3})$.
ત્યારબાદ,$G = (\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3})$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $\Delta ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $G$ શોધો:
$G = (\frac{4+6+1}{3}, \frac{2+5+4}{3}) = (\frac{11}{3}, \frac{11}{3})$.
અવલોકન: બિંદુ $P$ એ ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર $G$ સમાન છે.
Solution diagram
26
Medium
ધારો કે $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A(4, 2), B(6, 5)$ અને $C(1, 4)$ છે. ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્રના યામ શોધો.

Solution

(N/A) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1), (x_2, y_2),$ અને $(x_3, y_3)$ હોય,તો તેના મધ્યકેન્દ્રના યામ શોધવાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
મધ્યકેન્દ્ર $= \left( \frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3} \right)$
આપેલ શિરોબિંદુઓ $A(4, 2), B(6, 5),$ અને $C(1, 4)$ છે.
અહીં,$x_1 = 4, y_1 = 2, x_2 = 6, y_2 = 5, x_3 = 1, y_3 = 4$.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
મધ્યકેન્દ્ર $= \left( \frac{4 + 6 + 1}{3}, \frac{2 + 5 + 4}{3} \right)$
$= \left( \frac{11}{3}, \frac{11}{3} \right)$
આમ,મધ્યકેન્દ્રના યામ $\left( \frac{11}{3}, \frac{11}{3} \right)$ છે.
Solution diagram
27
Medium
$x$-અક્ષ બિંદુઓ $(-4, -6)$ અને $(-1, 7)$ ને જોડતા રેખાખંડનું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે? વિભાજન બિંદુના યામ શોધો.

Solution

(6:7) ધારો કે જરૂરી ગુણોત્તર $\lambda : 1$ છે. બિંદુઓ $A(-4, -6)$ અને $B(-1, 7)$ ને જોડતા રેખાખંડનું વિભાજન કરતા બિંદુ $M$ ના યામ વિભાજન સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$\left( \frac{\lambda x_2 + 1 \cdot x_1}{\lambda + 1}, \frac{\lambda y_2 + 1 \cdot y_1}{\lambda + 1} \right)$
કિંમતો $x_1 = -4, x_2 = -1, y_1 = -6, y_2 = 7$ મૂકતા:
$\left( \frac{\lambda(-1) + 1(-4)}{\lambda + 1}, \frac{\lambda(7) + 1(-6)}{\lambda + 1} \right) = \left( \frac{-\lambda - 4}{\lambda + 1}, \frac{7\lambda - 6}{\lambda + 1} \right)$
રેખાખંડનું વિભાજન $x$-અક્ષ દ્વારા થતું હોવાથી,વિભાજન બિંદુનો $y$-યામ $0$ હોવો જોઈએ:
$\frac{7\lambda - 6}{\lambda + 1} = 0 \implies 7\lambda - 6 = 0 \implies \lambda = \frac{6}{7}$
આમ,જરૂરી ગુણોત્તર $6:7$ છે.
હવે,$\lambda = \frac{6}{7}$ ને $x$-યામના સૂત્રમાં મૂકતા:
$x = \frac{-\frac{6}{7} - 4}{\frac{6}{7} + 1} = \frac{-\frac{34}{7}}{\frac{13}{7}} = -\frac{34}{13}$
તેથી,વિભાજન બિંદુ $\left( -\frac{34}{13}, 0 \right)$ છે.
28
DifficultMCQ
બિંદુ $P \left(\frac{3}{4}, \frac{5}{12}\right)$ એ બિંદુઓ $A \left(\frac{1}{2}, \frac{3}{2}\right)$ અને $B(2, -5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે તે શોધો. ($: 5$ માં)
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુ $P \left(\frac{3}{4}, \frac{5}{12}\right)$ એ $A \left(\frac{1}{2}, \frac{3}{2}\right)$ અને $B(2, -5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $k: 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$P = \left(\frac{k(2) + 1(\frac{1}{2})}{k+1}, \frac{k(-5) + 1(\frac{3}{2})}{k+1}\right)$
$x$-યામને સરખાવતા:
$\frac{3}{4} = \frac{2k + \frac{1}{2}}{k+1}$
$3(k+1) = 4(2k + \frac{1}{2})$
$3k + 3 = 8k + 2$
$3 - 2 = 8k - 3k$
$1 = 5k$
$k = \frac{1}{5}$
આમ,ગુણોત્તર $k: 1$ એ $\frac{1}{5}: 1$ એટલે કે $1: 5$ છે.
$y$-યામ સાથે ચકાસણી કરતા:
$y = \frac{-5(\frac{1}{5}) + \frac{3}{2}}{\frac{1}{5} + 1} = \frac{-1 + \frac{3}{2}}{\frac{6}{5}} = \frac{\frac{1}{2}}{\frac{6}{5}} = \frac{1}{2} \times \frac{5}{6} = \frac{5}{12}$.
આ આપેલ $y$-યામ સાથે સુસંગત હોવાથી,માંગેલ ગુણોત્તર $1: 5$ છે.
29
DifficultMCQ
જો $P (9a-2, -b)$ એ $A (3a+1, -3)$ અને $B (8a, 5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $3:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતું હોય,તો $a$ અને $b$ ની કિંમતો શોધો.
A
$2, -3$
B
$1, -3$
C
$1, -1$
D
$3, -3$

Solution

(B) આપેલ છે કે બિંદુ $P(9a-2, -b)$ એ $A(3a+1, -3)$ અને $B(8a, 5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $m_1:m_2 = 3:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,બિંદુ $P$ ના યામ નીચે મુજબ છે:
$P(x, y) = \left( \frac{m_1x_2 + m_2x_1}{m_1+m_2}, \frac{m_1y_2 + m_2y_1}{m_1+m_2} \right)$
$x$-યામને સરખાવતા:
$9a - 2 = \frac{3(8a) + 1(3a+1)}{3+1}$
$9a - 2 = \frac{24a + 3a + 1}{4}$
$4(9a - 2) = 27a + 1$
$36a - 8 = 27a + 1$
$36a - 27a = 1 + 8$
$9a = 9 \implies a = 1$
$y$-યામને સરખાવતા:
$-b = \frac{3(5) + 1(-3)}{3+1}$
$-b = \frac{15 - 3}{4}$
$-b = \frac{12}{4}$
$-b = 3 \implies b = -3$
આમ,$a = 1$ અને $b = -3$ મળે છે.
30
MediumMCQ
બિંદુઓ $A(3, 2)$ અને $B(5, 1)$ ને જોડતા રેખાખંડનું બિંદુ $P$ પર $1: 2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન થાય છે અને તે રેખા $3x - 18y + k = 0$ પર આવેલું છે. $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$19$
B
$11$
C
$41$
D
$38$

Solution

(A) આપેલ છે કે બિંદુઓ $A(3, 2)$ અને $B(5, 1)$ ને જોડતા રેખાખંડનું બિંદુ $P$ પર $1: 2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન થાય છે.
વિભાજનના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,બિંદુ $P$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$P = \left( \frac{m_1x_2 + m_2x_1}{m_1 + m_2}, \frac{m_1y_2 + m_2y_1}{m_1 + m_2} \right)$
કિંમતો $m_1 = 1, m_2 = 2, x_1 = 3, y_1 = 2, x_2 = 5, y_2 = 1$ મૂકતા:
$P = \left( \frac{1(5) + 2(3)}{1 + 2}, \frac{1(1) + 2(2)}{1 + 2} \right) = \left( \frac{5 + 6}{3}, \frac{1 + 4}{3} \right) = \left( \frac{11}{3}, \frac{5}{3} \right)$
બિંદુ $P\left( \frac{11}{3}, \frac{5}{3} \right)$ એ રેખા $3x - 18y + k = 0$ પર આવેલું હોવાથી,તે આ સમીકરણનું સમાધાન કરશે:
$3\left( \frac{11}{3} \right) - 18\left( \frac{5}{3} \right) + k = 0$
$11 - 6(5) + k = 0$
$11 - 30 + k = 0$
$-19 + k = 0$
$k = 19$
આમ,$k$ ની જરૂરી કિંમત $19$ છે.
31
MediumMCQ
બિંદુઓ $P(-1, 3)$ અને $Q(2, 5)$ ને જોડતા રેખાખંડ પરના એવા બિંદુ $R$ ના યામ શોધો કે જેથી $PR = \frac{3}{5} PQ$ થાય.
A
$(\frac{21}{5}, \frac{4}{5})$
B
$(\frac{4}{5}, \frac{4}{5})$
C
$(\frac{21}{5}, \frac{21}{5})$
D
$(\frac{4}{5}, \frac{21}{5})$

Solution

(D) આપેલ છે કે $PR = \frac{3}{5} PQ$.
આનો અર્થ એ છે કે બિંદુ $R$ એ રેખાખંડ $PQ$ નું $PR : RQ = 3 : (5 - 3) = 3 : 2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
ધારો કે બિંદુ $R$ ના યામ $(x, y)$ છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $m : n$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતા બિંદુના યામ નીચે મુજબ મળે છે:
$x = \frac{mx_2 + nx_1}{m + n}$,$y = \frac{my_2 + ny_1}{m + n}$
અહીં,$(x_1, y_1) = (-1, 3)$,$(x_2, y_2) = (2, 5)$,$m = 3$,અને $n = 2$ છે.
$x = \frac{3(2) + 2(-1)}{3 + 2} = \frac{6 - 2}{5} = \frac{4}{5}$
$y = \frac{3(5) + 2(3)}{3 + 2} = \frac{15 + 6}{5} = \frac{21}{5}$
આમ,બિંદુ $R$ ના યામ $(\frac{4}{5}, \frac{21}{5})$ છે.
Solution diagram
32
Difficult
રેખા $2x + 3y - 5 = 0$ એ બિંદુઓ $(8, -9)$ અને $(2, 1)$ ને જોડતા રેખાખંડનું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે તે શોધો. વિભાજન બિંદુના યામ પણ શોધો.

Solution

(A) ધારો કે રેખા $2x + 3y - 5 = 0$ એ બિંદુઓ $A(8, -9)$ અને $B(2, 1)$ ને જોડતા રેખાખંડનું બિંદુ $P$ આગળ $\lambda : 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P$ ના યામ નીચે મુજબ મળે છે:
$P = \left( \frac{2\lambda + 8}{\lambda + 1}, \frac{\lambda - 9}{\lambda + 1} \right)$
બિંદુ $P$ એ રેખા $2x + 3y - 5 = 0$ પર આવેલું હોવાથી,આપણે આ યામને સમીકરણમાં મૂકીએ:
$2\left( \frac{2\lambda + 8}{\lambda + 1} \right) + 3\left( \frac{\lambda - 9}{\lambda + 1} \right) - 5 = 0$
$(\lambda + 1)$ વડે ગુણતા:
$2(2\lambda + 8) + 3(\lambda - 9) - 5(\lambda + 1) = 0$
$4\lambda + 16 + 3\lambda - 27 - 5\lambda - 5 = 0$
$2\lambda - 16 = 0$
$2\lambda = 16 \Rightarrow \lambda = 8$
આમ,ગુણોત્તર $8 : 1$ છે.
હવે,$\lambda = 8$ મૂકીને $P$ ના યામ શોધીએ:
$x = \frac{2(8) + 8}{8 + 1} = \frac{16 + 8}{9} = \frac{24}{9} = \frac{8}{3}$
$y = \frac{8 - 9}{8 + 1} = \frac{-1}{9}$
વિભાજન બિંદુના યામ $(\frac{8}{3}, -\frac{1}{9})$ છે.
33
Difficult
$\Delta ABC$ માં,$D$ એ $\overline{BC}$ નું મધ્યબિંદુ છે. $G$ (મધ્યકેન્દ્ર) માંથી પસાર થતી એક રેખા $\overline{AB}$ ને $M$ માં અને $\overline{AC}$ ને $N$ માં છેદે છે. જો $3 AN = 2 AC$ હોય,તો સાબિત કરો કે $AM = 2 MB$.

Solution

(A) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(x_1, y_1)$,$B(x_2, y_2)$ અને $C(x_3, y_3)$ છે.
મધ્યકેન્દ્ર $G = (\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3})$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $3 AN = 2 AC$,તેથી $\frac{AN}{AC} = \frac{2}{3}$,જેનો અર્થ છે કે $N$ એ $AC$ નું $2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને,$N$ ના યામ $(\frac{2x_3+x_1}{3}, \frac{2y_3+y_1}{3})$ મળે છે.
રેખા $MN$ એ $G$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,બિંદુઓ $M, G, N$ સમરેખ છે.
મધ્યકેન્દ્રના ગુણધર્મ અને રેખાખંડોના ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરીને,$\Delta ABC$ માં છેદિકા $MGN$ માટે મેનેલાઉસના પ્રમેય અથવા સદિશ ભૂમિતિ દ્વારા,આપણે $AM:MB$ નો ગુણોત્તર મેળવી શકીએ છીએ.
શરત $3 AN = 2 AC$ મુજબ,$N$ એવું બિંદુ છે કે જેથી $AN = \frac{2}{3} AC$ થાય.
મધ્યકેન્દ્રમાંથી પસાર થતી છેદિકાઓના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\frac{AM}{MB} = 2$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $AM = 2 MB$.
34
EasyMCQ
$A ( 4 , 3 )$ અને $B ( 6 , 5 )$ અંત્યબિંદુઓ ધરાવતા રેખાખંડના મધ્યબિંદુના યામ શોધો.
Question diagram
A
$(7,9)$
B
$(5,4)$
C
$(8,2)$
D
$(9,3)$

Solution

(B) ધારો કે આપેલા બિંદુઓ $A (x_1, y_1) = (4, 3)$ અને $B (x_2, y_2) = (6, 5)$ છે.
રેખાખંડના અંત્યબિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ હોય,તો તેના મધ્યબિંદુનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2} \right)$
સૂત્રમાં $A$ અને $B$ ના યામ મૂકતા:
મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{4 + 6}{2}, \frac{3 + 5}{2} \right)$
$= \left( \frac{10}{2}, \frac{8}{2} \right)$
$= (5, 4)$
આમ,મધ્યબિંદુના યામ $(5, 4)$ છે.
35
MediumMCQ
$\overline{AB}$ ને $A$ થી $3:2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરતા બિંદુના યામ શોધો. $A$ અને $B$ ના યામ અનુક્રમે $(3, 2)$ અને $(-2, -5)$ છે.
A
$\left(5, -2\right)$
B
$\left(9, -0.6\right)$
C
$\left(0, -2.2\right)$
D
$\left(0, -1.4\right)$

Solution

(C) ધારો કે બિંદુઓ $A(x_1, y_1) = (3, 2)$ અને $B(x_2, y_2) = (-2, -5)$ છે.
ધારો કે બિંદુ $P(x, y)$ એ રેખાખંડ $\overline{AB}$ ને $A$ થી શરૂ કરીને $m:n = 3:2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P$ ના યામ નીચે મુજબ મળે છે:
$x = \frac{mx_2 + nx_1}{m+n} = \frac{3(-2) + 2(3)}{3+2} = \frac{-6 + 6}{5} = \frac{0}{5} = 0$
$y = \frac{my_2 + ny_1}{m+n} = \frac{3(-5) + 2(2)}{3+2} = \frac{-15 + 4}{5} = \frac{-11}{5} = -2.2$
આમ,બિંદુના યામ $(0, -2.2)$ છે.
36
EasyMCQ
બિંદુ $P(-2, 3)$ એ $A(4, -9)$ અને $B(-3, 5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $A$ થી શરૂ કરીને કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે તે શોધો. ($: 1$ માં)
A
$5$
B
$7$
C
$2$
D
$6$

Solution

(D) ધારો કે બિંદુ $P(-2, 3)$ એ રેખાખંડ $\overline{AB}$ નું $A$ થી શરૂ કરીને $m:n$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $x$-યામ માટે:
$x = \frac{mx_2 + nx_1}{m + n}$
અહીં $A(4, -9)$ એ $(x_1, y_1)$ છે અને $B(-3, 5)$ એ $(x_2, y_2)$ છે,અને $P(-2, 3)$ એ $(x, y)$ છે:
$-2 = \frac{m(-3) + n(4)}{m + n}$
$-2(m + n) = -3m + 4n$
$-2m - 2n = -3m + 4n$
$-2m + 3m = 4n + 2n$
$m = 6n$
$\frac{m}{n} = \frac{6}{1}$
તેથી,જરૂરી ગુણોત્તર $6: 1$ છે.
37
Medium
$Y-$ અક્ષ બિંદુઓ $A(-2, 3)$ અને $B(3, 0)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $A$ થી કયા ગુણોત્તરમાં અને કયા બિંદુએ વિભાજન કરે છે?

Solution

(A) ધારો કે $Y-$ અક્ષ $\overline{AB}$ ને બિંદુ $P(0, y)$ માં છેદે છે અને $P$ એ $\overline{AB}$ નું $A$ થી $m:n$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $x-$ યામ માટે:
$x = \frac{mx_2 + nx_1}{m+n}$
$P$ એ $Y-$ અક્ષ પર હોવાથી,તેનો $x-$ યામ $0$ છે.
$0 = \frac{m(3) + n(-2)}{m+n}$
$0 = 3m - 2n$
$3m = 2n \implies \frac{m}{n} = \frac{2}{3}$
તેથી,ગુણોત્તર $2:3$ છે.
હવે,$m=2$ અને $n=3$ ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરીને $P$ નો $y-$ યામ શોધીએ:
$y = \frac{my_2 + ny_1}{m+n}$
$y = \frac{2(0) + 3(3)}{2+3} = \frac{9}{5}$
આમ,વિભાજન કરતું બિંદુ $(0, 9/5)$ છે અને ગુણોત્તર $2:3$ છે.
38
Medium
$(-2,-1)$ અને $(7,8)$ ને જોડતા રેખાખંડના ત્રિભાગ બિંદુઓ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે $A(-2,-1)$ અને $B(7,8)$ આપેલા બિંદુઓ છે અને $P$ તથા $Q$ એ $\overline{AB}$ ના ત્રિભાગ બિંદુઓ છે.
અહીં,$x_1 = -2, y_1 = -1, x_2 = 7$ અને $y_2 = 8$ છે.
બિંદુ $P$ માટે,જે $\overline{AB}$ નું $1:2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P$ ના યામ $= \left(\frac{mx_2 + nx_1}{m+n}, \frac{my_2 + ny_1}{m+n}\right)$.
$P = \left(\frac{1(7) + 2(-2)}{1+2}, \frac{1(8) + 2(-1)}{1+2}\right)$.
$P = \left(\frac{7-4}{3}, \frac{8-2}{3}\right) = \left(\frac{3}{3}, \frac{6}{3}\right) = (1, 2)$.
હવે,$Q$ એ $\overline{PB}$ નું મધ્યબિંદુ છે,અથવા તે $\overline{AB}$ નું $2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
$Q$ માટે વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$Q = \left(\frac{2(7) + 1(-2)}{2+1}, \frac{2(8) + 1(-1)}{2+1}\right)$.
$Q = \left(\frac{14-2}{3}, \frac{16-1}{3}\right) = \left(\frac{12}{3}, \frac{15}{3}\right) = (4, 5)$.
આમ,$(-2,-1)$ અને $(7,8)$ ને જોડતા રેખાખંડના ત્રિભાગ બિંદુઓ $(1, 2)$ અને $(4, 5)$ છે.
Solution diagram
39
DifficultMCQ
$A (1, 2)$ અને $B (2, 3)$ આપેલા બિંદુઓ છે. રેખા $\overleftrightarrow{AB}$ પરનું બિંદુ $C$ શોધો જેથી $C - A - B$ અને $2 AC = 3 AB$ થાય.
A
$(-1, 0.5)$
B
$(-2, 0.33)$
C
$(-3, 1)$
D
$(-0.5, 0.5)$

Solution

(D) $C - A - B$ ની શરત મુજબ, બિંદુ $A$ એ $C$ અને $B$ ની વચ્ચે આવેલું છે.
$2 AC = 3 AB$ પરથી, આપણને ગુણોત્તર $\frac{AC}{AB} = \frac{3}{2}$ મળે છે.
કારણ કે $A$ એ રેખાખંડ $\overline{CB}$ ને $3:2$ ના ગુણોત્તરમાં આંતરિક રીતે વિભાજિત કરે છે, આપણે વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
ધારો કે $C = (x_1, y_1)$ અને $B = (2, 3)$ છે. બિંદુ $A(1, 2)$ એ $\overline{CB}$ ને $m:n = 3:2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $A = \left( \frac{m x_2 + n x_1}{m+n}, \frac{m y_2 + n y_1}{m+n} \right)$.
$1 = \frac{3(2) + 2(x_1)}{3+2} \implies 5 = 6 + 2x_1 \implies 2x_1 = -1 \implies x_1 = -0.5$.
$2 = \frac{3(3) + 2(y_1)}{3+2} \implies 10 = 9 + 2y_1 \implies 2y_1 = 1 \implies y_1 = 0.5$.
આમ, $C$ ના યામ $(-0.5, 0.5)$ છે.
40
EasyMCQ
બિંદુ $P(3, b)$ એ $A(1, 2)$ અને $B(4, 5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $A$ થી $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. તો $b$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$4$
C
$3$
D
$2$

Solution

(B) વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,જો બિંદુ $P(x, y)$ એ $A(x_1, y_1)$ અને $B(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $m:n$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતું હોય,તો તેના યામ નીચે મુજબ મળે:
$x = \frac{mx_2 + nx_1}{m+n}$ અને $y = \frac{my_2 + ny_1}{m+n}$
અહીં,$A(1, 2)$,$B(4, 5)$,$m:n = 2:1$,અને $P(3, b)$ છે.
$b$ ની કિંમત શોધવા માટે,આપણે $y$-યામના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીશું:
$b = \frac{m(y_2) + n(y_1)}{m+n}$
$b = \frac{2(5) + 1(2)}{2+1}$
$b = \frac{10 + 2}{3}$
$b = \frac{12}{3}$
$b = 4$
આમ,$b$ ની કિંમત $4$ છે.
41
EasyMCQ
$Y-$અક્ષ બિંદુઓ $A (-4, 1)$ અને $B (1, 1)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $A$ થી કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે ($:1$ માં)?
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$2$

Solution

(A) ધારો કે $Y-$અક્ષ રેખાખંડ $AB$ નું બિંદુ $P(0, y)$ પર $k:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે।
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા, બિંદુ $P$ ના યામ નીચે મુજબ મળે છે:
$P = \left( \frac{m_1x_2 + m_2x_1}{m_1 + m_2}, \frac{m_1y_2 + m_2y_1}{m_1 + m_2} \right)$
અહીં, $m_1 = k$, $m_2 = 1$, $(x_1, y_1) = (-4, 1)$, અને $(x_2, y_2) = (1, 1)$ છે।
બિંદુ $Y-$અક્ષ પર હોવાથી, તેનો $x-$યામ $0$ થાય:
$0 = \frac{k(1) + 1(-4)}{k + 1}$
$0 = k - 4$
$k = 4$
આમ, માંગેલ ગુણોત્તર $4:1$ છે।
42
EasyMCQ
$X$-અક્ષ બિંદુઓ $A(1, 2)$ અને $B(4, -5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $A$ થી શરૂ કરીને કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે?
A
$4:5$
B
$9:6$
C
$7:1$
D
$2:5$

Solution

(D) ધારો કે $X$-અક્ષ રેખાખંડ $AB$ નું બિંદુ $P(x, 0)$ આગળ $k:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા, બિંદુ $P$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$P = \left( \frac{m_1x_2 + m_2x_1}{m_1 + m_2}, \frac{m_1y_2 + m_2y_1}{m_1 + m_2} \right)$
$A(1, 2)$ અને $B(4, -5)$ ની કિંમતો મૂકતા:
$P = \left( \frac{4k + 1}{k + 1}, \frac{-5k + 2}{k + 1} \right)$
બિંદુ $P$ એ $X$-અક્ષ પર હોવાથી, તેનો $y$-યામ $0$ થાય:
$\frac{-5k + 2}{k + 1} = 0$
$-5k + 2 = 0$
$5k = 2$
$k = \frac{2}{5}$
આમ, માંગેલ ગુણોત્તર $2:5$ છે.
43
MediumMCQ
$(7, 5)$ અને $(-2, -1)$ ને જોડતા રેખાખંડના ત્રિભાગ બિંદુઓ શોધો.
A
$(4, 3)$ અને $(1, 1)$
B
$(3, 4)$ અને $(1, 1)$
C
$(4, 3)$ અને $(2, 2)$
D
$(5, 4)$ અને $(1, 1)$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $A(7, 5)$ અને $B(-2, -1)$ છે. ધારો કે ત્રિભાગ બિંદુઓ $P$ અને $Q$ છે.
બિંદુ $P$ એ $AB$ નું $1:2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P = \left( \frac{1(-2) + 2(7)}{1+2}, \frac{1(-1) + 2(5)}{1+2} \right) = \left( \frac{-2+14}{3}, \frac{-1+10}{3} \right) = \left( \frac{12}{3}, \frac{9}{3} \right) = (4, 3)$.
બિંદુ $Q$ એ $AB$ નું $2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$Q = \left( \frac{2(-2) + 1(7)}{2+1}, \frac{2(-1) + 1(5)}{2+1} \right) = \left( \frac{-4+7}{3}, \frac{-2+5}{3} \right) = \left( \frac{3}{3}, \frac{3}{3} \right) = (1, 1)$.
આમ,ત્રિભાગ બિંદુઓ $(4, 3)$ અને $(1, 1)$ છે.
44
Medium
બિંદુ $P (2, b)$ એ $A (1, 2)$ અને $B (4, 5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $A$ થી કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે? $b$ ની કિંમત પણ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે બિંદુ $P (2, b)$ એ $A (1, 2)$ અને $B (4, 5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $k: 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $x$-યામ માટે: $x = \frac{mx_2 + nx_1}{m + n}$.
કિંમતો મૂકતા: $2 = \frac{k(4) + 1(1)}{k + 1}$.
$2(k + 1) = 4k + 1 \implies 2k + 2 = 4k + 1 \implies 2k = 1 \implies k = \frac{1}{2}$.
આમ,ગુણોત્તર $1: 2$ છે.
હવે,વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $y$-યામ શોધો: $y = \frac{my_2 + ny_1}{m + n}$.
$b = \frac{1(5) + 2(2)}{1 + 2} = \frac{5 + 4}{3} = \frac{9}{3} = 3$.
તેથી,ગુણોત્તર $1: 2$ છે અને $b = 3$ છે.
45
MediumMCQ
$A (1, -2)$ અને $B (-7, 1)$ આપેલા બિંદુઓ છે. રેખા $AB$ પર બિંદુ $P$ શોધો જેથી $P-A-B$ અને $3AP = 5AB$ થાય.
A
$(\frac{43}{3}, -7)$
B
$(\frac{40}{3}, -8)$
C
$(\frac{4}{2}, -7)$
D
$(\frac{1}{3}, -2)$

Solution

(A) આપેલા બિંદુઓ $A(1, -2)$ અને $B(-7, 1)$ છે.
ધારો કે $P$ ના યામ $(x, y)$ છે.
શરત $3AP = 5AB$ પરથી $AP = \frac{5}{3} AB$ મળે.
$P-A-B$ ક્રમ મુજબ,$A$ એ $P$ અને $B$ ની વચ્ચે છે.
વિભાજનના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$x = 1 + \frac{5}{3}(1 - (-7)) = 1 + \frac{5}{3}(8) = \frac{43}{3}$.
$y = -2 + \frac{5}{3}(-2 - 1) = -2 + \frac{5}{3}(-3) = -7$.
આમ,$P = (\frac{43}{3}, -7)$.
46
MediumMCQ
$A (-2, 1)$ અને $B (7, 8)$ ને જોડતા રેખાખંડને પાંચ સમાન ભાગમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે,તો $A$ થી ત્રીજા બિંદુના યામ શોધો.
A
$\left(\frac{50}{5}, \frac{2}{5}\right)$
B
$\left(\frac{17}{5}, \frac{22}{5}\right)$
C
$\left(\frac{10}{5}, \frac{36}{5}\right)$
D
$\left(\frac{10}{3}, \frac{2}{3}\right)$

Solution

(B) રેખાખંડ $AB$ ને પાંચ સમાન ભાગમાં વિભાજિત કરવા માટે,આપણે તે બિંદુ $P$ શોધવું પડશે જે $AB$ ને $3:2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે (કારણ કે તે $A$ થી ત્રીજું બિંદુ છે).
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડને $m:n$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરતા બિંદુના યામ $\left(\frac{mx_2 + nx_1}{m+n}, \frac{my_2 + ny_1}{m+n}\right)$ છે.
અહીં,$A = (-2, 1)$,$B = (7, 8)$,$m = 3$,અને $n = 2$ છે.
$x = \frac{3(7) + 2(-2)}{3+2} = \frac{21 - 4}{5} = \frac{17}{5}$.
$y = \frac{3(8) + 2(1)}{3+2} = \frac{24 + 2}{5} = \frac{26}{5}$.
આમ,બિંદુના યામ $\left(\frac{17}{5}, \frac{26}{5}\right)$ મળે છે. આપેલા વિકલ્પો મુજબ,વિકલ્પ $B$ સૌથી નજીકનો જવાબ છે.
47
DifficultMCQ
$A(k, 2)$ અને $B(3, 5)$ આપેલા બિંદુઓ છે. જો બિંદુ $P(t, t)$ એ રેખાખંડ $\overline{AB}$ ને $A$ થી શરૂ કરીને $k:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરતું હોય, તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$8$
C
$-2$
D
$-6$

Solution

(C) ધારો કે બિંદુ $P(t, t)$ એ $A(k, 2)$ અને $B(3, 5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $k:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા, $P$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$P(x, y) = \left( \frac{m x_2 + n x_1}{m + n}, \frac{m y_2 + n y_1}{m + n} \right)$
કિંમતો મૂકતા:
$t = \frac{k(3) + 1(k)}{k + 1} = \frac{4k}{k + 1}$ --- $(1)$
$t = \frac{k(5) + 1(2)}{k + 1} = \frac{5k + 2}{k + 1}$ --- $(2)$
બંને સમીકરણો $t$ ની કિંમત દર્શાવતા હોવાથી, તેમને સરખાવતા:
$\frac{4k}{k + 1} = \frac{5k + 2}{k + 1}$
$k \neq -1$ લેતા:
$4k = 5k + 2$
$4k - 5k = 2$
$-k = 2$
$k = -2$
48
MediumMCQ
$(0,0), (3,4)$ અને $(0,4)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું પરિકેન્દ્ર શોધો.
A
$\left(\frac{8}{2}, 3\right)$
B
$\left(\frac{3}{2}, 2\right)$
C
$\left(\frac{9}{2}, 1\right)$
D
$\left(\frac{7}{2}, 2\right)$

Solution

(B) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(0,0)$,$B(3,4)$ અને $C(0,4)$ છે.
અહીં શિરોબિંદુઓ $A(0,0)$ અને $C(0,4)$ એ $y$-અક્ષ પર આવેલા છે,તેથી બાજુ $AC$ શિરોલંબ છે.
આ ત્રિકોણ કાટકોણ ત્રિકોણ છે કારણ કે બાજુ $AC$ (લંબાઈ $4$) એ બાજુ $BC$ (જે સમક્ષિતિજ છે,લંબાઈ $3$) ને લંબ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણમાં,પરિકેન્દ્ર એ કર્ણનું મધ્યબિંદુ હોય છે.
અહીં કર્ણ એ બાજુ $AB$ છે જે $(0,0)$ અને $(3,4)$ ને જોડે છે.
$AB$ નું મધ્યબિંદુ શોધવાનું સૂત્ર $\left(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}\right)$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\left(\frac{0+3}{2}, \frac{0+4}{2}\right) = \left(\frac{3}{2}, 2\right)$.
તેથી,પરિકેન્દ્ર $\left(\frac{3}{2}, 2\right)$ છે.
49
MediumMCQ
$\Delta ABC$ માં,$A(1, 2)$,$B(3, 4)$ છે અને $C$ એ $X$-અક્ષ પર આવેલું છે. જો $\Delta ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $G$ એ $Y$-અક્ષ પર હોય,તો $C$ ના યામ શોધો.
A
$(-4, 0)$
B
$(-8, 0)$
C
$(-6, 0)$
D
$(-1, 3)$

Solution

(A) ધારો કે $C$ ના યામ $(x, 0)$ છે કારણ કે તે $X$-અક્ષ પર આવેલું છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય,તો તેના મધ્યકેન્દ્ર $G$ ના યામ $(\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3})$ દ્વારા મળે છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $G = (\frac{1+3+x}{3}, \frac{2+4+0}{3}) = (\frac{4+x}{3}, 2)$.
મધ્યકેન્દ્ર $G$ એ $Y$-અક્ષ પર હોવાથી,તેનો $x$-યામ $0$ હોવો જોઈએ.
તેથી,$\frac{4+x}{3} = 0$.
$4+x = 0 \implies x = -4$.
આમ,$C$ ના યામ $(-4, 0)$ છે.
50
MediumMCQ
જો ત્રિકોણનો એક શિરોબિંદુ $(1, 1)$ હોય અને આ શિરોબિંદુમાંથી પસાર થતી બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $(-1, 2)$ અને $(3, 2)$ હોય,તો ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર શોધો.
A
$\left(2, \frac{7}{3}\right)$
B
$\left(3, \frac{7}{3}\right)$
C
$\left(1, \frac{7}{3}\right)$
D
$\left(5, \frac{8}{3}\right)$

Solution

(C) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(1, 1)$,$B(x_1, y_1)$ અને $C(x_2, y_2)$ છે.
આપેલ છે કે બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ના મધ્યબિંદુઓ અનુક્રમે $M_1(-1, 2)$ અને $M_2(3, 2)$ છે.
મધ્યબિંદુનું સૂત્ર $\left(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}\right)$ છે.
બાજુ $AB$ માટે: $\frac{1+x_1}{2} = -1 \implies 1+x_1 = -2 \implies x_1 = -3$ અને $\frac{1+y_1}{2} = 2 \implies 1+y_1 = 4 \implies y_1 = 3$. તેથી,$B = (-3, 3)$.
બાજુ $AC$ માટે: $\frac{1+x_2}{2} = 3 \implies 1+x_2 = 6 \implies x_2 = 5$ અને $\frac{1+y_2}{2} = 2 \implies 1+y_2 = 4 \implies y_2 = 3$. તેથી,$C = (5, 3)$.
ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $G$ જેનાં શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1), (x_2, y_2), (x_3, y_3)$ હોય તેનું સૂત્ર $\left(\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}\right)$ છે.
$G = \left(\frac{1 + (-3) + 5}{3}, \frac{1 + 3 + 3}{3}\right) = \left(\frac{3}{3}, \frac{7}{3}\right) = \left(1, \frac{7}{3}\right)$.

Coordinate Geometry — Section Formula · Frequently Asked Questions

1Are these Coordinate Geometry questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Coordinate Geometry Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.